เบร็กซิท : สภาฯ อังกฤษมีขั้นตอนอย่างไรในการลงมติไม่ไว้วางใจรัฐบาล

สภาผู้แทนราษฎรของอังกฤษเปิดอภิปรายและลงมติไม่ไว้วางใจรัฐบาลวันนี้ (16 ม.ค.) ตามญัตติที่นายเจเรมี คอร์บิน ผู้นำฝ่ายค้านจากพรรคเลเบอร์ หลัง ลงมติคว่ำข้อตกลงถอนตัวออกจากสหภาพยุโรป (เบร็กซิท) ของนายกรัฐมนตรีเทรีซา เมย์ ด้วยคะแนนเสียงท่วมท้น 432 ต่อ 202 เสียง

ทำไมต้องยื่นญัตติไม่ไว้วางใจรัฐบาล

นางเมย์บอกว่า ด้วย "ส่วนต่างและความสำคัญ" ของคะแนนที่แพ้ถึง 230 เสียงในครั้งนี้ เธอเปิดโอกาสให้พรรคเลเบอร์หรือพรรคฝ่ายค้านอื่น ๆ ยื่นญัตติไม่ไว้วางใจรัฐบาล ซึ่งนายคอร์บิน ผู้นำฝ่ายค้านจากพรรคเลเบอร์ ก็เสนอให้เริ่มกระบวนการโดยทันที โดยจะมีการลงมติในวันนี้ เวลา 19.00 น. เวลาอังกฤษ หรือ 02.00 น. ของ 17 ม.ค. เวลาไทย

มีกระบวนการอย่างไรบ้าง

สิ่งที่จะเกิดขึ้นในค่ำวันนี้ จะเป็นการอภิปรายไม่ไว้วางใจครั้งแรกภายใต้ พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) วาระดำรงตำแหน่งในรัฐสภา (Fixed-term Parliaments Act) ซึ่งกำหนดขึ้นโดยมีเป้าหมายให้รัฐบาลอยู่ครบวาระ 5 ปี ไม่สามารถประกาศจัดเลือกตั้งใหม่ตามอำเภอใจ

อย่างไรก็ตาม พ.ร.บ.นี้ มีข้อยกเว้นอยู่ 2 ประการ คือ หนึ่ง หาก สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) 2 ใน 3 หรือมากกว่านั้นลงมติให้จัดการเลือกตั้งใหม่ อย่างที่เคยเกิดขึ้นแล้วเมื่อปี 2017 และ สอง หาก ส.ส. ลงมติไม่ไว้วางใจรัฐบาล

ข้อที่ 2.4 ของบทบัญญัติระบุว่า ผู้ยื่นญัตติต้องเอ่ยถ้อยคำว่า "สภาผู้แทนราษฎรนี้ไม่ไว้วางใจรัฐบาลในสมเด็จพระราชินีฯ" และตามธรรมเนียมของสภาผู้แทนราษฎร หากฝ่ายค้านยื่นญัตตินี้ เหล่ารัฐมนตรีจะต้องให้เวลาในการอภิปรายโดยทันที

จะเกิดอะไรขึ้นในวันนี้

เมื่อปี 2017 การอภิปรายไม่ไว้วางใจดำเนินไปเป็นเวลาเพียง 90 นาทีก่อนที่นายกฯประกาศจัดการเลือกตั้งใหม่ แต่ครั้งนี้ หลังจากที่นางเมย์ตอบคำถามจาก ส.ส. ในเวลา 12.45 น. แล้ว สภาฯจะใช้เวลาที่เหลือเพื่ออภิปรายไปจนถึง 19.00 น. ตามมาด้วยการลงมติ

จะเกิดอะไรขึ้นหากพรรคเลเบอร์ชนะ

จะยังไม่มีการเลือกตั้งใหม่ในทันที รัฐบาลชุดปัจจุบัน จะมีเวลา 14 วัน ในการหาทางทำให้ได้รับความไว้วางใจจากสภาฯอีกครั้ง หรือจัดตั้งรัฐบาลใหม่มาเป็นทางเลือก แต่หากพ่ายเสียงในสภาฯอีกครั้ง ก็ต้องยุบสภาและจัดการเลือกตั้งใหม่ก่อนกำหนด โดยการเลือกตั้งจะจัดขึ้นได้หลังการยุบสภาอย่างน้อย 25 วันทำการ

แต่หากรัฐบาลชนะการลงมติไม่ไว้วางใจ ก็จะสามารถอยู่บริหารประเทศต่อไปได้

ความเป็นไปได้ที่อาจเกิดขึ้นก็คือการเปลี่ยนรัฐบาล ซึ่งหมายความว่าพรรคคอนเซอร์เวทีฟเสียงข้างน้อยนำโดยนายกรัฐมนตรีคนใหม่, รัฐบาลผสม หรือรัฐบาลเสียงข้างน้อยจากพรรคอื่น ซึ่งทำข้อตกลงกับพรรคอื่นให้สนับสนุนการลงมติไว้วางใจ

ชัดเจนว่า รัฐบาลชุดใหม่จะมีนโยบายเบร็กซิทที่ต่างออกไป และทำให้มีทางเลือกอื่นมากขึ้น

พรรคเลเบอร์จะชนะไหม

นสพ.เดอะการ์เดียน คาดการณ์ว่าพรรคเลเบอร์จะไม่ชนะในการลงมติไม่ไว้วางใจ ไม่ว่า ส.ส. พรรคคอนเซอร์เวทีฟจะไม่ชอบข้อตกลงเบร็กซิทของนางเมย์แค่ไหน พวกเขาไม่อยากให้มีการเลือกตั้งใหม่ และไม่อยากให้พรรคเลเบอร์กลายมาเป็นรัฐบาลแน่ ๆ

แม้พรรคเดโมแครติก ยูเนียนนิสต์ หรือ ดียูพี จะลงมติไม่รับข้อตกลงเบร็กซิทนี้แต่พวกเขาก็บอกทันทีว่าจะลงมติไว้วางใจรัฐบาลในญัตตินี้

กลุ่ม European Research Group ซึ่งเป็นการรวมตัวของ ส.ส. ที่สนับสนุนเบร็กซิทอย่างแข็งขัน ก็บอกว่าพวกเขาจะลงมติไว้วางใจรัฐบาล

เมย์จะทำอย่างไรหากได้อยู่ต่อ

นางเมย์บอกว่าเธอจะเริ่มเจรจากับ ส.ส. พรรคคอนเซอร์เวทีฟและพรรคอื่นทันทีเพื่อจะหาข้อตกลงที่จะได้รับแรงสนับสนุนจากสภาฯ เธอบอกว่า ความคิดอะไรก็ตามต้องสามารถนำไปเจรจาต่อรองได้และจะต้องได้รับเสียงสนับสนุนจากสภาฯ