รัสเซีย ยูเครน : ทำไมกองทัพรัสเซียถึงสูญเสียรถถังจำนวนมากในยูเครน

A Ukrainian serviceman stands on the turret of a destroyed Russian army tank not far from the Ukrainian capital of Kyiv on April 3, 2022

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, ทหารยูเครนบนรถถังรัสเซียที่ถูกทำลาย

สองเดือนผ่านไปหลังรัสเซียบุกรุกรานยูเครน เชื่อกันว่ารัสเซียสูญเสียรถถังไปหลายร้อยคัน ผู้เชี่ยวชาญด้านการทหารเชื่อว่านี่เป็นเพราะยูเครนได้อาวุธป้องกันรถถังจากชาติตะวันตก และก็เป็นเพราะความผิดพลาดทางการทหารของรัสเซียเองด้วย

รัสเซียเสียรถถังไปเท่าไหร่

กองทัพยูเครนบอกว่ารัสเซียเสียรถถังไปมากกว่า 680 คัน ขณะที่ ออริกซ์ (Oryx) - บล็อกที่เก็บข้อมูลการสูญเสียของรัสเซียโดยอ้างอิงจากภาพที่ส่งมาจากเขตสงคราม - ระบุว่ารัสเซียเสียรถถังไปกว่า 460 คัน และรถหุ้มเกราะกว่า 2,000 คัน

แรนด์ คอร์ปอเรชัน (Rand Corporation) และสถาบันระหว่างประเทศเพื่อการศึกษาเชิงกลยุทธ์ (International Institute for Strategic Studies) บอกว่าตั้งแต่ความขัดแย้งนี้เริ่มต้นขึ้น รัสเซียเสียรถถังหลักในการสู้รบไปราว 2,700 คัน

อาวุธป้องกันรถถังมีประสิทธิภาพแค่ไหน

อาวุธที่ชาติตะวันตกส่งให้ยูเครน

สหรัฐฯ ให้ขีปนาวุธต่อต้านรถถังแจฟเวลิน (Javelin) แก่ยูเครนตอนสงครามเริ่มต้นไป 2,000 ชุด และก็ได้ให้เพิ่มไปอีกอย่างน้อย 2,000 ชุด หลังจากนั้น

ข้อมูลจากบริษัทผู้ผลิต ล็อกฮีด มาร์ติน (Lockheed Martin) ระบุว่า แจฟเวลินเป็นขีปนาวุธที่ยิงแล้วไประเบิดด้านบนของรถถังซึ่งเป็นส่วนที่เกราะป้องกันบอบบางที่สุด แม้ว่ารถถังรัสเซียจำนวนมากจะมีเกราะที่สามารถลดแรงกระแทกจากขีปนาวุธได้ แต่ขีปนาวุธแจฟเวลินประกอบไปด้วยหัวรบ 2 หัว โดยหัวหนึ่งจะเข้าทำลายเกราะก่อนที่หัวที่สองจะทะลุทะลวงตัวโครงรถถังภายใน

A US-made Javelin missile is launched in a training session

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, ขีปนาวุธต่อต้านรถถังแจฟเวลิน (Javelin) ที่สหรัฐฯ ให้ ช่วยทำลายรถถังรัสเซียไปได้หลายคัน

นอกจากนี้ สหราชอาณาจักรยังส่งจรวดต่อสู้รถถังน้ำหนักเบา (NLAW) 3,600 ชุดให้ยูเครน โดยอาวุธนี้ถูกออกแบบมาให้ระเบิดขณะที่อยู่เหนือรถถังซึ่งเป็นส่วนที่มีเกราะป้องกันน้อยที่สุด

นิก เรย์โนลด์ส นักวิเคราะห์ด้านการรบทางบกจากสถาบันรอยัลยูไนเต็ดเซอร์วิส (Royal United Services Institute) บอกว่า อาวุธสองตัวนี้มีประสิทธิภาพมาก และสถานการณ์ในยูเครนคงแตกต่างจากนี้มาก หากไม่ได้ความช่วยเหลือจากสหรัฐฯ และสหราชอาณาจักร

นอกจากนี้ สหรัฐฯ ยังให้โดรนสวิตช์เบลด (Switchblade) 100 ลำ แก่ยูเครนด้วย โดยโดรนนี้เป็นที่รู้จักกันในฐานะโดรน "กามิกาเซ" (kamikaze) ซึ่งสามารถบินไปอยู่เหนือเป้าหมายโดยห่างจากฐานบังคับไปหลายไมล์ ก่อนจะบินลงไปทำลายรถถังด้วยหัวรบที่ติดอยู่ตรงปลาย

Aerial view of a destroyed Russian tank

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, บริเวณเหนือรถถังเป็นจุดที่มีเกราะป้องกันน้อยที่สุด ขีปนาวุธสมัยใหม่จึงมุ่งโจมตีมาที่บริเวณนี้

ยุทธศาสตร์รัสเซีย

ทุกวันนี้ กองทัพรัสเซียปฏิบัติการในรูปแบบของกลุ่มกองพันเชิงกลยุทธ์ (Battalion Tactical Groups) ซึ่งประกอบไปด้วยหน่วยทหารที่มีทั้งรถถัง ทหารราบ และปืนใหญ่

โดยส่วนใหญ่แล้วหน่วยทหารลักษณะนี้มีรถหุ้มเกราะจำนวนมากแต่มีทหารราบน้อย ฟิลลิปส์ โอไบรอัน ศาสตราจารย์ด้านการศึกษายุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูว์ บอกว่า หน่วยทหารแบบนี้ถูกออกแบบมาเพื่อให้ทำการโจมตีอย่างรวดเร็วด้วยอาวุธรุนแรง แต่เวลาขบวนรถหุ้มเกราะถูกโจมตี พวกเขาจะไม่มีทหารราบเพียงพอที่จะคอยคุ้มกันหรือโต้ตอบ

"นั่นทำให้กองทัพรัสเซียเหมือนเป็นนักมวยที่สามารถออกหมัดฮุคขวาได้ดีเยี่ยม แต่มีกรามที่เปราะบางดั่งแก้ว"

ศ.โอไบรอัน บอกอีกว่า การที่รัสเซียไม่มีหน่วยลาดตระเวนทางอากาศทำให้ยูเครนซุ่มโจมตีขบวนรถถังของรัสเซียได้ง่าย

ความไร้ประสิทธิภาพ

จากตัวเลขโดยออริกซ์ (Oryx) ครึ่งหนึ่งของรถถังรัสเซียที่เสียไปไม่ได้ถูกทำลายหรือได้รับความเสียหาย แต่ถูกดักจับหรือไม่ทหารก็หนีไป

ผู้เชี่ยวชาญบอกว่านี่เป็นความล้มเหลวด้านการส่งกำลังบำรุงในการทหาร และความไร้ประสิทธิภาพของกองทัพรัสเซียเอง

คำบรรยายวิดีโอ, รัสเซีย ยูเครน : วินาทีกองทัพยูเครนซุ่มโจมตีรถถังรัสเซีย

ศ.โอไบรอัน เล่าว่า รถถังบางคันถูกทิ้งไว้เพียงเพราะน้ำมันหมด บางคันไปติดโคลนอยู่ นี่เป็นผลมาจากเลือกบุกรุกรานผิดช่วงของปี

นอกจากนี้ นิก เรย์โนลด์ส นักวิเคราะห์ด้านการรบทางบกจากสถาบันรอยัลยูไนเต็ดเซอร์วิส บอกว่า กองทหาราบของรัสเซียประกอบไปด้วยทหารเกณฑ์และทหารอาสาจำนวนมาก นั่นทำให้กองทัพพวกเขามีประสิทธิภาพแค่ระดับต่ำถึงปานกลาง

"รถถังหลายคันถูกทิ้งไว้เพราะทหารขับรถได้ไม่ดี บางคันขับตกสะพานไป บางคนขับตกคูน้ำทำให้สายพานหลุด ความสามารถของทหารในการใช้เครื่องไม้เครื่องมือยังขาดตกบกพร่องไป" เรย์โนลด์ส ระบุ

"แต่ก็มีบ่อยครั้งที่ทหารทิ้งยานพาหนะของพวกเขาและหนีไปเสียเฉย ๆ ดังนั้นแรงจูงใจที่จะต่อสู้ของพวกเขาก็ไม่มีด้วย"

A blown-off tank turret lies on the ground on the outskirt of Kharkiv

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, สภาพรถถังรัสเซียที่ถูกยิงใกล้เมืองคาร์คิฟจากอาวุธต่อต้านรถถังที่ยูเครนได้รับจากชาติตะวันตก