Маҳмуд Намозов ижодида халқона ва замонавий эстрада оҳанглари уйғунлиги сезилади

Таниқли ўзбек эстрада қўшиқчиси Маҳмуд Намозов bbcuzbek.com ўқувчилари ва тингловчиларимизнинг саволларига жавоб қайтарди.

Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Маҳмуд Намозов "Сурхон" гуруҳининг асосчисидир.

Маҳмуд Намозов илк бор 1991 йилда Ботир Зокиров хотирасига бағишлаб ўтказилган замонавий
қўшиқлар танловида қадимий халқ
оҳангларини эстрада йўлида қайта
ишлаган "Бахшиёна" қўшиғи билан
иккинчи мукофотга сазовор бўлган.

Маҳмуд Намозов ва "Сурхон" гуруҳи "Оҳу-воҳ", "Майхона", "Соғинч", "Севги", "Нигоҳ", "Эй пари", "Куз сонатаси", "Базм" ва "Онажоним" деб номланган альбомларни чиқарган.

Гуруҳнинг кўплаб аудио-видеодисклари савдога чиқарилган, видеоклиплари эълон қилинган.

Kamran, Japan: kuylashga jur't qila olmagan mavzudagi qo'shiqlaringiz bolganmi?

Маҳмуд Намозов: 18 йил деганда онам хотираси учун қўшиқ айтдим ўтган йили. 18 йил айтолмаганман, айтишга бир журъат бўлмаган. Бу йил мана яқинда онамнинг хотирасига яна бир янги қўшиқ яратдим, буни ҳам мухлисларимиз яиқнда эшитадилар. Менга журъат етмаган пайти мана шу - онам тўғрисида қўшиқ яратиш бўлган.

Murod Qayumov: SIZGA SHUNDAY SAVOL BERMOQXHI EDIM: SIZ O'ZINGIZ KUY-QO'SHIQ ESHITGINGIZ KELSA HOZIRGI YOKI OLDINGI SAN'ATKORLARDAN KIMLARNI TINGLASHNI YAXSHI KO'RASIZ?

Маҳмуд Намозов: Жаҳон эстрадаси, классик музикалар билан бирга ҳозирги кунда ўзимизда муваффақият билан ишлаётган ижодкорларнинг ҳаммасининг қўшиқларини мунтазам эшитиб бораман. Тинглашимдан мақсад, замондан орқада қолмаслик ва ўзимга бир маънавий озуқа олиш, деб жавоб берган бўлардим.

Oybek Mirzo, USA: Sizning noyob musiqalaringizni Vatandan olis bulsakda eshitib turamiz. Sizga savolim: Qaysi musiqa asboblarida bemalol uynay olasiz. Odamlar tanbur deyishadi yana biri chanqovuz, ana biri gitaraning ustasi deyishadi?!

Маҳмуд Намозов: Мен ўзим ўша пайтдаги Низомий номидаги педагогика институтида миллий чолғу асбобларидан чангда ўқиганман ва чанг чаламан. Бундан ташқари, тор, рубоб, дутор сингари торли асбобларнинг ҳаммасини ўзимга яраша чаламан. Жуда профессионал, дунёга машҳур даражада бўлмаса ҳам ўзимга яраша чала оламан.

Alisherbek Musofir, Malaysia: Assalomu Alaykum Mahmud aka, avvalambor takrorlanmas ijodingiz va ajoyib qushiqlaringiz uchun minnatdorchiligimni qabul eting deb Malaysiadan Surxonlik muhlisingiz, musofirchilikda xam sizni qushiqlaringizdan bahramand bulib turamiz, ayniqsa "qishlogim" qushigi juda yaxshi chiqqan. Mahmud aka sizga savolim quydagicha sizni san'atga kirib kelishingizda ota onagizni urni qanday bulgan? javob uchun oldindan rahmat ijodizda OMAD!

Маҳмуд Намозов: Санъатга кириб келишимда, албатта, ота-онамнинг ўрни жуда ҳам катта, алоҳида бўлган. Энг авввало ўз ихтиёримга қўйишган. Эркинлик берганлар. Санъат йўлидаги ҳар қандай ютуқларимдан хурсанд бўлиб, камчиликларимдан изтиробда бўлишган. Мен ўйлайманки, шу санъаткор ёки ижодкор учун ота-онанинг энг масъуллиги - эркинлик. Ана шу эркинликни ота-онам менга берганлар.

Шуҳрат, Қирғизистон: Сизнинг қўшиқларингиз матни ва куйларини кимлар ёзади? Сиз қайси шоир ва бастакорлар билан ҳамкорлик қиласиз?

Маҳмуд Намозов: Бизнинг кимлигимиз, дунёқарашимиз, ўй-хаёлларимиз, қолаверса, шодлигу-изтиробларимиз ижодимизда ёрқин намоён бўлади. Шуларни назарга олганда ўзбек классикасидан тортиб, ҳозирги ёш ижодкорларнинг шеърларидан фойдаланаман. Ёки ҳамкорлик қиламиз ижодкорлар билан. Қўшиқларимиз мусиқаларининг аксариятини ўзимиз яратамиз. Албатта, истеъдодли ёш аранжировкачилар, композиторлар билан ҳамкорлик қиламан.

Abdulla Abdurahimov: Аytingchi, hozir katta sahnalrda qo'shiq aytayotgan Gulsanam Mamazoidova haqida qanday fikrdasiz? Shahsan men bu qo'shiqchini hozirgi maqomiga loyiq deb hisoblamayman.

Маҳмуд Намозов: Гулсанам Мамазоитова ижоди тўғрисида жуда яхши фикрдаман мен. Жуда талантли, яхши мусиқа билимига эга. Катта овоз соҳиби. Камтарин, яхши қиз. Яқиндан биламан Гулсанам Мамазоитовани. Келажакда ўзбек қўшиқчилигининг ёрқин намояндасидан бири бўлишига ишонаман.

Olim Hidoev, USA, California: Salom Mahmud aka, sizga savolim, ko'p san'atkorlar hozirda asosan to'yga borib tirikchilik qilishadi, lekin sevgan qoshiqchilarmisni kayf bo'lib olgan bir to'da tarbiyasiz insonlar orasida hizmat qilayotganini ko'rib bu qoshiqchilarga rahmimis va bir qatorda nafratimis ham uyg'onadi. Nega shunchalik pul uchun qo'shiqchilar ozlarini hor qilishmasa? Oddiy konsertlar berib ham mablag' ishlab olish mumkin emasmi?

Маҳмуд Намозов: Аввало шуни айтиш керакки, ўзбек қўшиқчилигини Шўролар замонидан тўйлар қутқарди. Яна қайта айтаман: ўзбек қўшиқчилигини Шўролар замонидан мана шу тўйлар қутқарди, десам хато бўлмайди. Чунки тўйлардаги ўзига хос анъаналар, ёр-ёрлар бўлган, наҳор ошларида мумтоз қўшиқлар айтилган. "Тўйлар муборак"лар, карнай-сурнайлар бўлганлиги учун бизнинг миллий қўшиқчилигимиз, миллий мусиқамиз ҳам сақланиб қолди. Фақат бизда шундай ажойиб анъаналар бор. Бизнинг халқимиз меҳмондўст, санъатсевар. Топганини "элга берсам", "элнинг дуосини олсам", дейдиган халқ. Тўйда ҳар бир санъаткор ўзини қандай тутиши санъаткорнинг ўзига боғлиқ. Ҳозир саволда келтирилган манзарага келадиган бўлсак, мен ўзимизнинг мисолимизда айтадиган бўлсам, бизда ҳеч қачон шундай ҳолат бўлмаган. Биз тўйлардан ташқари концертлардан ҳам яхши даромад оламиз. Шунинг учун мен бу жараённи жуда ҳам тўғри ва холисона баҳолайман. Масалан, бошқа мамлакатларнинг санъаткорлари бизнинг тўйларимизга ҳавас қилишади.

Bekmurod Hushvaqtov, Avstriya: Ravshan Nomozov bilan qarindoshchiligingiz bormi? Javobingiz uchun katta rahmat.

Маҳмуд Намозов: Бу савол неча йиллардан буён давом этади. Энди бу савол Би-би-сигача ҳам етиб борипти. Майли, Би-би-си орқали барча мухлисларимизга жавоб бераман: Равшан Намозов билан Маҳмуд Намозовнинг ҳеч қандай қариндошчилиги йўқ. Биз бир-биримиз билан дўстмиз. Ёшларимиз ҳам тенг. Шунинг учун ҳам бир вақтда ижодий саҳнага чиққанмиз. Бир воҳаданмиз. Ҳозир Равшан Намозов ҳам Тошкентда. Бир пайтлар Сурхондарёда ижод қилган пайтларимизда менинг мусиқачиларим унинг учун мусиқа ижро этганлар, унинг мусиқачилари менга мусиқа чалишган. Шунинг учун дўстлигимиз ва ижодий ҳамкорлигимиз бор олдиндан.

Talaba, ASIA: Assalomu alaykum! Ramazon oyingiz muborak!! Hurmatli Mahmud Nomozov, nima deb o'ylaysiz, ohirgi 5-6 yil ichida har hil sohalarda, ayniqsa SAN'AT sohasida, VILOYATlar aro bo'linishlar nima sababdan kelib chiqmoqda? Agar e'tibor berib qarasangiz, VODIY viloyatlari, VOHA viloyatlari, qolaversa mana, XORAZM viloyati o'rtasida qanadydir bir ziddiyatchilik ko'zga tashlanadi... Misol uchun Y.Usmonovani Xorazmlik san'atkorlarga atab aytgan qo'shiqlari, va shunga o'hshash tushunarsiz harakatlarni aytsa bo'ladi... Sizning ham, misol uchun, kuylagan qo'shiqlaringiz asosan Surxandaryo bilan bog'liq... Albatta, men bunga qarshi emasman... Siz Surxandayroliksiz, va o'z viloyatingiz to'g'risida kuylashga haqqingiz bor... ammo nima deb uylaysiz, shunday narsalar Viloyatlar aro bulinishga yetaklamasmikan?

Маҳмуд Намозов: Агар бу бирор бир ёмон томонга етаклайдиган бўлса, мен бу ишдан тўхтаган бўлардим. Агар вилоятларнинг бўлиниб кетишига хизмат қиладиган бўлса шу ижодий жараён, албатта, мен бунақа ижоддан воз кечган бўлардим. Ўзбекистонда Тошкент-Фарғона қўшиқчилик йўли, Самарқанд-Бухоро қўшиқчилиги ёки Хоразм қўшиқчилик йўли бор эди. Энди гуруҳимизнинг номи "Сурхон", яратаётган қўшиқларимиз Сурхондарёга хос бўлганлиги учун биз жанубликларга ҳам хос бўлган мана шундай қўшиқчилик бор, демоқчи бўлганмиз. Яъни, ўзбек мусиқаси, ўзбек миллий қўшиқчилиги ранг-баранг эканлигини амалий исботлаш бизнинг мақсадимиз. Лекин бу вилоятларнинг бир-биридан бўлиниб кетишига хизмат қилмайди, деб ўйлайман. Бу бутун бошли ўзбек мусиқа маданияти, ўзбек мусиқа бойлигига хизмат қилади, деб ўйлайман. Катта ҳурматим борлиги учун хоразмча қўшиқларимизни айтаяпмиз. Қорақалпоқ, қозоқ, қолаверса, Фарғона йўлидаги қўшиқларимиз бор. Хуллас, мақсадимиз репертуарни мана шундай ранг-баранг қилиш билан қўшиқчилигимиз ранг-баранглигини намоён этишдир.

Shamsiddin Shodiyarov: Assalomu alaykum. Avvalo Mahmud Nomozov va "Surhon" guruhiga kelgusi ijodlarida muvaffaqiyat tilayman. Savolim: Adashmasam 2 yil avval Germaniyada koncert bergan ekansizlar. Hech maslahatlashganmisizlar Angliyada ham o'z san'atlaringizni namoyish qilishga? Biz Angliyadagi o'zbeklarning boshi ko'kka yetardi.

Маҳмуд Намозов: Биз гуруҳимиз билан Қозоғистон, Тожикистон, Россияда гастрол сафарлари билан концертларда кўп бўлганмиз. Бундан ташқари, икки марта Ҳиндистон бўйлаб концертлар бердик. Германияда бўлдик икки марта. Ва Швейцарияда, Давосда концерт бердик. Англияга бориб концерт бериш, албатта, бизнинг режаларимизда бор. Худо хоҳласа, Англияга ҳам сафар қиламиз.

Ozbekistondan Muxlis: Hurmatli Mahmud aka. O'zbekistonda san'atkor uchun videoklipning qanchalar ahamiyati bor? Bitta videoklipni tayorlash qanchalar qiyin yoki oson, arzon yoki qimmat?

Маҳмуд Намозов: Бошқа давлатларда бўлгани каби Ўзбекистонда ҳам видеоклипнинг ўрни жуда катта санъаткор учун. Ўша видеоклипнинг сифати ёки унинг мазмуни, қандай яратилганига қаралади, ўша видеоклип яхши тасвирга олинган бўлса, албатта, у ўша санъаткорнинг халқ орасида янада тезроқ танилишига катта ёрдам беради. Энди видеоклипларнинг нарх-навоси ҳам ўзимизга яраша. Бизнинг Ўзбекистонимиздаги шарт-шароит, инсоний муносабатлар, ўзига хос томонлар ҳам ана шу видеоклипнинг суратга олинишига ҳам таъсир қилади. Мисол учун хорижда бир видеоклипни суратга олишда 1 та тиш чўткаси ёки 1 тиш пастаси ишлатилган бўлса, съёмканинг харажатлари сметасига ана чўтка ёки паста ҳам киритилади. Бизда эса буни ўзимизга хос томонлари бор. Мисол учун бир ресторанда ёки бир жойда видеоклип олинадиган бўлса, бизларда ўша жой учун пул тўланмайди. Ўша жойнинг эгаси хурсанд бўлади: "бизнинг жойимизда видеоклип" олаяпти, деб". Хуллас, бизда жуда кўп урф-одатлар бор пул билан ўлчанмайдиган. Шунинг учун ҳам бизда видеоклиплар нисбатан арзон бўлади. Лекин катта маблағ сарфланадиган, тасвирга олиш учун 10 минглаб доллар пул кетган клиплар ҳам бор. Ҳозирча шунақа нарх-наво бизда.

Sardor va O'ktam Sattorovlar, New Zealand: Yangi qo'shiqlaringizni internetdan ko'chirib olsa bo'ladimi?

Маҳмуд Намозов: Ҳозир интернет-сайтимизга баъзи ўзгартиришлар киритиб, тузатиш ишларини олиб бораяпмиз. Бу ишлар тугаганидан кейин сайтимизга бизнинг олдинги қўшиқларимиз қўйилади. Улар билан биргаликда биз ҳозир янги қўшиқларимиз устида ишлаяпмиз, ҳозир иккита альбом деярли тайёр бўлиб қолди. Ана шу янги қўшиқларимизни ҳам интернет сайтимизга қўйиш ниятимиз бор. Янги қўшиқларимиздан ҳам мухлисларимиз баҳраманд бўладилар, деб ўйлайман. Интернет-саҳифамиз: www.nomozov.uz

Маҳмуд Намозов билан суҳбатни тингланг

Рукнимизнинг кейинги меҳмонлари кимлар бўлишини истайсиз?

Бу ҳақдаги фикрларингизни кутиб қоламиз.