Gazete başyazısında faiz indiriminin darbeyi hafifletebileceğini belirtiyor:

"Henüz iki dönem üst üste negatif büyüme olarak tanımlanan resesyona resmen girmiş değiliz. Ama kara bulutları herkes görüyor. Sorun bunların yağmura dönüşüp dönüşmeyeceği değil, yağmurun ne şiddette ve ne kadar yağacağı.

"Hava tahmincileri gibi ekonomi uzmanları da olacakları tahmin etmekte kötüdürler. Ama hava tahmincilerinin aksine, karar vericilerin ellerinde ekonomiyi etkileyebilecek araçları vardır."

Para politikalarının gevşetilebileceğine işaret eden gazete, yüzde 4,5 ile yıllık gösterge faizinin en yüksek olduğu G-7 ülkesinin, İngiltere olduğunu anımsatıyor:

"Büyümeye yönelik risklerin son haftalarda artmaya başlaması nedeniyle yüzde 5,2'yle halen son 16 yılın en yüksek seviyesinde bulunan enflasyon, düşme eğiliminde. Hatta deflasyon bile ciddi bir olasılık.

"Bu nedenle en mantıklı yol faizlerin düşürülmesi. Buna şiddetle ihtiyaç var. Zira, kredi kanallarındaki sıkışıklık, sorunun kolay kolay çözülmeyeceğine işaret ediyor."

Financial Times, diğer başyazısında ise bankalar için uygulanan kurtarma planlarının diğer sektörler için de geçerli olacak bir alışkanlığa dönüşmemesi gerektiğini vurguluyor:

"Küresel mali kriz derinleşirken, Avrupalı liderler, büyük çaplı devlet müdahalesinde bulunma eğilimindeler. Bu çok tehlikeli bir yol. Bankaları kurtarma kararı, kaçınılmaz olarak diğer şirketlerin de kurtarılması sürecini, örneğin Amerika'da devletin otomotiv sektörüne milyarlarca dolar borç vermesi sonucunu doğurabilir.

"Ama bu tür çağrılara direnmek gerekiyor. Bazı Avrupa liderleri, bu krizin Amerikan tarzı serbest piyasa ekonomisinin başarısızlıklarını ortaya koyduğunu düşünüyor ve Avrupa ekonomik politikalarında devletin yeniden güçlü bir rol oynaması gerektiğini savunuyor. "

Gazete, İtalya'da zor durumdaki milli havayolu şirketi Alitalia'yı kurtarma planı nedeniyle medyada övgüler alan Berlusconi'nin otomobil üreticilere yardım sözü verdiğini, Fransa'da Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin de Avrupa işletmelerinin Avrupalı olmayan şirketlerin eline geçmesini önlemek için bir egemen varlık fonu oluşturulmasını önerdiğini anımsatıyor:

"Yüklü devlet yardımları, üye ülkelerin ulusal borçlarını artırır. Çin ve bir sürü nakdi bulunan petrol üreticisi Körfez ülkelerinin, Fransa'nın önde gelen şirketlerini kutaracak parası olabilir ama Avrupa'nın yok.

"İkincisi bankalara kamu parası enjekte edilmesi ve sınırsız borçlanma imkanının yaratılmasının nedeni, iflaslarının dünya ekonomisine tüm sistemi etkileyecek sorunlara yol açması ihtimaliydi.

"Bu yardımın geçici olması öngörülüyor ve belli koşullara bağlı olacağı söyleniyor. Sürekli zarar eden bir milli havayolu şirketi neden aynı muameleyi hak etsin? "

'Kurtarma alışkanlığa dönüşmemeli'

Financial Times, yazının devamında bu yaklaşımın doğurabileceği tehlikelere dikkat çekiyor:

"Dahası Alitalia için yabancı alıcıları dışlayacak bir kurtarma planı, vergi mükelleflerine milyarlarca dolarlık bir fatura çıkarabilir ve talihsiz bir emsal oluşturur.

"Eğer diğer Avrupa liderleri de İtalya'yı örnek alıp zor durumdaki şirketlerini kurtarırlarsa bu tüm blok içinde kendi ekonomisini kurtarırken başkasına zarar verme yaklaşımını doğurur. Bu da Avrupa tek pazarını bozar ve üyeler arasındaki ilişkileri zehirler."

Guardian yazarı Seamus Milne ise, "Kapitalizm ölmüyor ama yeni bir düzen doğuyor" diyor:

"Küresel kriz, kapitalizm içinde ve dışında alternatifler bulunması çağrılarını beraberinde getiriyor. Daha şimdiden, istikrarsızlık ve eşitsizlik yaratan, çevreyi mahveden ekonomik modele karşı sesler yükselmeye başladı.

"Economist dergisi kapitalizmi savunurken, serbest piyasanın son 25 yılında yüz milyonlarca insanın mutlak açlıktan kurtarıldığını, önümüzdeki on yılda kişi başına düşen gelirin tarihte görülmedik ölçüde artabileceğini savunuyor.

"Ancak bu büyümenin büyük bölümü ekonominin devletin denetiminde olduğu Çin'de sağlandı. Hindistan'ın daha az kapitalist olan başarı öyküsü o kadar dengesiz dağıldı ki, ülkede yetersiz beslenen çocukların oranı, - ki Hindistan yüzde 47 ile bu alanda dünya lideri- on yıldır hiç değişmedi.

"Dünyanın geri kalan kısmı için Keynesçi ve sosyalist savaş sonrası yıllarında büyüme daha hızlı oldu ve daha adil paylaşıldı."

Guardian yazarı, bu krizin ekonomik sistemin değiştirilmesi açısından bir fırsat olabileceğine dikkat çekerek şöyle devam ediyor:

"Şimdiye kadar sağ olsun sol olsun, hiç bir ekonomik ve sosyal model hazır gelmedi. Sovyet sisteminden Keynesçi refah devletine, Thatcher ve Reagan neo-liberalizmine tüm sistemler belli tarihsel koşulların ürünü olarak ortaya çıktı. Kuşkusuz şimdi yeni bir tür kapitalizme ilerliyoruz.

"Aynı zamanda geniş kapsamlı sosyal alternatiflere desteğin arttığı bir dönemdeyiz. Ama bunun ne olacağını, alttan ve üstten gelecek baskılar belirleyecek."

Küresel kriz zirvesi

Daily Telegraph gazetesi de G-20 ülkelerinin katılımıyla Washington'da düzenlenecek olağanüstü zirvede küresel mali krizin altında yatan nedenler, benzer bir krizin yaşanmaması için alınabilecek önlemlerin tartışılacağını aktarıyor.

Guardian'da zirveden somut kararlar çıkmasının beklenmediğini, çalışma gruplarının hazırlayacağı tavsiyeler doğrultusunda yeni zirveler yapılabileceğini belirtiyor.