Cựu tổng thống Hàn Quốc bị kết án tù chung thân vì chủ mưu một cuộc nổi dậy

Tòa án Hàn Quốc hôm 19/2/2026 đã tuyên án tù chung thân đối với cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol vì âm mưu ban thiết quân luật bất thành vào tháng 12/2024.

Ông Kim Yong-hyun, Bộ trưởng Quốc phòng của thời ông Yoon, cũng bị kết tội và lãnh án tù 30 năm.

Tòa xác định ông Yoon đã ra lệnh cho quân đội bắt giữ lãnh đạo phe đối lập Lee Jae-myung, người hiện đã trở thành tổng thống.

Các phán quyết khác bao gồm việc ông Yoon bị kết tội lạm dụng quyền lực và thực hiện các hành vi lật đổ trật tự hiến pháp.

Trong khi những người ủng hộ ông Yoon theo dõi bên ngoài tòa án, thẩm phán đã bác bỏ những khiếu nại về thủ tục do nhóm pháp lý của cựu tổng thống đưa ra.

Nhưng tòa án nhận thấy không có đủ bằng chứng cho thấy ông Yoon đã lên kế hoạch thiết lập thiết quân luật trước đó một năm.

Các quan chức khác cũng bị kết án cùng với ông Yoon, bao gồm cựu chỉ huy tình báo và cựu cảnh sát trưởng.

Ông Yoon và những người bị kết án cùng giờ đây có thể lựa chọn kháng cáo.

Trước đó, hôm 16/1/2026, bản án đầu tiên trong số bốn phiên tòa liên quan đến lệnh thiết quân luật gây sốc của ông Yoon Suk-yeol đã tuyên ông 5 năm tù về tội lạm quyền, cản trở công lý và làm giả tài liệu liên quan đến nỗ lực thất bại khi tìm cách ban bố thiết quân luật vào năm 2024.

Lúc bấy giờ, ông Yoon cũng đã bị kết án vì sử dụng đội cận vệ của tổng thống để ngăn chặn việc bắt giữ mình; không tham khảo ý kiến của toàn bộ nội các trước khi ban bố thiết quân luật; cũng như soạn thảo và sau đó tiêu hủy một tài liệu giả mạo tuyên bố rằng nỗ lực thiết quân luật đã được thủ tướng và bộ trưởng quốc phòng thông qua.

Dù chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, việc ông Yoon tìm cách ban bố thiết quân luật đã gây ra sự hỗn loạn trên toàn quốc, châm ngòi cho các cuộc biểu tình khi các nghị sĩ đổ xô đến Quốc hội để đảo ngược quyết định của ông Yoon.

Thẩm phán cho biết vào hôm 16/1 rằng hành động của ông Yoon đã "đẩy đất nước vào cuộc khủng hoảng chính trị", đồng thời lưu ý rằng ông Yoon "luôn không tỏ ra hối cải".

Ba mươi năm tù cho cựu bộ trưởng quốc phòng

Mức án dành cho những người khác bị truy tố cùng cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol:

Theo tòa án, các bị cáo có thể nộp đơn kháng cáo trong vòng một tuần.

Ông Yoon đã làm gì?

Ngày 3/12/2024, Yoon đã gây chấn động cả nước khi tuyên bố thiết quân luật trên truyền hình trực tiếp.

Ngay sau đó, ông huy động quân đội và cảnh sát phong tỏa tòa nhà Quốc hội để ngăn chặn các nhà lập pháp cản trở sắc lệnh của mình, thậm chí còn ra lệnh bắt giữ chủ tịch Quốc hội và các lãnh đạo lúc bấy giờ của các đảng chính trị chính.

Ông nói rằng ông muốn áp đặt chế độ quân sự để bảo vệ đất nước khỏi các thế lực "chống nhà nước" có cảm tình với Triều Tiên, nhưng diễn biến cho thấy ông đã hành động vì tình thế chính trị bế tắc của chính mình

Ông đã đảo ngược nỗ lực này chỉ vài giờ sau khi các nhà lập pháp bỏ phiếu bác bỏ.

Sau đó là nhiều tháng biểu tình, ông Yoon bị luận tội, một loạt cáo trạng chống lại ông cùng các nhà lãnh đạo chính trị khác và một Hàn Quốc ngày càng bị chia rẽ sâu sắc.

Một khoảnh khắc trọng đại ở Hàn Quốc

Jake KwoKwon, Phóng viên BBC Seoul

Phán quyết ngày hôm nay là một thời khắc trọng đại ở Hàn Quốc, quốc gia đã trải qua một năm chưa từng có tiền lệ kể từ khi chế độ thiết quân luật ngắn ngủi của ông Yoon Suk-yeol được thiết lập vào tháng 12/2024.

Mặc dù đã bị luận tội và ngồi tù, ông Yoon vẫn phải đối mặt với nhiều phiên tòa khác. Phiên tòa hôm nay là quan trọng nhất vì tội danh – lãnh đạo cuộc nổi dậy, hay lật đổ chính quyền nhà nước – là nghiêm trọng nhất trong tất cả.

Các công tố viên đã đề nghị án tử hình.

Họ lập luận rằng một bản án nhẹ hơn có thể không đủ sức răn đe đối với những người có ý định thực hiện điều tương tự – thiết lập chế độ quân sự.

Ông Yoon ra hầu tòa ở cùng một phòng xử án nơi một nhà lãnh đạo khác, Chun Doo-hwan, đã bị kết án tử hình khoảng 30 năm trước.

Ông Chun, người đã nắm quyền sau một cuộc đảo chính quân sự năm 1980 và cai trị như một nhà độc tài trong phần lớn thập niên 1980, đã được ân xá sau khi chỉ thụ án hai năm tù.