แค่เสียหายหรือถูกทำลายสิ้นซาก ข้อมูลรั่วของสหรัฐฯ บอกอะไรเกี่ยวกับฐานนิวเคลียร์อิหร่านที่ถูกโจมตี

เมื่อกล่าวถึงฐานนิวเคลียร์ฟอร์โดว์ของอิหร่าน นี่อาจจะเป็นสถานที่ที่ถูกสอดแนมมากที่สุดในโลกในขณะนี้

หน่วยข่าวกรองของชาติตะวันตกเคยเดินทางไปอย่างเปิดเผยในปี 2009 และพบว่าเป็นที่ตั้งของโรงงานนิวเคลียร์ลับแห่งหนึ่ง การทำความเข้าใจถึงความเสียหายที่เกิดจากการโจมตีของสหรัฐฯ ที่เกิดขึ้นในขณะนี้ ถือเป็นเรื่องสำคัญในการกำหนดว่าความขัดแย้งจะดำเนินไปในทิศทางใดต่อไป

มีรายงานการประเมินของสำนักงานข่าวกรองด้านกลาโหมสหรัฐฯ (Defense Intelligence Agency - DIA) ที่รั่วไหลออกมาชิ้นหนึ่งบ่งชี้ว่า ส่วนประกอบที่เป็นแกนหลักของโครงการพัฒนาด้านนิวเคลียร์ของอิหร่านยังไม่ได้ถูกทำลาย ขณะที่การโจมตีของสหรัฐฯ ครั้งนั้นเพียงแค่ทำให้ความพยายามของอิหร่านล่าช้าไปหลายเดือน ไม่ใช่หลายปี

อย่างไรก็ตาม รายงานนี้เป็นเพียงการประเมินเบื้องต้นเท่านั้น และถูกแปะป้ายว่า "ไม่น่าเชื่อถือ" ซึ่งตราประทับนี้มาจากการที่รายงานดังกล่าวยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นของการพยายามทำความเข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้นในสถานที่ที่จงใจซ่อนไว้จากสายตาของผู้ที่ไม่รู้เห็น

ทั้งนี้ สำนักงานข่าวกรองด้านกลาโหมสหรัฐฯ เป็นหน่วยงานภายในของกระทรวงกลาโหมของสหรัฐฯ หรือเพนตากอน ที่มีความเชี่ยวชาญในด้านข่าวกรองทางทหาร หน่วยงานนี้ทำหน้าที่สนับสนุนปฏิบัติการต่าง ๆ ของกองทัพสหรัฐฯ และรวบรวมข้อมูลชั้นความลับทางเทคนิคจำนวนมาก แต่จะมีลักษณะที่แตกต่างจากหน่วยงานด้านข่าวกรองอื่น ๆ อย่าง ซีไอเอ หรือ สำนักข่าวกรองกลาง (Central Intelligence Agency) ของสหรัฐฯ

พล.อ.แดน เคน ประธานคณะเสนาธิการทหารร่วมของสหรัฐฯ กล่าวทันทีภายหลังการโจมตีฐานนิวเคลียร์ในอิหร่านว่า "ความเสียหายสุดท้ายจากปฏิบัติการโจมตีจะต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่ง" แต่การทำลายหรือการสร้างความเสียหายต่อโครงการดังกล่าวหมายความว่าอย่างไร และเราจะทราบเรื่องนี้อย่างชัดเจนได้อย่างไร

ภาพถ่ายดาวเทียมที่แสดงให้เห็นหลุมและฝุ่นเผยให้เห็นเพียงเล็กน้อยว่าเกิดอะไรขึ้นใต้ดินจริง ๆ และไม่ได้บ่งชี้ว่า ภูเขาจะทรุดตัวลงอย่างรุนแรงหรือถล่มลงมา

ภาพเหล่านี้อาจบ่งบอกว่า แม้ว่าสหรัฐฯ จะใช้ระเบิดหลายลูก แต่อิหร่านได้ใช้คอนกรีตเสริมเหล็กมากพอที่จะป้องกันเจ้าหน้าที่อิหร่านจากการเข้าถึงห้องโถงหลักและทำลายเครื่องจักรภายในได้ นี่นับเป็นครั้งแรกที่มีการใช้ระเบิดเหล่านี้ในปฏิบัติการ ซึ่งเพิ่มความไม่แน่นอนให้กับการโจมตี

ถึงกระนั้นก็ตาม เครื่องหมุนเหวี่ยงซึ่งหมุนด้วยความเร็วสูงเพื่อเสริมสมรรถนะยูเรเนียมนั้นมีความอ่อนไหวสูง ซึ่งหมายความว่า การระเบิดอาจทำให้เครื่องเหวี่ยงดังกล่าวจำนวนหลายเครื่องได้รับความเสียหายได้เนื่องจากเครื่องเหล่านั้นอาจจะหมุนออกจากแกน

การสร้างภาพความเสียหายที่ชัดเจนยิ่งขึ้นจำเป็นต้องใช้ระบบข่าวกรองรูปแบบอื่น ๆ เช่น เครื่องตรวจจับแผ่นดินไหวที่สามารถวิเคราะห์ความลึกและขนาดของการระเบิดใต้ดิน (ซึ่งเครื่องมือดังกล่าวใช้เพื่อทำความเข้าใจแผ่นดินไหว) เครื่องตรวจจับเพื่อค้นหารังสี (ซึ่งผู้ตรวจสอบระดับนานาชาติกล่าวว่าพวกเขาไม่เคยเห็น) และเซ็นเซอร์ต่าง ๆ เช่น LIDAR (การตรวจจับแสงและการวัดระยะ) ซึ่งสามารถจัดทำแผนที่ 3 มิติโดยใช้การยิงแสงเลเซอร์ออกมาเป็นช่วง ๆ จากเครื่องบินหรือโดรนเพื่อพยายามดูสิ่งต่าง ๆ ภายในภูเขา

ผู้แจ้งเบาะแสและการสื่อสารที่ถูกดักฟังก็มีความสำคัญเช่นกัน เนื่องจากข้อมูลเหล่านี้อาจเปิดเผยว่าชาวอิหร่านพูดคุยกันอย่างไรเกี่ยวกับความเสียหายที่เกิดขึ้นและผลที่ตามมาเป็นอย่างไร ข้อมูลทั้งหมดเหล่านี้จะได้รับการอัปเดตอย่างต่อเนื่องเพื่อให้การประเมินขั้นสุดท้ายมีความมั่นใจมากขึ้น

และแม้ว่าฐานนิวเคลียร์ต่าง ๆ อย่าง ฟอร์โดว์ จะได้รับความเสียหายอย่างหนักและไม่สามารถใช้งานได้ในขณะนี้ ตามที่เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ อ้าง นั่นก็แตกต่างจากการบอกว่านี่คือจุดจบของโครงการนิวเคลียร์โดยรวมของอิหร่าน เพราะว่าฐานนิวเคลียร์แห่งใหม่ก็สามารถถูกสร้างขึ้นใหม่ได้

กองรถบรรทุกถูกพบเห็นที่ฐานนิวเคลียร์ฟอร์โดว์ก่อนการโจมตี และคำถามสำคัญคือ รถบรรทุกเหล่านั้นกำลังเคลื่อนย้ายอะไรและไปที่ไหน

ความเคลื่อนไหวที่บ่งชี้ทั้งหมดเปิดเผยว่า ทางการอิหร่านได้ย้ายสต็อกยูเรเนียมที่เสริมสมรรถนะสูงไปยังสถานที่อื่น มีภูเขาอีกลูกหนึ่งที่มีชื่อว่า "pickaxe" (ที่แปลว่า พลั่ว) ได้ดึงดูดความสนใจจากนานาชาติ และอิหร่านอาจย้ายเครื่องหมุนเหวี่ยงบางส่วนไปแล้ว แม้ว่าเกือบจะแน่นอนว่าไม่เพียงพอที่จะดำเนินการได้เร็วเท่ากับก่อนการโจมตีก็ตาม

และแม้ว่าคุณจะมียูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงเพียงพอแล้ว แต่ก็ยังต้องมีขั้นตอนเพิ่มเติมอีกในการสร้างระเบิดด้วยการพัฒนาให้เป็นอาวุธและระบบส่งกำลัง ซึ่งต้องใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์เฉพาะทางระดับสูงมาก และการกระทำที่โดดเด่นที่สุดอย่างหนึ่งของอิสราเอลในช่วงเริ่มต้นของความขัดแย้งคือ การสังหารนักวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับโครงการนี้โดยหวังว่าจะยืดระยะเวลาออกไปได้

การโจมตีครั้งนี้โดยสหรัฐฯ จะทำให้โครงการของอิหร่านต้องล่าช้าออกไปอย่างแน่นอน แต่จะล่าช้าออกไปมากแค่ไหน คำตอบใด ๆ ก็ตามขึ้นอยู่กับการคำนวณว่าอะไรจะเหลืออยู่หลังจากการโจมตี และหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะเป็นเพียงการประมาณการมากกว่าตัวเลขที่แน่นอน

ทั้งหมดนี้หมายความว่า การทำงานของหน่วยข่าวกรองในการพยายามทำความเข้าใจโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านจะเข้มข้นยิ่งขึ้นในช่วงไม่กี่เดือนข้างหน้า และหากสัญญาณบ่งชี้ว่า ทางการอิหร่านกำลังจัดตั้งโครงการนี้ขึ้นใหม่อย่างลับ ๆ หรือกำลังเร่งสร้างระเบิด เมื่อนั้นแล้ว ดูเหมือนว่า ความขัดแย้งก็มีแนวโน้มที่จะเริ่มต้นขึ้นอีกครั้ง