โดนัลด์ ทรัมป์ สามารถเป็นประธานาธิบดีสมัยที่ 3 ได้หรือไม่ ?

โดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวว่า เขา "ไม่ได้พูดเล่น ๆ" เมื่อพูดถึงความต้องการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาในสมัยที่ 3 และแม้ว่ารัฐธรรมนูญของสหรัฐฯ กล่าวว่า "ห้ามมิให้บุคคลใด...ได้รับเลือกมากกว่า 2 สมัย" ก็ตาม แต่ผู้สนับสนุนของทรัมป์บางคนชี้ว่ามันอาจมีทางหลีกเลี่ยงได้

ทรัมป์ต้องการเป็นประธานาธิบดีสมัยที่ 3 หรือไม่ ?

เมื่อถูกถามในการให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวเอ็นบีซี (NBC) เกี่ยวกับความเป็นไปได้ในการหาโอกาสดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีในสมัยที่ 3 ทรัมป์กล่าวว่า "มันมีวิธีการที่คุณสามารถทำได้"

"ผมไม่ได้พูดเล่น ๆ หลายคนต้องการให้ผมทำ" เขากล่าวเสริม "แต่โดยพื้นฐานแล้ว ผมบอกพวกเขาว่าหนทางของเรายังอีกยาวไกล เนื่องจากมันเป็นเรื่องก่อนกาลมาก ๆ สำหรับฝ่ายบริหาร"

ทรัมป์ซึ่งกำลังจะมีอายุครบ 82 ปี เมื่อสิ้นสุดสมัยที่ 2 ของเขา ถูกยิงคำถามว่าเขาต้องการทำหน้าที่ใน "งานที่ยากที่สุดในประเทศ" ต่อไปหรือไม่ ?

"ก็นะ ผมชอบทำงาน" เขาตอบ

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เขาให้ความเห็นในประเด็นนี้ เมื่อเดือน ม.ค. ที่ผ่านมา ทรัมป์บอกกับผู้สนับสนุนว่ามันจะเป็น "เกียรติที่สุดในชีวิตของผม หากได้ทำงานอีกสัก 2 หรือ 3 หรือ 4 สมัย ไม่ใช่แค่วาระเดียว" อย่างไรก็ตาม เขากล่าวด้วยว่านี่เป็นมุกตลกสำหรับ "สื่อข่าวปลอม" เท่านั้น

รัฐธรรมนูญสหรัฐฯ ระบุไว้อย่างไรเกี่ยวกับเรื่องนี้ ?

เมื่อมองอย่างผิวเผิน ดูเหมือนว่ารัฐธรรมนูญของสหรัฐฯ จะตัดโอกาสไม่ให้ใครก็ตามดำรงตำแหน่งได้ถึง 3 สมัย โดยในการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ ครั้งที่ 22 เกี่ยวกับสมัยดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี ซึ่งได้รับการให้สัตยาบันเมื่อปี 1951 ระบุว่า

"บุคคลใดจะได้รับเลือกตั้งให้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีเกินกว่าสองครั้งไม่ได้ และบุคคลใดเมื่อดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีหรือรักษาการในตำแหน่งประธานาธิบดีเกินกว่าสองปีในวาระดำรงตำแหน่งของผู้อื่นที่ได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีแล้ว จะได้รับเลือกตั้งให้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีเกินกว่าอีกหนึ่งครั้งไม่ได้"

การแก้ไขรัฐธรรมนูญจะต้องได้รับเสียงเห็นชอบจากทั้งวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎรอย่างน้อย 2 ใน 3 นอกจากนี้ยังต้องได้รับความเห็นชอบจากรัฐบาลระดับรัฐอีก 3 ใน 4 เสียง

พรรครีพับลิกันของทรัมป์ควบคุมสภาของสหรัฐฯ ไว้ได้ทั้งสองสภาแล้วในขณะนี้ แต่ยังขาดเสียงข้างมากอีกฝั่งหนึ่งซึ่งจำเป็นอย่างมาก นั่นคือเสียงจากสภานิติบัญญัติของรัฐต่าง ๆ ซึ่งทางพรรคเดโมแครต ควบคุมได้ทั้งหมด 18 รัฐ จากทั้งหมด 50 รัฐ

แล้วทรัมป์จะเป็นประธานาธิบดีสมัยที่ 3 ได้อย่างไร ?

ผู้สนับสนุนของทรัมป์กล่าวว่ามีช่องโหว่ในรัฐธรรมนูญ ซึ่งยังไม่ได้รับการวินิจฉัยตีความจากศาล

พวกเขาโต้แย้งว่าการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญครั้งที่ 22 ระบุข้อห้ามเฉพาะบุคคลที่ "ได้รับการเลือกตั้ง" มากกว่าสองสมัยเท่านั้น แต่ไม่ได้ระบุเกี่ยวกับ "การสืบทอดตำแหน่ง" แต่อย่างใด

ภายใต้ทฤษฎีนี้ ทรัมป์สามารถสมัครชิงตำแหน่งรองประธานาธิบดีคู่กับผู้สมัครคนอื่น ๆ ซึ่งบางทีอาจเป็น เจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีคนปัจจุบันของเขา ในการเลือกตั้งปี 2028 นี้

หากพวกเขาชนะ ผู้สมัครสามารถสาบานตนเข้าทำเนียบขาวและลาออกทันที โดยปล่อยให้ทรัมป์เข้ารับตำแหน่งด้วยวิธีการสืบทอดตำแหน่งแทน

สตีฟ แบนนอน ผู้จัดรายการพอดแคสต์และอดีตที่ปรึกษาคนสำคัญของทรัมป์ กล่าวว่า เขาเชื่อว่าทรัมป์จะ "ลงเลือกตั้งอีกครั้งและชนะอีกหน" โดยกล่าวเสริมว่ามันมี "ทางเลือกอื่น ๆ อีก 2-3 ทาง" ในการพิจารณาว่าจะทำอย่างไร

แอนดี โอเกิลส์ สมาชิกพรรครีพับลิกันซึ่งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากรัฐเทนเนสซี ได้เสนอญัตติเมื่อเดือน ม.ค. เรียกร้องให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อเปิดทางให้สามารถดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีได้ 3 สมัย ตราบใดที่ไม่ใช่การดำรงตำแหน่งติดต่อกัน

นั่นหมายความว่ามีเพียงทรัมป์เท่านั้นซึ่งเป็นอดีตประธานาธิบดีที่มีสิทธินี้ เนื่องจากอดีตประธานาธิบดีคนอื่น ๆ เช่น บารัก โอบามา, บิล คลินตัน และจอร์จ ดับเบิลยู บุช ล้วนดำรงตำแหน่งติดต่อกัน ในขณะที่ทรัมป์ชนะการเลือกตั้งในปี 2016 ก่อนจะพ่ายแพ้เมื่อปี 2020 และกลับมาชนะอีกครั้งในปี 2024

อย่างไรก็ตาม ด้วยมาตรฐานการแก้ไขรัฐธรรมนูญสหรัฐฯ ที่ตั้งไว้สูงมาก ส่งผลให้ข้อเสนอของโอเกิลส์เป็นเพียงความฝัน ทว่ามันก็ถูกพูดถึงอย่างมาก

ใครออกมาต่อต้านการดำรงตำแหน่งสมัยที่ 3 ของทรัมป์ ?

พรรคเดโมแครตออกมาคัดค้านเรื่องนี้อย่างแข็งขัน

"นี่เป็นอีกหนึ่งการยกระดับความพยายามที่ชัดเจนของเขาในการเข้ายึดครองรัฐบาล และรื้อถอนประชาธิปไตยของเรา" แดเนียล โกลด์แมน ผู้แทนจากรัฐนิวยอร์ก ซึ่งเคยเป็นที่ปรึกษาหัวหน้าคดียื่นถอดถอนทรัมป์ครั้งแรก กล่าว

"หากสมาชิกสภาคองเกรสจากพรรครีพับลิกันเชื่อมั่นในรัฐธรรมนูญ พวกเขาจะต้องออกมาแสดงจุดยืนคัดค้านความทะเยอทะยานของทรัมป์ในการดำรงตำแหน่งสมัยที่ 3"

บางคนในพรรคของทรัมป์ยังออกมาบอกด้วยว่า นี่เป็นความคิดที่ไม่ดีเลย เช่น มาร์คเวย์น มัลลิน วุฒิสมาชิกจากรัฐโอคลาโฮมา กล่าวเมื่อเดือน ก.พ. ที่ผ่านมาว่า ตนเองจะไม่สนับสนุนความพยายามผลักดันให้ทรัมป์กลับมายังทำเนียบขาวอีกครั้ง

"ก่อนอื่นเลยนะ ผมจะไม่แก้ไขรัฐธรรมนูญ เว้นแต่ว่าประชาชนชาวอเมริกันเลือกที่จะทำเช่นนั้น" มัลลินกล่าวกับสำนักข่าวเอ็นบีซี

ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายว่าอย่างไร ?

เดเรก มุลเลอร์ ศาสตราจารย์ด้านกฎหมายเลือกตั้งประจำมหาวิทยาลัยนอเทรอดาม กล่าวว่า รัฐธรรมนูญสหรัฐฯ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ 12 บัญญัติไว้ว่า "บุคคลที่ไม่มีคุณสมบัติครบถ้วนในการเป็นประธานาธิบดีก็ย่อมไม่มีสิทธิที่จะได้เป็นรองประธานาธิบดีแห่งสหรัฐฯ ด้วย"

นั่นหมายความว่าการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสองสมัย จะทำให้ใครก็ตามขาดคุณสมบัติลงสมัครเป็นรองประธานาธิบดี ในมุมมองของเขา

"ผมไม่คิดว่าจะมี 'กลอุบายแปลก ๆ' ในการหลีกเลี่ยงข้อจำกัดกรณีการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี" เขากล่าว

ด้านเจเรมี พอล ศาสตราจารย์ด้านกฎหมายรัฐธรรมนูญจากมหาวิทยาลัยนอร์ทอีสเทิร์นในเมืองบอสตัน บอกกับสำนักข่าวซีบีเอส (CBS) ว่า "ไม่มีข้อโต้แย้งทางกฎหมายที่น่าเชื่อถือ" เพื่อดำรงตำแหน่งเป็นสมัยที่ 3

มีใครเคยดำรงตำแหน่งมากกว่า 2 สมัยหรือไม่ ?

แฟรงคลิน เดลาโน รูสเวลต์ ได้รับเลือกตั้ง 4 ครั้ง เขาเสียชีวิตเมื่อเดือน เม.ย. ปี 1945 หลังดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสมัยที่ 4 ได้เพียงสามเดือนเท่านั้น

เขาดำรงตำแหน่งผู้นำสหรัฐฯ ในช่วงที่เกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่และสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งมันถูกนำมาอ้างถึงอยู่บ่อยครั้งสำหรับการครองตำแหน่งประธานาธิบดีอันยืดเยื้อยาวนานของเขา

ในช่วงเวลานั้น ยังไม่มีการระบุในกฎหมายว่าห้ามดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีเกิน 2 สมัย แต่มันกลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติตั้งแต่จอร์จ วอชิงตัน ปฏิเสธวาระที่ 3 เมื่อปี 1796

การขยายเวลาดำรงตำแหน่งของรูสเวลต์ ทำให้เกิดการบรรจุธรรมเนียมปฏิบัติดังกล่าวไว้ในการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญสหรัฐฯ ครั้งที่ 22 ในช่วงต้นทศวรรษที่ 1950