Đại hội 14: Đảng bầu ban lãnh đạo và tổng bí thư - cửa sáng cho ông Tô Lâm

Các đại biểu tham dự Đại hội 14 sẽ thảo luận nhân sự của ban lãnh đạo, trong ngày hôm nay, 22/1, Reuters dẫn lời các quan chức.

Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh lịch trình làm việc của Đại hội 14 được rút ngắn một ngày rưỡi và sẽ kết thúc vào thứ Sáu 23/1.

Theo Reuters, việc rút ngắn thời gian của Đại hội được coi là dấu hiệu cho thấy sự đồng thuận rộng rãi đối với việc tái bổ nhiệm Tổng Bí thư đương nhiệm Tô Lâm.

"Không có lời giải thích chính thức nào được đưa ra, song việc rút ngắn lịch trình nhiều khả năng cho thấy không xuất hiện bất đồng trong nội bộ Đảng về các vị trí lãnh đạo, và khả năng cao ông Tô Lâm sẽ được tái bổ nhiệm một cách suôn sẻ vào cương vị tổng bí thư – chức vụ quyền lực nhất tại Việt Nam – khi ông tìm cách kéo dài nhiệm kỳ."

Một số kỳ đại hội trước đây từng phải kéo dài thời gian thảo luận do cần nhiều tranh luận để quyết định các vị trí lãnh đạo, vì vậy đại hội năm nay ban đầu được lên kế hoạch diễn ra trong suốt một tuần.

Cũng theo lịch trình, 1.586 đại biểu hôm nay sẽ bầu ra 200 ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14 – gồm 180 ủy viên chính thức và 20 ủy viên dự khuyết.

Ban Chấp hành Trung ương sau đó sẽ bầu các ủy viên Bộ Chính trị, với số lượng dự kiến 17-19 người, từ một danh sách ứng viên đã được chuẩn bị trước.

Sau đó, trung ương Đảng sẽ bầu ra tổng bí thư từ một trong các ủy viên Bộ Chính trị đó.

Trong khi danh sách bầu Ban Chấp hành có có một lượng số dư, có thể lên đến 20%, danh sách để Ban Chấp hành bầu tổng bí thư chỉ luôn có một người – chưa lần nào xuất hiện hai ứng viên – dù quy chế bầu cử trong Đảng ghi "nếu bầu từ 1 đến 6 người, số dư tối đa là 1".

Trong ba kỳ đại hội gần đây, gồm đại hội 11, 12 và 13, các ứng viên tổng bí thư đều là một người duy nhất: ông Nguyễn Phú Trọng. Điều tương tự diễn ra trong những kỳ đại hội trước đó.

Hiện vẫn chưa rõ lịch trình cụ thể cho các phiên bỏ phiếu. Reuters dẫn thông tin từ một số quan chức cho biết việc này có thể diễn ra sớm nhất ngay trong ngày thứ Năm 22/1.

Dù đây là một vấn đề rất được quan tâm, Đảng coi quy hoạch và lựa chọn dàn nhân sự cấp cao là bí mật nhà nước ở danh mục "tuyệt mật" nên không công bố thông tin cho công chúng biết cho tới khi mọi chuyện đã hoàn thành.

Theo thông lệ, tổng bí thư sẽ chính thức ra mắt đại hội vào ngày cuối cùng của đại hội, tức chiều 23/1, sau đó phát biểu bế mạc và chủ trì họp báo quốc tế, bố cáo với thế giới rằng Việt Nam đã có một lãnh đạo mới.

Trong suốt thời gian qua, giới quan sát, công chúng cũng như báo chí quốc tế đã hướng sự chú ý đến ông Tô Lâm, nhân vật được cho là sẽ tiếp tục tái cử chức tổng bí thư tại Đại hội 14.

Trong bài viết ngày 19/1, tờ New York Times cho rằng ông Tô Lâm nhiều khả năng sẽ tìm cách nhất thể hóa hai chức vụ tổng bí thư và chủ tịch nước để tập trung thêm quyền lực trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc gia tăng cạnh tranh.

"Cuba và Trung Quốc có các mô hình tương tự, với một nhà lãnh đạo duy nhất đứng đầu cả Đảng và Nhà nước. Theo một số quan chức và nhà ngoại giao – đề nghị giấu tên khi trao đổi về công tác nhân sự của Đảng – ông Tô Lâm, 68 tuổi, hiện là ứng viên duy nhất cho cả hai vị trí này," bài viết cho hay.

Bài viết cũng cho rằng Chủ tịch nước Lương Cường và Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ nghỉ hưu trong khi ông Trần Thanh Mẫn được dự báo tiếp tục giữ chức chủ tịch Quốc hội.

Tổng bí thư chính là người đứng đầu Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban chấp hành Trung ương – vốn là các cơ quan siêu quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam.

Không chỉ là nhà lãnh đạo của hơn 5,6 triệu đảng viên ở Việt Nam, tổng bí thư còn là người đứng đầu hệ thống chính trị, nơi quyền lực của Đảng gắn liền với quyền lực Nhà nước – vốn được hiến định: lãnh đạo nhà nước và xã hội.

Tổng bí thư cũng là bí thư quân ủy trung ương, đồng thời tham gia cả Đảng ủy Công an Trung ương.

Kể từ năm 2013, tổng bí thư cũng là trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vốn là cơ quan đóng vai trò tích cực trong chiến dịch "Đốt lò" dưới thời kỳ ông Nguyễn Phú Trọng, và hiện là ông Tô Lâm.

Sự quan trọng của chức vụ này khiến cho quá trình tuyển chọn nhà lãnh đạo Đảng hết sức gắt gao.