Guardian gazetesi, 30 gün içinde oluşturması gereken kabine için müzakerelere başlayan el-Maliki'nin, ayrıca ülkenin yeniden inşası ve reform amacıyla 33 maddelik bir plan açıkladığını duyuruyor.

Hükümet birimlerindeki mezhepçiliğe son verilmesi ve gözaltında tutulan binlerce kişinin durumunun gözden geçirilmesi, Sünni Araplar açısından hassas maddeler olarak sıralanmış.

Guardian, el-Maliki'nin Kürtleri memnun etmek amacıyla da, Kerkük'ün statüsünü belirleyecek oylama için bir takvim önerdiğini yazıyor.

Irak'ın yeni başbakan adayını sıkı bir müzakereci olarak tanıtan ve selefi İbrahim el-Caferi'ye kıyasla daha sessiz ve pragmatik olarak tanımlayan gazete, Cevad el-Maliki'nin geçmişinden kilometre taşlarını ise şöyle sıralıyor:

"1980'de, Irak'ın en eski ve saygın Şii partisi olan Dava'ya mensup olmaktan ölüm cezasına çarptırıldı. Ülkeyi terk ederek, İran'a yerleşti ve kendisi gibi sürgünde bulunan İbrahim el-Caferi ile bağlantı kurdu.

"İran-Irak savaşı sırasında, ülkelerine karşı savaşmayı redderek Suriye'ye yerleştiler. 2003'teki işgal sonrasında Irak'a dönen el Maliki, iki yıl sonra milletvekili seçildi.

"En tartışmalı görevi, eski Baas Partisi üyelerini ordu ve hükümetten temizlemekten sorumlu heyette yer almasıydı."

Guardian'ın, geçmişinden satırlar aktardığı Cevad el-Maliki'nin, acaba bundan sonra Sünni Araplar ile ilişkileri nasıl olacak?

Times'a göre bu sorunun yanıtını, Şiilerin kontrolündeki İçişleri Bakanlığı ile ilişkilendirilen ölüm timleriyle ilgili atacağı adım belirleyecek:

"Birinci önceliğinin, ülkeyi silahlı çetelerden arındırmak olduğunu açıklaması, Iraklılara umut verdi. İçişleri Bakanlığı'na atayacağı isim de, milisleri güvenlik güçlerine dahil etme konusunda ilk sınavı olacak.

"Cevad el Maliki'nin bağlı bulunduğu Dava Partisi, radikal Şii din adamı Muktada es-Sadr ve 100 bin kişilik Mehdi Ordusu'ndan büyük destek görüyor. Bu nedenle bazı Sünni politikacılar, el-Maliki'ye de şüpheyle yaklaştıklarını gizlemiyor."

"ABD Irak'ı bir Şii devleti olarak kabul etmeli"

Independent yazarı Patrick Cockburn ise bu başlıkla katılmış tartışmaya. Yazar, Irak'ın yeni başbakan adayı hakkında da ipuçları veriyor:

"Şiilerin, parlamentodaki sandalyelerin neredeyse yarısını kazandığı seçimlerin üzerinden dört-buçuk ay geçti. Iraklılar, İbrahim el-Caferi'nin yerine Cevad el-Maliki'nin geçmesinin neden bu kadar zaman aldığını merak ediyor. Nihayetinde siyaseten aralarında hiçbir fark yok.

"Aslında kimin başbakan olacağı konusundaki tartışma, şu anda Irak'ı kontrol etmeye çalışan farklı parti ve ülkelerin konumlarını da ortaya koyuyor.

"Amerika Birleşik Devletleri, çoğunlukta olmalarına rağmen, ülkenin Şiiler tarafından yönetilmesi fikrine hala alışabilmiş değil. Özellikle, İran ve Muktada es-Sadr'ın, hükümet üzerindeki etkisinin giderek artmasından kaygı duyuyorlar.

"Şiiler de, Washington'ın bir milli birlik hükümeti kurulması konusundaki ısrarını, seçim zaferlerini sulandırma gayreti olarak görüyor. Başbakanlık krizinin bu kadar uzamasının nedeni de, Şiilerin, adaylarından kolay kolay vazgeçmeyeceklerini göstermek istemesiydi."

Peki bundan sonra Irak'ı nasıl bir yönetim bekliyor?

Independent yazarı Patrick Cockburn, bu soruyu da şöyle yanıtlıyor:

"İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri, yeni hükümetin bir öncekinden daha iyi olacağını ummamalı. Cevad el-Maliki de, muhtemelen aynı İbrahim el-Caferi gibi davranacak.

"Şiiler, Savunma Bakanlığı'ndan daha fazla silahlı adamı bulunan İçişleri Bakanlığı'ndan vazgeçmeyecek.

"Washington artık şunu kabul etmeli ki, gevşek bir konfederasyon şeklinde de olsa, Irak, 12'inci yüzyılda dağılan Mısır'daki Fatimiler'den sonraki ilk Şii Arap devlet olacak.

"Bunu engellemeye çalışmak, ülkeyi daha da istikrarsızlaştırmaktan başka bir işe yaramaz."

Bush CIA'yi de dinlemedi

Guardian gazetesi, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Bush'un savaştan önce, Irak'ın kitle imha silahına sahip olmadığı yönünde, CIA tarafından sunulan istihbaratı gözardı ettiğini yazıyor.

Haber, eski bir üst düzey CIA yetkilisi olan Tyler Drumheller'ın, Amerikan CBS televizyonuna yaptığı açıklamalara dayandırılıyor.

Buna göre, CIA işgalden önce, Irak'ın eski Dışişleri Bakanı Naci Sabri ile yapılan gizli bir anlaşma sonucu, ülkede kitle imha silahı bulunmadığını öğrendi. Bu yöndeki istihbarat Başkan Yardımcısı Dick Cheney eliyle Başkan George Bush'a iletildi.

Eski CIA yetkilisi, "İlk başta ilgilenir göründüler ama sonra bu değişti" diyor ve şöyle devam ediyor:

"Beyaz Saray'da savaş hazırlıklarını yürüten ekip, konuyla ilgilenmediklerini dile getirdi. 'Peki ya istihbarat?' dediğimizde ise, 'Artık bu bir istihbarat meselesi değil, rejim değişikliği meselesi' dediler."

IMF'ye yeni görev

Financial Times, Uluslararası Para Fonu IMF'nin, küresel ticaretteki dengesizliğin giderilmesinde kilit rol oynacağını manşetten duyuruyor.

Buna göre IMF, aralarındaki ticaret açığı en yüksek olan ülkeler ile derhal temasa geçecek ve müzakereler yürütecek. Hedef bu ülkeleri, ekonomilerini ve kur politikalarını reforma tabi tutmaya ikna etmek olacak.

Bu çerçevede, para birimi Yuan'ın değerini düşük tutarak ihracatta haksız rekabet yaratmakla suçlanan Çin ve bütçe açığı konusunda IMF tarafından uyarılan Amerika Birleşik Devletleri'nin, söz konusu çabanın başlıca hedefleri olacağı vurgulanıyor.

Ancak bu ülkeler üzerinde herhangi bir yaptırımı olmayan IMF'nin, yapacağı incelemelerin sonuçlarını yayımlayarak, uluslararası kamuoyu baskısı yaratmayı hedefleyeceği belirtiliyor.