Manşetini bu dört yılın muhasebesine ayıran tek gazete Independent.

Gazete ön sayfasında, Irak'taki muhabiri Patrick Cockburn'ün haberinden şu satırlara yer vermiş:

"Amerikan ve İngiliz askerlerince işgalinin dört yıl ardından, Irak kan gölüne dönmüş durumda. İnsanları korku içinde. Ölümün vahşi yüzüyle her gün nasıl tekrar tekrar karşılaştıklarını anlatırken, gözlerinde yarı bastırılmış bir panik göze çarpıyor."

Patrick Cockburn, Irak'taki şiddetin boyutlarına ilişkin gözlemlerine şöyle devam ediyor:

"Tony Blair ve George Bush uzun süredir, şiddet olaylarının Irak'ın orta kesimleriyle sınırlı olduğunu savunuyor. Önde gelen Cumhuriyetçi ve Demokratlarca hazırlanan Baker-Hamilton raporu, bunun bir yalan olduğunu net bir şekilde ortaya çıkarmıştı."

"Irak'ta geçen yaz sıradan bir günü rastgele seçerek mercek altına aldı rapor. Amerikan ordusuna göre o gün 93 saldırı olmuştu. Ancak inceleme ortaya çıkardı ki, gerçek sayı bin yüzdü."

Independent'ın bu dört yılın ardından Irak'ta gelinen noktaya ilişkin yorumu ise özetle şöyle:

"Dört yıl önceki işgal başarısızlıkla sonuçlandı. Saddam Hüseyin'i devirmekten başka hiçbir işe yaramadı. Orta Doğu'yu istikrarsızlaştırdı, Irak'ı paramparça etti."

"Amaç, Amerika'nın her istediğini yapabilecek tek süper güç olduğunu dünyaya kanıtlamaktı. Bunun yerine, Amerika'nın sanılandan daha güçsüz olduğu ortaya çıktı ve Amerika Birleşik Devletleri başarısız olduğunu reddetmeye devam ettikçe, bu savaş devam edecek."

Guardian'ın yorum sayfalarında, Iraklı bir siyasi sürgün olan ve halen Londra'daki Metropolitan Universitesi'nde dersler veren Sami Ramadani, ülkenin iç savaşa sürüklendiği yorumlarını ele alıyor. İçerideki mezhep kavgasını, işgalin bir ürünü olarak gören Ramadani, şu tespitte bulunuyor:

"İşgal güçlerinin böl ve yönet taktiğinin başarısı, ayrıca ülkenin yeni siyasi ve askeri yapısını, din ve etnik kökene dayandırmaktakı ısrarları, bir zamanlar Irak'ın simgesi olan farklı gruplar arası uyumu tehlikeye atıyor."

"İşgalin son bulması mücadelesine önderlik edecek, birleştirici bir hareket de bu nedenle ortaya çıkamıyor. Ancak böyle bir birleşik cephe hareketinin eksikliğine rağmen, Irak halkının direnişi, dünyanın en büyük askeri imparatorluğuna karşı koymayı başardı."

"Dahası, halkın öfkesinin yavaş yavaş, çok ihtiyaç duyulan bu birliğe doğru ilerlediğine yönelik işaretler var. Kürdistan dahil ülkenin her yerinde, yolsuzluk ve temel hizmetlerin çöküşüne yönelik büyük bir öfke dalgası dikkati çekiyor. Ülkeyi on yıllar boyunca petrol şirketlerinin istilasına açacak yeni petrol yasası da, Amerikan önderliğindeki işgalin en önemli amaçlarından birini halkın görmesini sağladı."

AB-ABD ortak pazara doğru

Avrupa Birliği bu hafta, kuruluşunun 50'inci yılını kutlayacak. Pazar günkü kutlamaların ayrıntılarına birçok gazetede yer verilirken, Financial Times biraz daha ileri tarihli bir gelişmeyi duyuruyor okurlarına. "Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği, ortak pazar için çalışmaya başlıyor" başlıklı haber şöyle:

"Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri gelecek ay, aralarında bir ortak pazar oluşturmanın temelini atacak. Başlatılacak iddialı programla, 40 kadar mali ve endüstriyel sektörde, norm ve teknik standartların uyumlu hale getirilmesi hedefleniyor."

"Bu yöndeki karar, 30 Nisan'da Washington'da yapılacak AB-ABD zirvesinin taslak gündeminde ilk maddeyi oluşturuyor. Kararların hayata geçmesiyle iki bölge arasında ticaret ve yatırım duvarları ortadan kalkacak."

Sıtmasız sivrisinek

Times gazetesi ilk sayfasında, sıtma ile mücadelede tarihi bir adım olarak nitelenen bir gelişmeyi duyuruyor.

"Amerikalı bilim adamları, sivrisineklerin genetik yapısını değiştirerek, sıtma taşıma ihtimali bulunmayan yeni bir tür üretti. Bu sivrisineklerin doğaya salınması durumunda, türün dönüşümünü sağlayacakları ve sivrisineğin sıtma taşıyan bir hayvan olma özelliğini sona erdirecekleri varsayılıyor."

"Bu buluş, başta Afrika olmak üzere her yıl 2 milyon 700 bin can alan sıtma ile mücadelede önemli bir adım olarak görülüyor. Dünyada her yıl 300 ila 500 milyon insan sıtmaya yakalanıyor ve sıtma, HIV/AIDS'in ardından en çok can alan bulaşıcı hastalık olarak biliniyor."

"Deneme aşamasında genetik yapısı değiştirilmiş çok sayıda sivrisinek doğaya salınacak ve normal sivrisinekler ile kaynaşmaları beklenecek. Birkaç nesil sonra, sıtma taşımama özelliğinin tüm sivrisineklere yayılması umuluyor. Ancak çevreci grupların, laboratuvarda üretilmiş bir tür ile doğal türlerin kaynaşmasına sıcak bakmayacağı tahmin ediliyor. "

Misket bombasına son

"Prenses'in mücadelesi sonunda zafer kazandı."

Times gazetesindeki bu haberde sözü edilen kişi, Galler Prensesi Diana. Mücadelenin konusu ise misket bombalarının kullanımının yasaklanması.

İngiliz ordusunun, misket bombası kullanımını yasaklama kararı aldığını duyuran gazete şöyle devam ediyor:

"İngiltere hükümeti tarafından bugün açıklanacak yasak, bir silahın kullanımına siyasi nedenlerle son verilmesinin nadir örneklerinden. Savunma Bakanı Des Browne da, kararın insani nedenlerle alındığını gizlemiyor. Bu bombaların bir daha kullanılmaması için yasakla yetinilmeyecek, envanterdekiler de imha edilecek."

"Misket bombası, yüzlerce küçük bombadan oluşuyor. En büyük tehlikesi ise bombaların tamamının yere düştüğünde patlamaması. Saldırı sırasında patlamayan bu parlak ve sarı renkteki küçük bombaların kurbanı genellikle ne olduklarını bilmeyen küçük çocuklar oluyor."

"İngiliz ve Amerikan kuvvetlerince, 1991'deki Körfez Savaşı'nda, 1999'da Kosova'da ve 2003'te Irak'ın işgalinde kullanılan misket bombaları, yıllar sonra bile birçok çocuğun ölümüne ya da sakat kalmasına neden oldu."

"Geçen ay, İngiltere'nin de aralarında bulunduğu 45 ülke, misket bombalarının yasaklanması çağrısı yapan bir deklerasyona imza atmıştı. Ancak bu deklarasyonu, Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve İsrail imzalamadı. İsrail özellikle Lübnan savaşı sırasında bu bombalardan çok sayıda kullanmak ile eleştirilmişti."