Marwolaeth a’r bywyd tragwyddolDefodau angladd

Mae cysylltiad agos fel arfer rhwng y ffyrdd y bydd pobl grefyddol yn delio â marwolaeth a’r defodau angladdol maen nhw’n eu cyflawni ar y naill law, a’u credoau am fywyd wedi marwolaeth ar y llall.

Mae defodau angladdol yn bwysig iawn oherwydd:

• maen nhw’n dangos parch i’r meirw ac, mewn rhai crefyddau, yn cynnwys amryw o seremonïau sy’n angenrheidiol yng nghred y bobl i sicrhau eu bod yn mynd ymlaen i beth bynnag fydd eu bywyd nesaf
• maen nhw’n rhoi amser i berthnasau a ffrindiau’r ymadawedig alaru a dangos eu galar yn ffurfiol, a hynny yn nhyb rhai pobl yn eu helpu i ddod dros eu colled

Wrth farw, bydd Iddewon yn ceisio dweud y Shema (gweddi) i ddangos eu cred mewn un Duw:

Pan fydd rhywun yn marw bydd Iddewon yn dweud Kaddish. Gelwir Kaddish yn aml yn weddi angladdol ond gweddi’n moli Duw ydyw hi mewn gwirionedd.

Cyn gynted ag y bydd rhywun yn marw, gwneir paratoadau ar gyfer claddu. Mae’n rhaid iddo ddigwydd cyn gynted ag sy’n bosibl.

• Caiff y corff ei olchi a’i wisgo mewn tachrichim, amdo gwyn syml. Caiff dynion eu lapio yn eu tallith (siôl weddi) hefyd. Caiff y taseli eu torri oddi ar dallith y dyn i ddangos ei fod bellach yn rhydd oddi wrth y deddfau crefyddol.
• Rhoddir y corff mewn arch bren blaen a selio’r arch. O amser y farwolaeth tan y claddu, nid yw’r corff byth yn cael ei adael ar ei ben ei hun.
• Cyn y claddu bydd y galarwyr yn gwneud rhwyg yn eu dillad – keriah yw hyn; mae’n arwydd o’u galar.