O‘zbekiston fuqarosi Moskvada Rossiya generalini o‘ldirgani uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi. Qozog‘iston bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni cheklashni muhokama qilmoqda. O‘zbekiston-chi? (Video)

O‘zbekiston fuqarosi Moskvada Rossiya generalini o‘ldirgani uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi.

Amadjon Qurbonov, 2024 yil dekabr oyida general-mayor Igor Kirillov va uning yordamchisini o‘ldirgan terrorchilik hujumini amalga oshirgani uchun Moskva harbiy sudi tomonidan umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi. Qurbonov aybni to‘liq tan olgan.

Moskva shahrida bo‘lib o‘tgan sud jarayonida Qurbonov, o‘z aybini to‘liq tan olgan, dastlabki 10 yilini qamoqda o‘tkazishi, qolgan qismi esa maxsus tartibli jazoni o‘taydigan koloniyada o‘tkazilishi kerak, deb qaror qabul qilingan. Shuningdek, unga 1 million rubl jarima solingan.

Yana uch nafar aybdor ham 18 yildan 25 yilgacha bo‘lgan qamoq jazosiga hukm qilingani aytiladi. Bu haqda Gazeta.uz nashriyoti xabar bergan.

Rossiya tergov qo‘mitasining Reuters ga aytishicha, Qurbonov Ukrain maxsus xizmatlari tomonidan yollangan. Generalning kvartirasi yaqinidagi elektr skuterga yashirilgan portlovchi qurilma Polshada manba topilgan komponentlardan yig‘ilgan, deya xabar beradi Reuters.

Nashriyotga Ukrainaning SBU razvedka xizmati ushbu yuqori martabali qotillikning ortida turganini ma’lum qildi. Bu Moskvaning Ukrainadagi urushi uchun javobgar deb hisoblagan shaxslarni jazolash maqsadida Rossiya hududida uyushtirilgan bir qator maqsadli qotilliklardan biri ekani hamda Rossiya bu qotilliklarni davlat terrorizmi harakatlari deb baholayotgani aytiladi.

Qozog‘iston bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni cheklashni muhokama qilmoqda. O‘zbekiston-chi?

Qozog‘iston hukumati bolalarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini sezilarli darajada cheklashni nazarda tutuvchi yangi qonunchilik tashabbusini ko‘rib chiqmoqda. Rasmiylar raqamli xavfsizlik va bolalarning onlayn farovonligi masalalariga tobora ko‘proq e’tibor qaratayotgan bir paytda, ushbu taklif 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarga kirishni yoshga bog‘liq cheklovlar orqali tartibga solishni ko‘zda tutadi deyishmoqda. Tashabbus hukumat yig‘ilishlarini keng yoritgan OAV orqali e’lon qilingan.

Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, qonunchilikka kiritilayotgan o‘zgartirishlar Madaniyat va axborot vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan va onlayn platformalarni tartibga solishga qaratilgan kengroq islohotlar doirasiga kiradi.

Hukumat vakillarining ta’kidlashicha, taklif etilayotgan cheklovlar bolalarni kiberbulling, ruhiy bosim, yolg‘on axborot va ekstremistik materiallar kabi zararli onlayn kontentdan himoya qilishga qaratilgan. Rasmiylar voyaga yetmaganlar yetarli himoya mexanizmlariga ega bo‘lmagan raqamli muhitda ayniqsa zaif ekanini qayta-qayta ta’kidlab kelmoqda. Ushbu tashabbus davlatning bolalarni himoya qilish siyosati va axborot makonini nazorat qilish bo‘yicha sa’y-harakatlariga mos kelishi aytiladi.

Qozog‘istonda ushbu masala bo‘yicha munozaralar dunyoning boshqa mamlakatlarida olib borilayotgan shunga o‘xshash bahslar bilan hamohang. Rasmiylar Yevropa davlatlari va Avstraliyadagi tajribalarni misol qilib keltirib, tashabbusni asoslab bermoqda. Shu bilan birga, mazkur taklif mamlakat ichida raqamli huquqlar, ota-onalarning mas’uliyati va yosh bo‘yicha cheklovlarni amalda tatbiq etish masalalari yuzasidan keng muhokamalarga sabab bo‘lishi kutilmoqda.

O‘zbekistonda bolalarning onlayn xavfsizligi masalasi ham bir necha yildan beri ommaviy muhokamalarga sabab bo‘lmoqda.

Parlament darajasida ham raqamli makon va ijtimoiy platformalardagi huquqlarni tartibga solish bo‘yicha muhokamalar davom etmoqda. UzDaily.uz xabariga ko‘ra, O‘zbekiston Oliy Majlisining Inson huquqlari va innovatsion texnologiyalar bo‘yicha qo‘mitasi onlayn platformalar foydalanuvchilari huquqlarini aniq belgilash, noqonuniy kontent tarqalishidan himoya qilish, bolalarni zararli axborotdan himoya qilish hamda internet xavfsizligini yanada kuchaytirish bo‘yicha yangi qonun loyihasini ishlab chiqqan.

Maqolada aytilishicha, bu hujjat, agar qabul qilinsa, ijtimoiy tarmoqlar va veb-saytlar faoliyatini tartibga solishda huquqiy asos yaratadi va bolalar himoyasi masalasini tizimli tartibga solish imkonini beradi. Shuningdek, qonun loyihasi ayniqsa inflyuenserlar va blogerlarning javobgarligi masalasiga e’tibor qaratadi, shu bilan birga blogerlar uchun belgilangan majburiyatlarni soddalashtiradi, deya xabar beriladi ushbu maqolada.

O‘zbekistonda bolalarning onlayn xavfsizligi masalasi ham bir necha yildan beri ommaviy muhokamalarga sabab bo‘lmoqda.

Parlament darajasida ham raqamli makon va ijtimoiy platformalardagi huquqlarni tartibga solish bo‘yicha muhokamalar davom etmoqda. UzDaily.uz xabariga ko‘ra, O‘zbekiston Oliy Majlisining Inson huquqlari va innovatsion texnologiyalar bo‘yicha qo‘mitasi "Onlayn-platforma va veb-saytlar foydalanuvchilarining huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida"gi yangi qonun loyihasini ishlab chiqqan.

Maqolada aytilishicha, bu hujjat, agar qabul qilinsa, ijtimoiy tarmoqlar va veb-saytlar faoliyatini tartibga solishda huquqiy asos yaratadi va bolalar himoyasi masalasini tizimli tartibga solish imkonini beradi.

Shuningdek, qonun loyihasi ayniqsa inflyuenserlar va blogerlarning javobgarligi masalasiga e’tibor qaratadi, shu bilan birga blogerlar uchun belgilangan majburiyatlarni soddalashtiradi, deya xabar beriladi ushbu maqolada.

Xabar.uz nashrida chop etilgan tahlil maqolasi muallifi, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi bo‘lim boshlig‘i Ma’murjon Parpiev ham ushbu qonun loyihasi haqida tushuntirish beradi. "Raqamli dunyo o‘qish va muloqot uchun bebaho imkoniyatlarni taqdim etadi, biroq u kiberbulling kabi muammolarni ham kuchaytiradi. Bu o‘smirlarning ruhiy va hissiy salomatligini himoya qilish bo‘yicha keng qamrovli strategiyalar ishlab chiqishni taqazo etadi", deydi u ushbu tahliliy maqolada.

Shuningdek Parpiev Qozog‘istonda 2023 yili «Onlayn platformalar va onlayn reklama to‘g‘risida»gi qonun qabul qilindi deydi. Normativ-huquqiy hujjatning maqsadi blogerlar va onlayn-makon faoliyatini tartibga solish, Internet firibgarligi, kiberbulling va noqonuniy reklamaga qarshi kurashishdir, deb urg‘ulaydi u.

O‘zbekistonda ham bolalarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini cheklash masalasi muhokama qilinmoqda, deb xabar beradi Gazeta.uz. Nashrga ko‘ra, bolalar ombudsmani, Ijtimoiy himoya agentligi va Maktab vazirligi vakillari "me’yoriy, ongli cheklov" va nazorat tarafdorligini bildirgan.

Aytilishicha, matbuot anjumanida "Milliy tiklanish" demokratik partiyasi raisi Alisher Qodirov jurnalistlarga O‘zbekistonda 16 yoshgacha bo‘lgan bolalarga ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlash kerakligini aytib, "Taqiqlanishi kerak. Biz hozir bu masala bo‘yicha xalqaro tajribani o‘rganyapmiz, O‘zbekistonda buning imkoniyatlari qanday bo‘lishini tahlil qilyapmiz. Agar maqsadga muvofiq deb topiladigan bo‘lsa, albatta, taklifimizni kiritamiz," deb ta’kidladi.