BBCUzbek.com

'Севара Назархон ҳақли равишда ўзбекистонлик поп юлдузларидан биридир'
"Миллий анъаналарга ҳурмати баланд ва мусиқий тажрибаларга ҳам мойил ўзбекистонлик поп юлдузи Севара Назархон санъат дунёсида ўз йўлидан бормоқда.

Севара Назархоннинг илк "Йўл бўлсин" мусиқий альбоми кеча ва бугуннинг ўртасидан жой олган.

"Сен" деб номланган янги мусиқий альбоми эса сизни Буюк Ипак Йўли бўйлаб саёҳатга етаклайди.

Севаранинг шахсий ижодидан ўтмиш ва бугунги давр орасидаги қарама-қаршилик ўрин олган.

Севара Назархон ҳақли равишда ўзбекистонлик поп юлдузларидан биридир.

Севара Назархон қўшиқчилик дунёсига 1998 йил "Сидериз" тўртлиги сафида кириб келади. Орадан бир йил ўтиб эса, ўзининг илк мусиқий альбомини чиқаради ва яккахон қўшиқчи сифатида ўзини намоён этади.

Севара фольклор мусиқаси миридан-сиригача ва мусиқа санъати мамлакатнинг энг забардаст қўшиқчиларию этномусиқачилари томонидан сабоқ бериладиган Тошкент Давлат Консерваториясида таҳсил олади.

Мухлислари Севара Назархонни кўчада тўхтатиб, унга яратган мусиқаси учун ташаккур айтишса, бунга ажабланмаса ҳам бўлади.

Поп юлдузи эканига қарамай, Севарага халқона мусиқий йўналишлар ҳам бегона эмас.

Мисол учун, франциялик таниқли продюссер Хектор Зазу замонавий Ўзбекистоннинг ўзига хосликларини англаб етмагунича, мусиқа асбоблари ҳам бор ҳунарини кўрсата олмаган.

Мусиқий альбомида янграган дутор наволарида эса дутор устаси Тойир Қўзиевнинг маҳорати ва тажрибаси қўл келган.

Бунинг натижасида Тошкенту Парижда ёзилган ва якуний сайқал Real World Music нинг Англиядаги студияларидан бирида берилган, хотираларни яна қайта ёдга солувчи қўшиқлар тўплами яратилади.

Бугунги кунда Севара Назархоннинг қатор мусиқий альбомлари халқаро миқёсда тан олинган ва у 2004 йилда BBC World Music мукофотини ҳам қўлга киритган.

Севаранинг хорижий сафарлари эса уни нафақат Осиёнинг энг замонга бўйсунмайдиган ва маҳоратли хонандаси, балки-да келажакда етишиб чиқаётган примадоннасига ҳам айлантирган." -Real World Music
(Англиялик таниқли қўшиқчи ва бастакор Питер Габриэл томонидан асос солинган машҳур овоз ёзиш ширкати.)

Севара Назархон: У киши мендан 10 ёш катталар, энди тақдир экан. Умуман олиб қараганда, каттами, кичикми, мен бу масалада ёшга эътибор бермайман, асосийси яхши инсон бўлса бўлди.

Sevara Nazarxon, aytingchi, siz turmushga chiqqaningizda sizga umr yo'ldoshingiz ruxsat berdimi sa'nat yo'lidan borishingizga? Yoki oila qurishdan oldin shunday shart qo'yaman deganmisiz ? Aytgancha, shunday chiroyli sochingiz bor edi qirqibsiz, qittaygina semirsangiz, yanada chiroyliroq bo'lardingiz, kechirasiz tezlikkinaligim uchun. Xat yozing kutaman.

Севара Назархон: Бу ҳақда ҳеч қачон гап бўлган эмас. Аксинча, у киши менга ҳар доим ижодий фаолиятимни давом этдиришим шарт эканини айтиб келганлар. Турмуш ўртоғим менинг санъат соҳасида ижод қилишим ва хонанда эканимдан мамнунлар.

Salom S.Nazarxon. Sizga savolim shunday: Siz bir san'atchi bo'lib, o'z yurtingiz ahvoli, insonlar hayoti bilan hech qiziqdingizmi?(Har holda qiziqtirsa kerak, o'zbek tilida kuylangan qo'shiqlarni shu oddiy xalq tinglamasa, kim tinglaydi, S.Nazarxon kim uchun ishlaydi bo'lmasa, shundaymi?) Uning siyosiy hayoti sizni qiziqtiradimi? Shunday bo'lsa, hozirgi hukumatning yana davom etishini istaysizmi?

Севара Назархон: Мен имкон қадар сиёсатга аралашмасликка ҳаракат қиламан. Бунинг ўрнига кўпроқ ижод билан шуғулланишга уринаман. Сўзсиз, одамларнинг ҳаёти мени доимо қизиқтиради. Мен ҳамиша бизда ҳамма нарса яхши бўлишини истайман.

Salom Sevara! Sevara man sizni O'zbekistondagi eng kuchli ovoz sohibasi deb bilaman. Nimaga siz o'zinggiz uchun aniq bir yo'nalish tanlamagansiz? Javobinggiz uchun oldindan rahmat.

Севара Назархон: Яхши савол. Энг аввало менинг мусиқий йўналишларим ўзимга яхши таниш. Шунчаки, улар биргина фольклор ёки поп мусиқасидан иборат эмас. Улар бир нечта мусиқий йўналишларнинг қоришиқлигидан иборат. Чунки бугунги кунда бу, менинг назаримда, инсонлар учун янада янгироқ ва қўл тегмаган йўналишдир. Айниқса ўзим учун. Бундан ташқари, мен доимо тажриба қилишни яхши кўраман ва менимча, қай бир давлатда яшашларидан қатъий назар, барча инсонлар учун қандайдир янгича бир усулдаги мусиқага қулоқ тутиш доимо қизиқарлидир.

SALOM SEVARA! SIZ MEN UCHUN HAQIQIY QO'SHIQCHISIZ. OVOZINGIZ BOR HAQIQATDAN. SAVOLIM: SIZNING QO'SHIQLARINGIZ NEGA SAYTINGIZDA YO'Q?

Севара Назархон: Энг аввало менинг веб саҳифам, яъни www.sevara.uz ёки www.sevara.ru га кириб, у ердан махсус “линк” орқали менинг инглиз тилидаги саҳифамга кириш мумкин. У ерда mp3PRO ва бошқа форматларда ашулаларим сақланган ва у ердан бемалол ёзиб олса бўлади. Бундан ташқари www.youtube.com деган жуда ҳам қизиқарли бошқа веб саҳифа ҳам бор. Ундан жуда кўпчилик фойдаланади. Sevara Nazarkhan деб ёзиб, “қидириш” тугмачасини боссангиз, жуда кўплаб клиплар чиқади ва сиз муайян қўшиқларимни тинглаб, томоша қилишингиз мумкин бўлади.

Mashhur odamlarda ruhiy muammolar (stress) ko'p bo'ladi deyishadi, siz ruhiy muammolaringizni (stress)ni qanday hal qilasiz?

Севара Назархон: Стресс, яъни руҳий сиқилишдан ҳар ким ўзича чиқиб кетади. Мен ёлғиз қолишга ҳаракат қиламан. Умуман олганда, ўзимга тасалли бериш қўлимдан келади. Руҳий сиқилишлар ҳар хил бўлади. Шунинг учун, бу каби ҳолатлар ҳаммамизда арзимас, яъни у қадар жиддий бўлмаслигини истардим.

Salom Sevara opa. Sizni Andijonda tug'ilgan deyishadi, shu rostmi? Hozir ham Andijonga borib turasizmi? Qachon Andijonda sizning konsert dasturlaringizni ko'ra olamis?

Севара Назархон: Отамни Педагогика билим юртининг раҳбари сифатида Андижонга ишга йўллашган. Табийики, ойим ҳам у киши билан бирга кетганлар. Худди шу сабаб бўлиб, мен Андижонда туғилганман. Отам асли андижонлик, ойим эса фарғоналиклар. Мен Андижонда туғилган эсам-да, Тошкентда яшайман. Табийики, Андижонда кўплаб қариндошларимиз борлиги туфайли мен у ерга тез-тез бориб тураман. Мен Андижонни ҳеч қачон унутмайман ва водийлик эканимдан ғурурланаман. Концерт масаласига келсак, умуман Ўзбекистонда бераётган концертларим саноқли. Бунинг турли хил сабаблари бор. Вилоятларга ҳам ижодий сафарлар билан чиқиб тураман. Бироқ ҳозир бу ҳам кўп эмас. Ижодий ишларим, режаларим бисёр. Лекин улар ҳақида тўхталмоқчи эмасман. Чунки уларнинг ҳаммаси рўёбга чиқишини истайман. Буларнинг барчаси ҳақида кейин билиб оласизлар.

Siz o'zingizni musulmon hisoblaysizmi? "Ha" bo'lsa, unda nega ko'pincha avratlari ochiq (ya'ni elkalar ko'rinib turgan) holatda konsert berasiz?

Севара Назархон: Яхши савол. Бу саволга жавоб бериш осон бўлмаганидек, қийин ҳам эмас. Бир нарсани назардан қочирмаслик керакки, мен эътиқодли одамман ва Худога ишонаман. Либос эса инсонни буткул намоён эта олмайди. Энг асосийси, инсон қалбан нафақат пок, балки-да тўғрисўз ва виждонли бўлсин. Мен бунинг учун инсонлар бир-бирларини айблашлари керак деб ҳисобламайман. “Ҳукм этма, ҳукм этилувчилардан бўлиб қоласан”,-дейилган. Бу эса бежизга айтилмаган ва бу жуда муҳим. Энг асосийси саҳнада инсон кийган либос ва ҳатти ҳаракатининг ўзига ярашишидир.

Salom Sevara, qo'shiqlaringiz, sahna kiyimlaringiz, raqslaringizda o'ta milliylikka e'tibor berasiz va bu juda chiroyli chiqadi. Lekin kundalik hayotda ruscha gaplashasiz. Nega? O'zbekcha gapirishdan or qilasizmi yoki zamonaviy, dunyoqarashi keng odamlar faqat ruscha gapirishi kerak, degan fikrdamisiz? Menimcha, sizga o'xshagan taniqli odamlar o'zbekcha gapirishsa, tilimiz va o'zligimizni tiklashda yaxshi turtki bo'lardi. Omad.

Севара Назархон: Мен Совет даврида туғилганман. Ўрта таълимни рус тили мактабида олганман. Аксарият инсонларнинг рус тилида гапиришни маъқул кўришлари ҳеч ким учун сир эмас. Сўзсиз, охирги вақтларда ўзбек тилига кўп урғу берилмоқда. Мен буни жуда ҳам яхши деб ўйлайман. Ва алал-оқибат ўзим ҳам ана шу бўшлиқни тўлдиришга ҳаракат қиламан. Ҳар икки тилда ҳам равон сўзлашни мен ҳам ниҳоятда истайман. Лекин шунда ҳам шикоят қилишимга ўрин йўқ деган фикрдаман. Чунки ҳар икки тилда ҳам сўзлаша оламан. Бироқ ҳозирча менга рус тилида сўзлашиш ўнғайроқ ва мен бунинг бирор бир ёмон томони бор деб ўйламайман.

Salom Sevara N.!!! Nima uchun O'zbekistonda kontsert bermayapsiz? Sababi nima? Sizni O'zbekistondagi muxlislaringiz juda sog'inishgan. Eshitishimcha, chet mamlakatlarda bir emas, balki bir nechta kontsertlar berar emishsiz, bir yilda. O'zbekistondachi??? Nima, o'zbek xalqi biletlarni siz istagan narxda xarid qila olmagani uchunmi yo-da boshqa bir to'siqlar bormi? Shu savolimga javobni yoritib berasiz degan umiddaman, rahmat!

Севара Назархон: Шу йил концертим бўлиб ўтиши керак эди. Лекин нимагадир бўлмади. Бунинг турли хил сабаблари бор. Мен бу концертнинг бўлишини ниҳоятда истагандим. Ундан ташқари, унинг бутунлай жонли бўлиши кутилганди. Чунки менинг бу ерда жонли қўшиқ айтишим ҳаммага яхши маълум. Айниқса, яккахон концертларимда. Ҳамма ҳам менинг яккахон концертларимда порлашимни истамайди. Барчаси шу тариқа амалга ошади. Шунинг учун ҳам, яқин келажакда балки бундай ҳоллар рўй бермаслигига ҳаракат қиламиз. Лекин шунда ҳам бу менинг ўзимга боғлиқ эмас.

Sevaraxon, nimaga "Sumbulan-o, sumbulan, sen ketarsan kim bilan" deb kuylaysiz??? Sumbula "bilan" so'ziga qofiya bo'lishi uchunmi yoki sumbula so'ziga ahamiyat bermaganmisiz?

Севара Назархон: Ҳа, қўшиқнинг биринчи нусхасида бундай хатога йўл қўйилганини тан олиш керак. Қўшиқда сал адашиб кетганман. Бахтга қарши менга бу қўшиқни ўргатган инсон ҳам бунга эътибор бермаганлар. Бунинг учун албатта узр сўрайман. Ҳозир эса қўшиқдаги сўзларни тўғри куйлайман. Улар эшитган нусхаси эса айрим ҳолларда радио орқали эшиттириладиган аввалги вариантидир.

Sevara, qanday qilib bunday go'zallikka erishdingiz, ya'ni ham qaddi qomat, ham ovoz, ham "karizma", nima deb o'ylaisiz, nega bizlarning qizlar hozirgi kunda uncha qaddi qomati ustida ishlashmaidi?

Севара Назархон: Билмасам, мен ўзимга четдан ҳеч қараб кўрмаган эканман. Агар шундай деб ўйлашса, мен бундан ниҳоятда хурсандман. Бу сўзсиз, менинг атрофимда бўлган яқин инсонларим, ота-оналарим ва Худо туфайлидир. Бундан ташқари, буларнинг барчаси бериладиган тарбия, болаликка ҳам боғлиқ. Мен ҳозирги ёшларнинг нега салгина пала-партиш эканликлари сабабини билмайман. Менимча, буларнинг ҳаммаси изга тушиб кетади ва ҳаммаси яхши бўлади.

Assalomu alaykum hurmatli Sevara Nazarkhan! Eng avvalo Sizga ajoyib qo'shiqlaringiz uchun munnatdorchilik bildiraman. O'zbekning jahonga mashhur Sizdek qo'shiqchisi borligidan faxrlanaman. Savolim shuki, rejalaringizda Kanadaga ham tashrif buyurish bormi? Ikkinchi savolim shuki, muxlislaringiz she'r taklif etishsa, agar sizning talablaringizga mos bo'lsa, uni qo'shiq qilib aytasizmi? Agar shunday bo'lsa, biz kabi xorijdagi muxlislaringiz Sizga qay tarzda she'r yo'llashimiz mumkin? Javoblaringiz uchun oldindan tashakkur!

Севара Назархон: Мен Канадада бўлганман. Бироқ сал аввалроқ, яъни 2003 йилда англиялик таниқли қўшиқчи ва бастакор Питер Габриэль билан ижодий сафарга борганмиз. Жуда ҳам чиройли мамлакат, инсонлари ҳам чиройли. У ердаги катта майдонда берган концертимиз ҳеч ёдимдан чиқмайди. Шеърлар масаласига келадиган бўлсак, уларни менинг веб саҳифамга юборишингиз мумкин. Мен уларни албатта ўқиб чиқаман, агар зўр шеърлар бўладиган бўлса, мен уларга чин дилдан мусиқа ёзишга ҳаракат қиламан.

Dear Sevara, Mashhur qo'shiqchi bo'lish nasib qilmaganda , qaysi soha bo'yicha ketar edingiz? Kelajakda O'zbekiston ravnaqi uchun nima qilish niyatingiz bor? Kichik yoshdagi bolalar uchun musiqa maktabi ochish niyatingiz bormi? Sharqona va World mix tarzida boshqa Europa ijodkorlari bilan ishlash niyatingiz bormi? Oldindan beurin savol bergan bo'lsam, bunga uzr so'rayman. Dunyoni sharqona hit musiqalaringiz bilan zabt etishingizni tilayman. Yaxshilkda ko'rishish nasib qilsin. Oldindan katta rahmat.

Севара Назархон: Мен жони дилим билан машҳур тиш дўхтири бўлардим. Умуман, болалигимда ҳам ҳар доим тиш дўхтири бўлишни истардим. Лекин қонни кўриб, бу касб менга тўғри келмаслигини англаб етганман. Бироқ шунда ҳам айтишим мумкинки, ҳеч иккиланмай тиш дўхтири бўлган бўлардим.

Salom Sevaa Opa, men sizning qo'shiqlaringizni sevib tinglayman, sizga savolim quyidagicha: Ko'p ayol qo'shiqchilarning to'yma- to'y yurib, har xil davralarda xizmat qilishiga qanday munosabatdasiz, bu oilaviy kelishmovchiiklarni keltirib chiqarmaydimi, siz o'zingiz to'yga borasizmi? Javobingiz uchun ko'p rahmat.

Севара Назархон: Агар сиз Америкада бўлсангиз, бу сал бошқачароқ. Лекин Ўзбекистонда тўйларнинг ўрни, аҳамияти алоҳида. Кўплаб хонандалар тўйга боришади, бу ҳеч кимга сир эмас. Ва менимча, бу жуда эскирган мавзу. Бунинг ҳеч бир ёмон томони йўқ. Оилавий муаммоларга келсак, буни энди ҳар бир хонанда ўзича ҳал қилади. Менимча, буни танқид қилиш керак эмас. Ҳар ким ўзининг ишини қилади, қўшиқчилар куйлашади, меҳмонлар ўйин-кулгу қиладилар, келин билан куёв эса оила қуришади. Бунинг ҳеч бир ёмон томони йўқ. Менда ҳам шундай ҳоллар бўлиб туради.

Salom Sevaraxon. Agar mendan o'zbek pop qo'shiqchilari orasida kimni birinchi qo'yasiz deb so'rashsa, Sevara Nazarxonni deb aytgan bo'lar edim. Men sizning qo'shiqlaringizni ko'pdan beri eshitaman. "Sideriz" guruhi solisti paytingizda bu guruh menga juda yoqardi. Bu guruhni tark etishingizga nima sabab bo'ldi? Uzun quloq gaplarga ko'ra, guruh asoschisi Mansur Toshmatov bilan kelishmagan ekansiz. Kelishmovchilik boisi nima edi? Javob uchun oldindan rahmat.

Севара Назархон: Менинг қўшиқларимни тинглаганингиз учун сизга раҳмат. “Сидериз” бор-йўғи бир йил фаолият кўрсатган, холос. Яъни “Сидериз” консерватория талабаларининг ўзига хос бир ёшлик тажрибалари сифатида ташкил топганди. Мансур Тошматовдек ажойиб бир инсон билан ишлаганмиз. У киши билан орамиз ҳеч қачон бузилмаган. Орадан бир қанча вақт ўтгандан кейин мен ҳар ким ўз йўлидан кетгани маъқул эмасмикан деган қарорга келдим. Шундай қилиб, мен 1999 йилда яккахон фаолиятимни бошладим. Қолган қизлар эса яна бир мунча муддат қўшиқ айтишди. Кейин эса уларнинг ҳаммаси турмушга чиқишди. Ва шундай қилиб, гуруҳ ҳам тугади.

Дастурингизга катта раҳмат. Мен сизларга ижодий парвозлар тилаб қоламан. Дастур олиб борувчиларига эса соғлиқ ва сабр-тоқат тилайман. Чунки хонандалар билан телефон орқали гаплашиш осон иш эмас. Чунки уларни ҳар доим ҳам топиб бўлмайди. Шунинг учун ҳам омад ва қизиқарли дастурлар яратишингизни тилаб қоламан. Мухлисларимга энг асосийси, лабларига табассум, қувонч ва соғлиқ тилайман. Қолган ҳамма нарса ўз-ўзидан бўлади. Ҳеч қачон касал бўлманг, ҳаммангизга бахт ва омад ёр бўлсин.

O'zbek yuldizini Rabning o'zi asrasin! Sevara, sizga eng yaxshi tilaklarni tilayman, Sizning qo'shiqlaringiz men uchun katta bir sovg'adek.