|
1 Temmuz 2005 Basın Özeti | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
İngiltere'nin Avrupa Birliği dönem başkanlığını bugün resmen devralması dolayısıyla, Avrupa basını konuya geniş yer ayırıyor.
Le Figaro, "Avrupa'nın dümeni Tony Blair'de" diye manşet atmış ön sayfasında, Gazete, "İngiltere'nin gözünü diktiği ilk hedef, Ortak Tarım Politikası ve çiftçilere verilecek teşvikler olacak" derken, Le Monde, 2007-2013 bütçesi üzerinde anlaşmayı engelleyen Blair'in tarım konusunda ilerleme sağlamasına olasılık vermiyor. İngliiz Independent'a göre Blair, bütçe krizini çözmek üzere öneri getirmeyi, yaraları sarmak için zaman tanımak amacıyla sonbahara dek erteliyor. Gazete, "Almanya'da beklenen seçimler de düşünülürse, bütçede çözüm için yeni bir girişim Aralık zirvesine bile kalabilir" diyor. Gazete başyazısında, Blair'e Avrupa'ya nutuk çekmeyip kulak vermesi tavsiyesinde bulunuyor. "İngiltere'nin mütevazı dönem başkanlığı dilekler listesinin en başında bütçede anlaşma, ardından mali hizmetler ve mesai saatleri tüzükleri geliyor. Bunu Türkiye'ye verilen sözlerin tutulması ve genişleme izliyor. "Yani birlik için yeni bir yön önerilmiyor. Bu daha çok referandumlar öncesi statükoya dönüş demek. Ama bunları başarmak için de herkesin nutuk vermektense birbirine kulak vermesi gerekiyor." Berliner Zeitung, İngiltere'nin tam da bu dönemde AB'nin liderliğini üstlenmesini ironik buluyor. "İngilizlere bir harita çizdirseniz, ülkelerini Atlas Okyanusu'nun ortalarında bir yere koyarlar. Paris'e veya Brüksel'e giderken, Avrupa'ya gidiyorum derler. Sanki bu yerler uzak bir kıtadaymış gibi... Bu yüzden, geleceği konusunda kaygı içindeki bir Avrupa'nın başına geçe geçe şüphecilerin başını çeken ve bu krizin kısmen sorumlusu olan kişinin geçmesi ironik bir durum." İsviçre'den Le Temps G-8 dönem başkanlığını yürüten İngiltere'nin AB dönem başkanı olmasını yorumlarken "Tony Blair, dünyanın kralı" diyor. Ancak gazeteye göre Blair'in her iki örgütün gündemleri için planları fazlasıyla iddialı. İngiltere'de Times da bu görüşe "büyük fikirler AB reformu için pratik önerilere dönüşmeli" diyerek katılıyor. Gazete önceliklerini dikkatli sıralaması gerektiğini savunduğu Blair'i, bütçe ve Türkiye konusunda uyarıyor. "Tarım reformları karşılığında Angela Merkel'in şiddetle direndiği Türkiye'nin üyeliği konusunda geri adım atmak, Blair için çok ağır bir bedel ödemek olur. Sadece birlikte bütçe reformunun önemini aşırı önemli gibi göstereceğinden değil... Bu, kabul edilemez bir pazarlık. Türkiye'nin birliğin saygıdeğer bir üyesi olmak için daha yapması gereken çok reform var ama Türk hükümeti de bu uzun vadeli hedef için çok zor kararlar aldı. Avrupa'nın başarısı, her ne kadar artık ekonomik canlılığı tartışılır olsa da, üyeler için ekonomik ve sosyal ölçütler getirebilmesinde yatıyor..." Anahtar Blair ve Chirac Financial Times'ta yazan James Blitz, "Blair'in Avrupa'da birlik çabalarının anahtarı, Chirac'ta" diyor. Blitz'e göre hem bütçe konusunda bir anlaşmayı hem de Türkiye ile müzakerelerin 3 Ekim'de başlamasını ancak Fransa ile uyum içinde bir ilişki sağlayabilir: "Ama bu geçimsizlik sürerse, İngiliz dönem başkanlığının geleceği bulanık görünüyor. Blair ve Chirac ilk olarak gelecek haftaki G-8 zirvesinde bir araya gelecekler. Burada özellikle iklim değişikliği konusunuda söz ve eylemleri ilişkilerinin durumu konusunda da ipucu verecek. Fransızlar soruyorlar: Blair bu kez inandıklarını savunup Bush'un karşısına dikilecek mi? Yoksa sadece Acvrupa ve Amerika arasında görüş ayrılığı yokmuş gibi yapan bir zirve açıklamasına mı ulaşmaya çalışıyor?" Guardian da benzer bir görüşte, "Blair - Chirac kini Avrupa'yı mahvedebilir" diye yazmış gazete. ve bu safece Guardian'ın değil, gazeteye bir mülakat veren Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso'nun da görüşü... "Barroso, "milliyetçi söylemler, kendi kendini çürütüyor". diyor. Brüksel'e gelip de başkentlere dönünce, her seferinde "kazandık" demek, olanları bir boks şampiyonası havasına sokuyor. Bu gibi insanlar Avrupa düşüncesini yokediyor. Bunu söylemek de benim görevim. " Blair'i ülkesinde büyük liderlik göstermiş, olgun bir lider olarak niteleyen Barroso'nun yine de kendi ifadesiyle "dostane" bir de uyarısı var. "İngiltere'nin başkan olarak özellikle gayret göstermesi gerekiyor. Avrupa'da fikirlerimizin yüzde 100 kabul edilmesini bekleyemeyiz. Bazen bazı tavizler vermek gerekir. Bunun için de katılımcı bir yaklaşıma ihtiyaç var. Barroso, Türkiye'nin birliğe katılma sürecinin de zorda olduğunu ifade ediyor." 'Türkiye'nin üye olduğunu görmeye ömrünüz vefa edecek mi?' diye sorulduğunda, 'Ben her iki şekilde de yanıt veremem. Demokrasiye saygılıyım' diyor." Guardian, gençliğinde Maocu bir eylemci olan Barroso için G-8 zirvesinde göstericilerin gözlerine bakabilecek en azından bir lider olacak diyor. G-8 hazırlıkları İngiliz Times, yaklaşan G-8 zirvesi öncesinde liderlerin Amerika'yı yanlarına alabilmek için iklim değişikliği hedeflerinden vazgeçtiğini duyuruyor. Guardian ise manşetten verdiği haberinde, bu konuda eylem isteyen Blair'in bir kumar oynayarak, Amerika Birleşik Devletleri ile arasını açmayı göze alacağını savunuyor. "Bunun sonucu, yedi ülkenin kabul ettiği ve Amerika'nın tek başına bırakıldığı bir sonuç bildirgesi olabilir. Böyle bir durum G-8 tarihinde bir ilk olacaktır. Amerika bildirgedeki, 'iklim değişikliğinin bir sorun olduğu' ifadelerine karşı çıkıyor. Olası bir uzlaşma iklim değişikliği ifadelerinden vazgeçip, sera gazları ile mücadeleden söz etmek olabilir." Financial Times, Afrika'ya yardımın büyümeyi garanti etmediği şeklindeki bir IMF çalışmasını anımsatarak yaklaşan G-8 zirvesinde liderlere kalkınma projeleri konusunda da düşünme çağrısı yapıyor. "Gleneagles'da başarılanlar sadece yapılacak harcamanın büyüklüğüne bakılarak değil, bu harcamanın nerelere gideceği konusunda ne kadar kafa yorulduğuna bakılarak da ölçülecek" Irak'ta napalm mı kullanıldı? Guardian'ın ara sayfalarında Amerika'nın Irak'ta kullanılan yanıcı bombalar konusunda İngiltere'yi yanlış yönlendirdiği şeklinde bir haber yer alıyor. "İngiltere Vietnam'daki napalm bombalarına benzeyen bombaların kullanıldığını Amerika'dan aldığı güvencelrle tekrar tekrar reddetmişti. Ama şimdiki savunma bakanı John Reid, bu teminatların yanlış olduğunu ve eski bakan Geoff Hoon'un durumu açıklaması gerektiğini belirtiyor." Çünkü Amerika, Mark 77 olarak adlandırılan bombalardan 30'unu Irak'taki savaşın başında kullanmış. Yanıcı bombaların sivillerin bulunabileceği alanlarda kullanımı uluslararası hukuk ile yasaklanıyor. Gazze'de çekilme sancısı Gazze'de dün çekilme planına karşı çıkan Yahudi yerleşimcilerin İsrail güçleri ile girdikleri çatışmalar sonrası tahliye edilmesini, İngiliz Independent, önümüzdeki haftalarda tekrarlanması olası sahnelerin ilk örneği olarak ifade ediyor. Times'ta yazan Bronwen Maddox'a göre dün yaşananlar savaşta küçük bir zafer. "İsrail Ordusunun Gazze'yi kapalı askeri bölge ilan etmesi gerçek bir ayrılma sürecinin başlaması da olabilir sadece kısa süreli bir prova da... Henüz bilemiyoruz." "Ama bu Şaron açısından kesinlikle makul bir adım oldu. Gerçekten de bazı aşırı görüşlülerin bölgeye girişini engelleyebilir. Üstelik bu, çekilmeyi zor acılı ve riskli bir süreç olarak tasvir etme çabasını destekleyecektir." "Ama Şaron için asıl risk, gelecek haftalarda ortaya çıkacak. Yerleşimciler, Filistinlileri şiddet göstermeye tahrik edebilecek mi? Böyle bir durumda Şaron için Gazze'yi bırakmak daha zor olacaktır. Filistin yönetimi şimdilik sessiz. Hamas'ın nasıl bir tavır izleyeceği de henüz belirsiz." Schröder strateji hatası mı yaptı? Almanya bugün hükümet hakkında güven oylamasına hazırlanıyor. İngiliz Guardian'a göre Başbakan Gerhard Schröder'in erken seçim planları elinde patlayabilir. Mecliste çoğunluk sahibi olmasına rağmen, hükümetine güvensizlik oyu verdirerek erken seçimi zorunlu kılmaya çalışan Schröder'in planı kimilerine göre anayasaya aykırı. Öngörülen şekilde meclisi feshedip erken seçime gitme kararı ise Cumhurbaşkanı Host Köhler'e ait ve Guardian "başka bir ihtimal de olabilir" diyor. "Bugünkü oylama ardından Köhler'in erken seçime gidilmesine gerek var mı, karar vermek için 21 günü var. Bunu onaylarsa 60 gün içinde seçime gitmek gerek, planı reddederse, yeni bir başbakan ataması gerekir. Bu da muhtemelen parti başkanı Franz Müntefering olur ve Müntefering gelecek yılki seçime dek iktidarda kalır." "Schröder'in siyasette inisiyatifi ele alma planı görünüşe göre, kariyerinin en büyük hatası ve siyaset sahnesinden ayrılışını hızlandırabilir." Süddeutsche Zeitung, Schröder'in halkın güvenini zaten kaybettiğini ama vazgeçmiş görünmemek için istifa etmediğini savunuyor. Gazeteye göre, "güvenoyu alamayıp bir kaç hafta sonra seçmenlerden kendisine oy vermesini istemek de mantıklı bir hareket değil". Gazete ayrıca, Schröder'in köşeye sıkıştığı bir anda çok da düşünmeden bu adımı attığı yorumunu yapıyor. Die Welt seçmen asıl güvensizlik oylamasını 18 Eylül'de yapacak diyor. Avusturya'dan Die Presse ise kötümser ve oylamanın anayasaya uygunluğu tartışmaları nedeniyle Almanya'yı haftalar sürecek bir siyasi açmazın beklediğini belirtiyor. Eşcinsel evlilikleri İspanya'nın eşcinsel evliliklerini onaylayan üçüncü ülke oluşu da her gazetede yer bulan bir haber. İspanya'da ise bu konudaki tartışmaların dinmediği anlaşılıyor. El Pais, "bu cesur yasa, İspanya'yı eşcinsel haklarını savunmanın ön saflarına koyuyor" ifadelerine yer veriyor. "Eşcinsellerin evliliği heteroseksüel evliliklerin önemini azaltmıyor, geleneksel aileye de saldırmıyor. Sadece ayrımcılığa uğrayan bir gruba haklarını sunuyor. Bu demokratik zaferle, tüm toplum gurur duymalı." El Pais'in bu görüşlerine, başyazısına "Gereksiz bir yasanın tehlikeleri" diye manşet atan ABC katılmıyor ve alelacele geçirildiğini söylediği yasanın "evlilik kurumuna vurulan bir darbe" olduğunu belirtiyor. Almanya'dan Die Tageszeitung'a göre karar Vatikan'ın modernliğin getirdiklerini durdurmaya çalıştığını ama artık başaramadığını gösteriyor. Polonya gibi bazı ülkelerde eşcinsellere hala korkuyla yaklaşıldığını belirten gazete "Avrupa Birliği'nin üyesi olmak isteyenler modern toplum anlayışını benimsemeli" diyor. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||