Коронавирус: Вакциналар уруши - Америка Хитой консуллигини нега ёпмоқда? - Koronavirus

Америка-Хитой

Сурат манбаси, Getty Images

Хитой ва АҚШ ўртасидаги "консулликлар уруши" борган сари авж олмоқда.

Президент Дональд Трамп Хьюстондаги (Техас штати) Хитой консуллиги ортидан бошқалари, жумладан, Сан-Францискодаги консуллик ҳам ёпилиши мумкинлигини айтди.

АҚШ ҳукуматининг ишонишича, Хитойнинг Сан-Францискодаги консуллиги биносида Калифорния университетида ишлаган ва Хитой ҳарбийлари билан алоқаларда гумон қилинган хитойлик биолог олим Цзюань Тан яширинмоқда.

Июнь ойида Федерал Қидирув Бюроси у билан суҳбатлашган. Тан ҳеч қачон Хитой армиясида хизмат қилмаганини айтган.

Бироқ АҚШ махсус хизматлари Танниннг ҳарбий кийимда тушган суратига эга.

Бундан ташқари, унинг уйида ўтказилган тинтув чоғида Хитой Қуролли кучлари билан алоқаларига доир қўшимча далиллар қўлга киритилгани айтилади.

Америкалик прокурорларга кўра, Цзюань Тан Хитой консуллиги биносида яширинишга улгурган. Бош прокуратура сўровига биноан, Америка визасини сохталаштиришда гумон қилинаётган яна бир неча хитойлик олимлар қўлга олинган.

Хитой АҚШ ҳукуматининг ҳаракатларини сиёсий иғвогарлик, деб атамоқда.

Экспертлар эса зиддият тобора жиддийлашиб бораётганини айтиб, уни совуқ уруш билан қиёслашмоқда.

Хьюстондаги Хитой консуллиги нега ёпилмоқда?

Америка ҳукумати Хитой Халқ Республикасига Хьюстондаги консуллигини ёпиш учун 72 соат муҳлат берган.

Америка-Хитой

Сурат манбаси, Getty Images

Аввалроқ Америка расмийлари хитойлик хакерлар Covid-19 га қарши вакцинага доир маълумотларни ўғирлашга ҳаракат қилганини айтишганди.

АҚШ Адлия вазирлиги томонидан эълон қилинган айбнома Хитойнинг икки фуқаросига алоқадор.

Унда айтилишича, хитойлик хакерлар коронавирусга қарши восита устида ишлаётган лабораториянинг компьютер серверларини бузиб кирган.

Америка томони, шуниндек, бу хитойликлар давлатнинг ёрдамида бошқа ўғирликларни ҳам содир этишга уринганликларини айтмоқда.

Пекинда Вашингтонни сиёсий иғвогарликда айблашган. Хитой Ташқи ишлар вазирлиги вакили Ван Веньбиня АҚШнинг Хитой консуллигини ёпиш талабини "ғазабга солувчи ва оқлаш бўлмайдиган" деб атаган.

АҚШ Давлат Департаменти эса ушбу қарор "Американинг интеллектуал мулкини муҳофаза қилиш мақсадида" қабул қилинганини айтмоқда.

Ижтимоий тармоқларда Хьюстондаги консуллик ҳовлисида одамларнинг қоғозларни ёқаётгани акс этган видеотасвирлар пайдо бўлган.

New York Times нашрининг ёзишича, консуллик ҳовлисидан чиқаётган тутунни узоқдан кўриш мумкин бўлган.

АҚШ Давлат Департаменти баёнотидан бир неча соат ўтиб, Хитой ҳукумати жавоб чоралари ва АҚШнинг Ухандаги консуллигини ёпиш билан билан таҳдид қилди.

Дипломатик ҳужум

Президент Трамп бошида "Хитой вируси" деб атаган коронавирус пандемияси Вашингтон ва Пекин муносабатлари ёмонлашишни бошлаган паллага тўғри келди.

Коронавирус муносабатларни янада ёмонлаштириб юборди.

Танқидчиларга кўра, бу қисман Трампнинг ўз мамлакатидаги коронавирус вазиятининг ёмонлашиши учун вирус ўчоғи бўлган Хитойни айблаши туфайли.

АҚШ коронавирусга чалинганлар сони бўйича аллақачон Хитойдан ўзиб кетган.

Америка-Хитой

Сурат манбаси, Getty Images

Хитойнинг коммунист ҳукумати худди шу вақтга келиб Гонконгга босимни кучайтирди - амалда "бир давлат -икки тузум" тамойилидан воз кечди ва Шинжондаги мусулмон уйғурлар мажбуран ушлаб турилган қамоқ -лагерлар тармоғини кенгайтирди.

Буларнинг ҳаммаси Вашингтонни инсон ҳуқуқларини поймол этиш билан боғлиқ янги ҳолатлар ҳақида гапиришги ундади.

АҚШ Давлат Котиби Майк Помпео бир неча кундирки, Пекинга қарши дипломатик ҳужумга ўтган: у очиқчасига ғарб давлатларининг Хитойга қарши коалициясини тузмоқчи эканини айтди.

Лондонга ташрифи чоғида Помпео Бош вазир Борис Жонсонни Британиядаги 5G тармоғи қурилишига Хитойнинг Huawei ширкатини яқинлаштирмасликка кўндирди.

У шунингдек, Хитойни тажовузкор, деб атаб, ғарбдаги Хитойда ишлаб чиқарилаётган ва компьютер дастури билан таъминланаётган смартфон фойдаланувчиларининг шахсий маълумотларини йиғиишда айблади.

Аллақачон президентлик кампаниясини бошлаб юборган Дональд Трамп ўзининг твитларида нафақат Хитой ҳукумати, балки Хитойга алоқаси бўлган ҳамма нарсага ҳужум қилмоқда.

Трамп миллиардлаб фойдаланувчиси бўлган TikTok ижтимоий тармоғини хитойники бўлгани учун ёпиш билан таҳдид қилди.

Жазо чоралари

Трамп яқин орада Пекиннинг Гонконгда хавфсизлик қонунини жорий этиши боис Хитойга қарши янги жазо чораларини эъон қилиши кутилмоқда.

Қонунга мувофиқ, Хитойнинг коммунистик партияга бўйсунувчи куч тизимлари Гонконг автономияси ичида хоҳлаган ишини қилиши мумкин.

Ўз навбатида АҚШ Гонконгни махсус имтиёзли мақомдан маҳрум қилмоқда, бу унинг молиявий хаб сифатидаги мавқеига путур етказиши мумкин.

"Биз Гонконгда эркинликларнинг сақланиб қолинишини жуда ҳам истар эдик, аммо бунинг имкони бўлмаса, Хитой коммунистик партиясини бунинг учун жавоб беришга мажбурлаймиз", деб айтган АҚШ Давлат Котиби Майк Помпео.

Агар Америка Хитой банкларига ҳам жазо чоралари киритадиган бўлса, бу икки йилдан буён давом этаётган савдо урушига валюта уруши ҳам қўшилади, дегани.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek