Янгиликлар: Хитой Ташқи ишлари вазири Москвада, Хитой Россияга қурол сотадими? Dunyo, Xitoy, Rossiya

Президент Путин Россияга келган Хитой Ташқи ишлар вазири Ван Ини қабул қилди. Путин вазир билан мураккаб халқаро вазиятни муҳокама қилишини айтди.

Россия Президенти Путин Хитой Президенти Ши Жинпиннинг ташриф беюришини кутаётганини маълум қилган.

Ўз навбатида Хитой Ташқи ишлар вазири бошқа давлатлар Хитой ва Россияга босим ўтказа олмаслигини айтган.

Хитойлик мулозим Хитой ва Россия "кўп қутбли" дунё тарафдори эканлигини таъкидлади.

Ван Ининг билдиришича, Хитой Президенти Ши Жинпин ва Россия Президенти Владимир Путиннинг "саъй-ҳаракатлари билан" икки давлат ўртасидаги алоқалар "юқори суратларда" ривожланмоқда.

"Россия ва Хитой гегемонлардан ҳоли кўп қутбли дунё бўлиш фикрида собит ва қатъий қолади", деган у Россия Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров билан учрашувда.

Ван И Москва ва Пекин ўртасидаги муносабатларни "мустаҳкамлаш ва қалинлаштириш" устида ишлашини ҳамда янги келишувлар имзоланишини кутаётганини айтган.

Хитой Россияга қандай ёрдам бериши мумкин?

Хитой Ташқи ишлар вазири илк бўлиб Кремл хавфсизлик хизмати раҳбари билан кўришган, шундан сўнг Россия Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров билан учрашган.

Россия Ғарб давлатлари томонидан турли санкциялар тўлқинига учрагач, Хитой Россиянинг савдо борасида энг муҳим ҳамкорига айланган.

Россиядан Хитойга экспорт 2022 йилда қарийб 43 фоизга ортган ва 114 миллиард долларга етган.

АҚШ расмий Пекин Россияга қурол-яроқ етказиб бериш имкониятларини излаётганини айтмоқда. Хитой ушбу даъволарни кескин рад қилмоқда.

Хитой ўзининг ҳарбий ишлаб чиқариш салоҳиятини кенгайтирмоқда ва бугунга келиб дунёнинг тўртинчи қурол экспорт қилувчи давлатига айланди.

"Хитой қуроллари янада такомиллашмоқда. Масалан, Россия унинг дронларига қизиқиш билдириши мумкин", дейди Стокҳолм Халқаро Тинчлик тадқиқоти институтидан Симон Веземан.

АҚШнинг айтишича, Хитой фирмалари Россияга аллақачон ўлимга сабаб бўлмайдиган тарафдан дастак бериб келмоқда. Вашингтон уларда Хитой тез орада ўлимга сабаб бўлувчи ёрдам бериши ҳақида маълумоти борлигини таъкидламоқда.

Иқтисодий санкциялар бўйича эксперт Мария Шагинага кўра, Хитой Россияга очиқ қурол юбормаяпти, балки ҳарбий мақсадларни ишлатиш мумкин бўлган юқори технологик маҳсулотларни яширин тарзда сотаётган бўлиши мумкин.

"Хитой кўпинча Ҳонг-Конг ва БАА орқали Россияга ярим ўтказгичларнинг энг йирик экспортчиси эканли ҳақида далиллар бор. Айрим Хитой ширкатлари фуқаро дронларини етказиб бермоқда", дейди у.

Америка Мудофаа тадқиқотлари марказининг айтишича, Хитой компаниялари Россияга қанотли ракеталар қарши радарларда ишлатиладиган электрон қисмлар бераётган бўлиши мумкин.

АҚШ Украинада жанг қилаётган Россия ёлланма кучларига сунъий йўлдош тасвирларини бергани айтилаётган Хитой ширкатига нисбатан санкция қўллади.

Россия ўзини ядровий қурол билан бўлса ҳам ҳимоя қилмоқчими?

Россия Хавфсизлик Кенгаши раиси муовини Дмитрий Медведевнинг баён қилишича, Россия ўзини ҳар қандай қурол, жумладан, ядровийси билан ҳам ҳимоя қилишга тайёр.

Унга кўра, "агар АҚШ Россия мағлубиятини истаса, глобал можаро ёқасида турганликлари барча ақли ҳуши жойида бўлган кучларга яхши аён":

"Агар АҚШ Россиянинг мағлубиятини хоҳласа, биз ўзимизни ядровийси илова ҳар қандай қурол билан ҳимоя қилишга ҳақлимиз", - дея баён қилган Россия Хавфсизлик Кенгаши раиси муовини.

Дмитрий Медведев бунинг ортидан "Россияни жанг майдонида енгиб бўлмаслиги"га оид Путиннинг кеча, Федерал йиғинга мурожаати чоғида айтган сўзларидан ҳам иқтибос келтирган.

У Россиянинг стратегик тажовуз қуроллари шартномасидан чиқиши қарори айнан шу билан боғлиқ эканини ҳам таъкидлаган. Медведев бу ҳақда Россия президентининг мурожаатидан кун ўтиб, ўзининг Telegram каналида баён қилган.

Путин ва Медведевнинг баёнотлари Украина ишғолининг бир йиллиги арафасида янграган.

Telegram kanalimiz: https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK

Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002