İklim krizi: Avrupa Komisyonu'nun son kararına göre yeni nükleer enerji ve doğalgaz santralleri 'yeşil yatırım' olarak sınıflandırılacak

Avrupa Komisyonu, üye ülkelerde nükleer ve doğalgaz alanlarındaki enerji yatırımlarının sınıflandırılmasına ilişkin kararını bugün açıkladı.

Komisyon, belirlediği kurallar çerçevesinde bazı doğal gaz ve nükleer enerji santrallerine yapılan yatırımların "yeşil ve sürdürülebilir" olarak sınıflandırılabileceğini belirtti.

Yatırımcılar, siyasetçiler ve Avrupa Birliği (AB) ülkeleri arasında fikir ayrımına yol açan bu karar, doğal gaz santrallerinin kilovatsaat başına 270 gram karbon salımı sınırına uydukları, veya son 20 yıl içinde kilovat başına yıllık 550 kilogramdan az karbon emisyonu saldıkları takdirde 2030 yılına kadar yeşil olarak sınıflandırılabileceklerini belirtiyor.

Bu kriterler, 2035 yılında kadar düşük karbon salımına geçiş yapmaya ve faaliyet saatlerini azaltmaya taahhüt eden, ancak henüz karbon salımı yüksek olan doğal gaz santrallerini de kapsayabiliyor.

Komisyon'un kararına göre nükleer santrallerin "yeşil yatırım" sınıflandırmasına girmesi için 2045'ten önce ve çevreye zarar vermeyen ve radyoaktif atıklarını güvenli biçimde tasfiye etme planı çizmiş bir ülkeden ruhsat almaları gerekiyor.

AB'nin "yeşil" sınıflandırmasına dahil olan enerji yatırımları finansmana daha kolay erişim sağlıyor.

Teklif edilen mevzuat, AB ülkeleri ve Avrupa Parlamentosu üyeleri arasında anlaşmazlıklar yarattı. Geri çevrilebilmesi için ise 27 üye ülkeden 20'sinin karşı çıkması gerekiyor.

Mevzuatın onaylanması durumunda 2023 Ocak ayından itibaren yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Tepkiler ne oldu?

AB'nin yürütme organı olan Komisyon, teklif edilen mevzuatın AB'nin temiz enerjiye geçiş planı için kilit önemde olduğunu savunuyor, "Fosil gaz ve nükleer enerji sektörlerinin AB ekonomisinin karbonsuzlaşmasına katkıda bulunabileceğini kabul etmek gerekiyor" diyor.

Almanya Çevre Bakanı Steffi Lemke ise "yanlış" bulduğu önerinin hayata geçmesi halinde, nükleer enerjinin çevre felaketlerine ve büyük miktarda nükleer atığa yol açabileceğini söyledi. Almanya Ekonomi ve İklim Koruma Bakanı Robert Habeck de önerinin sürdürülebilirlik tanımını sulandırdığını belirtti.

Almanya'nın yanı sıra, Avusturya ve Lüksemburg da nükleer enerjinin "yeşil" sınıflandırmaya dahil edilmemesinden yana, bu kararın onaylanması durumunda yasal işlem başlatacaklarını ifade etti.

Fransa dahil bazı AB üyeleri ise nükleer enerjinin iklim değişimi ile mücadelede etkili, güvenli ve rekabetçi bir kaynak olduğunu belirterek, "yeşil yatırım" sınıflandırma çerçevesine dahil edilmesini savunuyor.

Bazı AB ülkeleri de, doğalgazın da geçici süreyle AB yatırım sınıflandırma kurallarında sürdürülebilir olarak kabulünü istiyordu.

Fransa, elektriğinin yüzde 70'ini nükleer santrallerde üretiyor ancak bu oranının 15 yıl içinde yarıya indirilmesi hedefleniyor.

Fransa 2035 yılına kadar 12 nükleer reaktörü kapatarak nükleer enerjiye bağımlılığını azaltma taahhüdünde bulunmuştu.