รัสเซีย ยูเครน : เข้าสัปดาห์ที่ 3 ผู้ลี้ภัยสงครามมีมากแค่ไหน และหนีการรุกรานไปที่ใดบ้าง

องค์การสหประชาชาติ (ยูเอ็น) ระบุว่า นับแต่กองทัพรัสเซียเข้ารุกรานยูเครนเมื่อ 24 ก.พ. ก็ทำให้มีผู้คนหนีภัยสงครามออกนอกประเทศแล้วกว่า 2 ล้านคน

สำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ (The United Nations High Commissioner for Refugees หรือ UNHCR) เรียกสถานการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นว่า วิกฤตผู้อพยพที่ทวีความรุนแรงรวดเร็วที่สุดในยุโรปนั้บแต่สงครามโลกครั้งที่ 2

ผู้ลี้ภัยไปประเทศไหนบ้าง

ผู้ลี้ภัยใช้เส้นทางหลบหนีโดยข้ามแดนเข้าไปในประเทศเพื่อนบ้านทางฝั่งตะวันตกของยูเครน เช่น โปแลนด์ โรมาเนีย สโลวาเกีย ฮังการี และมอลโดวา

นอกจากนี้ยังมีผู้ลี้ภัยอีกจำนวนหนึ่งที่เลือกหนีออกไปทางฝั่งตะวันออกที่ประเทศรัสเซีย และเบลารุส

ข้อมูลจากยูเอ็น ณ 8 มี.ค. ระบุตัวเลขดังนี้

ส่วนอีกกว่า 235,000 คน ได้หนีเข้าไปยังประเทศอื่น ๆ ในกลุ่มสหภาพยุโรป (อียู)

ผู้ลี้ภัยหนีออกจากยูเครนอย่างไร

รถไฟที่มุ่งหน้าสู่ชายแดนยูเครนล้วนแออัดไปด้วยผู้โดยสาร เช่นเดียวกับถนนที่จะนำผู้สัญจรออกนอกประเทศก็มีรถติดเป็นแถวยาวเหยียด

จุง-อา เกดินี-วิลเลียมส์ โฆษก UNHCR ซึ่งอยู่ในกรุงวอร์ซอ ของโปแลนด์ให้สัมภาษณ์กับบีบีซีว่า ผู้ลี้ภัยที่เข้าไปในโปแลนด์ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงและเด็ก บางคนต้องรอถึง 24 ชั่วโมง กว่าที่จะข้ามแดนได้ บางรายเป็นเด็กที่เดินทางมากับญาติห่าง ๆ หรือสมาชิกครอบครัวที่มาส่งลูกหลานเข้าโปแลนด์ก่อนที่พวกเขาจะกลับเข้าไปที่ยูเครน

แม้ผู้ลี้ภัยได้รับแจ้งว่าไม่จำเป็นต้องใช้เอกสาร แต่ก็ควรที่จะมีหนังสือเดินทาง สูติบัตรของเด็กที่ร่วมเดินทาง และเอกสารทางการแพทย์ติดตัวมาด้วย

การจะได้รับสถานะผู้ลี้ภัย พวกเขาจะต้องเป็นพลเมืองยูเครน หรือเป็นผู้มีสิทธิพำนักในยูเครนอย่างถูกต้องตามกฎหมาย เช่น นักศึกษาต่างชาติ

ขณะเดียวกัน มีรายงานว่า คนจากประเทศในแอฟริกาถูกสกัดไม่ให้เดินทางออกจากยูเครน

ผู้ลี้ภัยได้รับความช่วยเหลืออะไรบ้าง

ในประเทศที่มีพรมแดนติดกับยูเครน ผู้ลี้ภัยสามารถเข้าพักที่ศูนย์รับรองผู้ลี้ภัยได้หากพวกเขาไม่มีเพื่อนหรือญาติพี่น้องที่ประเทศนั้น ๆ และจะได้รับความช่วยเหลือด้านอาหาร และการรักษาพยาบาล

มิชาล ฮูเซน ผู้สื่อข่าวบีบีซีรายงานจากพรมแดนยูเครนที่ติดกับเมืองปแชมึชล์ของโปแลนด์ว่า มีการติดประกาศให้ความช่วยเหลือด้านต่าง ๆ แก่ผู้ลี้ภัย เช่น บริการรับส่งเพื่อให้เดินทางต่อไป ขณะที่โรงพยาบาลท้องถิ่นก็ช่วยทำคลอดให้แก่ผู้ลี้ภัย รักษาพยาบาลผู้ป่วยและเด็กที่ข้ามพรมแดนมา

รัฐบาลโปแลนด์ระบุว่า จำเป็นต้องได้รับเงินสนับสนุนมากกว่าจำนวนที่อียูเสนอมา เพื่อให้สามารถรองรับผู้ลี้ภัยที่หลั่งไหลเข้ามาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งปัจจุบันมีกว่า 1 ล้านคน

รัฐบาลโรมาเนีย มีแผนจะให้เงินสนับสนุนเป็นค่าที่พักของผู้ลี้ภัย 70,000 คนเป็นเวลา 30 วัน เช่นเดียวกับฮังการี ที่เสนอให้เงินสนับสนุนด้านอาหารและเสื้อผ้าแก่ผู้ลี้ภัย และให้เด็กได้เข้าเรียนในสถานศึกษาท้องถิ่น

ส่วนมอลโดวา ปัจจุบันเป็นประเทศที่รองรับผู้ลี้ภัยมากที่สุดเมื่อเทียบกับสัดส่วนประชากรในประเทศ คือผู้ลี้ภัยเกือบ 4,000 คนต่อประชากร 100,000 คน ประธานาธิบดีมอลโดวาร้องขอความช่วยเหลือจากนานาชาติเพื่อรับมือกับคลื่นผู้อพยพที่หลั่งไหลเข้ามา

สาธารณรัฐเช็ก จะอนุญาตให้ผู้ลี้ภัยยื่นขอวีซ่าชนิดพิเศษเพื่อให้พำนักในประเทศต่อไปได้ และใช้ศูนย์จัดงานในกรุงปรากเป็นศูนย์ให้ความช่วยเหลือผู้ลี้ภัย

กรีซและเยอรมนี ได้จัดส่งเต็นท์ ผ้าห่ม และหน้ากากอนามัยแก่สโลวาเกีย ขณะที่ฝรั่งเศสส่งยารักษาโรคและเวชภัณฑ์อื่น ๆ ให้แก่โปแลนด์

อียู กำลังเตรียมอนุมัติสิทธิให้ชาวยูเครนที่หนีภัยสงครามสามารถพำนักและทำงานในชาติสมาชิกอียู 27 ประเทศได้นานสูงสุด 3 ปี โดยที่จะได้รับสวัสดิการสังคม และการเข้าถึงที่พักอาศัย การรักษาพยาบาล และโรงเรียนสำหรับเด็ก ๆ

สิทธิดังกล่าวยังครอบคลุมถึงชาวต่างชาติที่มีสิทธิพำนักถาวรในยูเครน นักเรียนนักศึกษา และผู้ถือใบอนุญาตทำงานระยะสั้น ตลอดจนครอบครัวของผู้ที่มีสิทธิเหล่านี้

ส่วนพลเมืองต่างชาติที่มีใบอนุญาตพำนักระยะสั้นในยูเครน และสามารถเดินทางกลับประเทศบ้านเกิดได้อย่างปลอดภัย จะไม่ถือเป็นผู้เข้าข่ายได้รับสิทธินี้ แต่จะสามารถเดินทางเข้าประเทศกลุ่มอียู เพื่อเดินทางต่อไปยังประเทศบ้านเกิดได้

อย่างไรก็ตาม ระบบที่ว่านี่อาจมีการใช้แตกต่างกันไปในประเทศต่าง ๆ ของกลุ่มอียู

สหราชอาณาจักรให้ความช่วยเหลืออย่างไรบ้าง

หลังจากรัฐบาลถูกวิจารณ์อย่างหนักว่ายังให้ความช่วยเหลือแก่ยูเครนไม่เพียงพอ นายเบน วอลเลซ รัฐมนตรีกลาโหมได้ยอมรับว่าสหราชอาณาจักรจำเป็นต้องเพิ่มความช่วยเหลือให้มากขึ้น

กระทรวงมหาดไทยระบุว่า ได้อนุมัติวีซ่าให้ผู้ลี้ภัยชาวยูเครนแล้ว 760 คนตามโครงการช่วยเหลือใหม่ และเริ่มพิจารณาคำร้องของผู้ต้องการเข้ามาพำนักกับญาติพี่น้องจำนวน 17,700 ราย

อย่างไรก็ตามยังมีผู้ลี้ภัยเกือบ 600 คนติดอยู่ที่จุดผ่านแดนเมืองกาเลส์ของฝรั่งเศส ซึ่งเป็นเส้นทางที่จะเข้ามายังอังกฤษ โดยหลายคนระบุว่า ไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าเมืองเพราะไม่มีเอกสารสำคัญ

มีชาวยูเครนพลัดถิ่นฐานภายในประเทศเท่าใด

UNHCR เชื่อว่ามีพลเรือนกว่า 1 ล้านคนที่ต้องอพยพออกจากบ้านของตัวเองเพื่อหนีภัยการสู้รบไปอยู่ในพื้นที่อื่นของยูเครน อย่างไรก็ตามชี้ว่า เป็นไปไม่ได้ที่จะระบุจำนวนที่แน่ชัดของคนกลุ่มนี้ เพราะสถานการณ์เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา แต่ประเมินว่ามีประชาชนในยูเครนราว 12 ล้านคนที่ต้องการความช่วยเหลือ

มีรายงานว่า นับแต่สงครามปะทุขึ้นมีประชาชนหลายแสนคนหนีภัยการสู้รบไปยังเมืองลวิฟ (Lviv) ทางภาคตะวันตกของยูเครน ส่งผลให้เมืองกำลังเผชิญปัญหาขาดแคลนทรัพยากรต่าง ๆ จนนายกเทศมนตรีระบุเมื่อ 7 มี.ค.ว่า สถานการณ์ในเมืองแตะจุดที่ไม่สามารถช่วยเหลือผู้ลี้ภัยได้เพิ่มอีก

ยูเอ็นระบุว่ากำลังเสนอให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมภายในยูเครน "ที่จำเป็นและสามารถทำได้ทั้งหมด" ซึ่งรวมถึง

อียูเชื่อว่าหากการสู้รบยังดำเนินต่อไป จำนวนผู้ลี้ภัยสงครามในยูเครนจะเพิ่มขึ้นเป็น 7 ล้านคน

คุณมีคำถาม เราหาคำตอบ: ผลกระทบของสงครามในยูเครนต่อประเทศไทย

บทความที่น่าสนใจเกี่ยวกับ "วิกฤตยูเครน"