Cựu tổng thống Hàn Quốc đối diện mức án 5 năm tù do tìm cách ban bố thiết quân luật

Tổng thống bị luận tội Yoon Suk-yeol của Hàn Quốc sẽ phải ngồi tù 5 năm về tội lạm quyền, cản trở công lý và làm giả tài liệu liên quan đến nỗ lực thất bại khi tìm cách ban bố thiết quân luật vào năm 2024.

Đây là bản án đầu tiên trong số bốn phiên tòa liên quan đến lệnh thiết quân luật gây sốc của ông.

Dù chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, động thái này đã gây ra sự hỗn loạn trên toàn quốc, châm ngòi cho các cuộc biểu tình khi các nghị sĩ đổ xô đến Quốc hội để đảo ngược quyết định của ông Yoon.

Thẩm phán cho biết vào hôm 16/1 rằng hành động của ông Yoon đã "đẩy đất nước vào cuộc khủng hoảng chính trị", đồng thời lưu ý rằng ông Yoon "luôn không tỏ ra hối cải".

Phán quyết hôm 16/1 đưa ra những gợi ý về diễn biến của các phiên tòa còn lại xét xử ông Yoon.

Loạt cáo buộc đối với ông kéo dài từ lạm dụng quyền lực đến vi phạm luật tranh cử.

Cáo buộc nghiêm trọng nhất là tội nổi loạn, mà các công tố viên đã đề nghị mức án tử hình. Phán quyết cho phiên tòa đó dự kiến sẽ có vào tháng Hai.

Khoảng 100 người ủng hộ ông Yoon đã tập trung bên ngoài tòa án vào hôm 16/1 để theo dõi diễn biến phiên tòa được truyền hình trực tiếp trên một màn hình lớn.

Một số người cầm những biểu ngữ màu đỏ có nội dung: "Yoon, một lần nữa! Hãy làm cho Hàn Quốc vĩ đại trở lại."

Có thể nghe thấy tiếng một vài người la hét vào mặt thẩm phán khi ông tuyên các bản án có tội, trong khi những người khác mang vẻ mặt trầm ngâm.

Vào hôm 16/1, ông Yoon đã bị kết án vì sử dụng đội cận vệ của tổng thống để ngăn chặn việc bắt giữ mình; không tham khảo ý kiến của toàn bộ nội các trước khi ban bố thiết quân luật; cũng như soạn thảo và sau đó tiêu hủy một tài liệu giả mạo tuyên bố rằng nỗ lực thiết quân luật đã được thủ tướng và bộ trưởng quốc phòng thông qua.

"Bị cáo có nghĩa vụ bảo vệ hiến pháp và pháp luật nhưng đã quay lưng," thẩm phán tuyên bố.

Các công tố viên đã đề nghị mức án 10 năm tù cho các cáo buộc trong phán quyết vào hôm 16/1. Cả hai bên có bảy ngày để kháng cáo hoặc kháng nghị.

Ông Yoon đã phủ nhận các cáo buộc, lập luận rằng lệnh bắt giữ là vô hiệu và văn bản luật không yêu cầu ông phải tham khảo ý kiến của mọi thành viên nội các trước khi thực thi quyền lực khẩn cấp.

Xuyên suốt các phiên tòa, ông khẳng định rằng ngay từ đầu các điều tra viên đã không có cơ sở pháp lý để thẩm vấn và bắt giữ ông.

Ông lập luận rằng hầu hết các cáo buộc nhằm vào mình là không hợp lệ vì không có sai sót nào về mặt quy trình khi ông tuyên bố thiết quân luật.

Các tòa án ở Hàn Quốc thường khoan hồng khi bị cáo nhận tội hoặc nhận trách nhiệm.

Tuy nhiên, các công tố viên cho rằng việc ông Yoon thiếu sự hối cải là cơ sở để áp dụng một mức án thậm chí còn nghiêm khắc hơn.

Bà Park Geun-hye, người bị kết án 20 năm tù về tội lạm quyền và hối lộ vào năm 2021, là cựu tổng thống gần nhất bị bỏ tù với tội danh hình sự.

Tuy nhiên, bà đã được ân xá và ra tù ngay sau đó.

Sáu tháng sau nỗ lực thiết quân luật của ông Yoon, cử tri đã bầu lãnh đạo phe đối lập Lee Jae-myung với chiến thắng áp đảo.

Thế nhưng, các phiên tòa xét xử ông Yoon lại làm dấy lên sự chú ý về những chia rẽ sâu sắc tại Hàn Quốc, nơi vị cựu tổng thống này vẫn còn những người ủng hộ nhiệt thành – những người coi ông như một "người tử vì đạo".

Theo một cuộc khảo sát thực hiện vào tháng 12 năm ngoái, gần 30% người dân Hàn Quốc không tin rằng việc tuyên bố thiết quân luật của ông Yoon cấu thành tội nổi loạn.

Dù nỗ lực thiết quân luật của ông đã khiến hàng chục ngàn người biểu tình đổ ra đường, nó cũng chứng kiến những người ủng hộ ông xuất hiện trong các cuộc phản biểu tình, dù với số lượng ít hơn.

Koh Ewe tường thuật bổ sung