ปัญหาสาธารณสุขที่น่ากังวลในมุมมองของผู้ได้รับรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลประจำปี 2562

นายแพทย์ชาวอังกฤษและนักวิจัยชาวเยอรมนีเจ้าของรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ประจำปี พ.ศ. 2562 ระบุโลกยังเต็มไปด้วยปัญหาด้านสาธารณสุขมากมายที่มีความรุนแรงและคร่าชีวิตคนทั่วโลกในทุกปี

ศาสตราจารย์ ดร. ราล์ฟ เอฟ ดับเบิ้ลยู บาร์เทนชลากเกอร์ จากสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และ ศาสตราจารย์นายแพทย์ เดวิด เมบี จากสหราชอาณาจักร ผู้ได้รับรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลประจำปี 2562 เข้ารับพระราชทานรางวัลจาก สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ณ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาทเมื่อวันที่ 30 ม.ค. 2563

ดร. บาร์เทนชลากเกอร์ซึ่งได้รับรางวัลในสาขาการแพทย์ เป็นผู้มีผลงานที่โดดเด่นเรื่องการศึกษาเกี่ยวกับวงจรชีวิตของไวรัสตับอักเสบซี ที่นำไปสู่องค์ความรู้ในการพัฒนายาต้านไวรัสที่มีประสิทธิภาพสูง มีความจำเพาะและปลอดภัย

ส่วน นพ.เมบีได้รับรางวัลในสาขาการสาธารณสุข จากผลงานที่โดดเด่นเรื่องการศึกษาวิจัยโรคริดสีดวงตา ซึ่งเป็นการติดเชื้อที่ตาและเป็นสาเหตุที่ทำให้คนกว่า 2 ล้านคนทั่วโลกตาบอด โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนาที่มีสุขอนามัยไม่ดี ประชากรหนาแน่น และไม่มีแหล่งน้ำสะอาดที่เข้าถึงได้เพียงพอ

นพ. เมบีและ ดร. บาร์เทนชลากเกอร์ ให้สัมภาษณ์บีบีซีไทยก่อนเข้ารับพระราชทานรางวัล ถึงสถานการณ์ด้านสาธารณสุขที่น่ากังวลในทัศนะของบุคคลทั้งสอง

นพ.เมบีกล่าวว่าไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ที่ระบาดอยู่ในขณะนี้ดูน่ากลัวเพราะมีการระบาดอย่างรวดเร็วและเรายังไม่มีทางรักษาได้ แต่เขาก็ไม่อยากให้คนตื่นตระหนกกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น และอยากให้ตระหนักถึงปัญหาทางด้านสาธารณสุขอื่น ๆ ที่เป็นภัยต่อมนุษย์ด้วย

"จริง ๆ แล้ว ผมว่าปัญหาเชื้อดื้อยานี่น่ากลัวกว่าไวรัสโคโรนาเสียอีก ผมมั่นใจว่าอีกไม่นานจะมีวิธีการรักษาคนที่ติดเชื้อไวรัสโคโรนาได้ แต่สิ่งที่ผมกังวลที่สุดก็คือปัญหาเชื้อแบคทีเรียดื้อยาปฏิชีวนะ ซึ่งจะกลายมาเป็นสาเหตุหลักในการเสียชีวิตของคนทั่วโลกเมื่อยาที่เคยเป็นที่พึ่งของมนุษย์ไม่ได้ผลเท่าเดิมอีกต่อไป" นพ. เมบีกล่าว

ดร. บาร์เทนชลากเกอร์เห็นด้วยว่าปัญหาด้านสาธารณสุขทั่วโลกทุกวันนี้ยังมีอีกหลายอย่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเชื้อไวรัสตับอักเสบซีที่เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตของคนจำนวนมากทั่วโลก และสิ่งที่น่ากลัวที่สุดก็คือการที่คนไม่ทราบสถานะความเจ็บป่วยของตัวเอง

"กลุ่มที่น่ากังวลที่สุดคือกลุ่มชายรักชาย เพราะเราพบว่าการแพร่กระจายของไวรัสตับอักเสบซีแพร่กระจายในกลุ่มนี้มากกว่ากลุ่มอื่น ๆ นอกจากนี้คนทั่วโลกยังได้รับเชื้อไข้เลือดออกจากยุงกว่าปีละ 400 ล้านคน และมีผู้เสียชีวิตถึงปีละ 10,000 - 20,000 คนทั่วโลก เราจะเห็นได้ว่าทุกวันนี้ยังมีปัญหาอีกมากมายที่คุกคามความปลอดภัยของชีวิตมนุษย์"

ทั้งคู่มีความเห็นตรงกันว่าประเทศไทยมีความเจริญก้าวหน้าด้านสาธารณสุขและมีระบบการประกันสุขภาพที่ครอบคลุมและทั่วถึง ทำให้ประชาชนเข้าถึงการรักษาพยาบาล พร้อมแนะนำว่าการตรวจโรคต่าง ๆ เช่นไวรัสตับอักเสบซี น่าจะมีราคาที่ถูกลงกว่านี้เพื่อให้ทุกคนได้ทราบสถานะของตัวเองและเข้าถึงการรักษาหากตรวจพบ

ทั้ง ดร. บาร์เทนชลากเกอร์ และ นพ. เมบี กล่าวว่ารู้สึกเป็นเกียรติเป็นอย่างมากที่ได้รับพระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล และยืนยันว่ารางวัลนี้จะเป็นแรงผลักดันให้ทำผลงานเพื่อมนุษยชาติต่อไป