"การลักพาตัวไซเบอร์" สแกมรูปแบบใหม่ ที่นักศึกษาจีนในหลายประเทศกำลังตกเป็นเหยื่อ

สถานทูตจีนในกรุงวอชิงตัน ออกประกาศเตือนพลเมืองชาวจีนในสหรัฐฯ โดยเฉพาะนักศึกษา ว่าให้ระมัดระวัง “การลักพาตัวเสมือนจริง”

สถานทูตออกแถลงการณ์ดังกล่าวหลังจาก ไค จวง นักศึกษาชาวจีนวัย 17 ปี ที่ถูกรายงานว่าหายตัวไป ถูกพบอย่างปลอดภัยภายในแคมป์ชั่วคราวในเขตรกร้างห่างไกลผู้คนของรัฐยูทาห์ เมื่อวันที่ 31 ธ.ค. ที่ผ่านมา

พ่อแม่ของไคบอกกับเจ้าหน้าที่โรงเรียนว่า พวกเขาได้รับข้อความพร้อมภาพถ่ายที่ระบุว่า ลูกชายถูกลักพาตัวพร้อมกับคำเรียกร้องเงินค่าไถ่

จากข้อมูลของตำรวจ ระบุว่า ผู้ตกเป็นเหยื่อของการลักพาตัวทางไซเบอร์ มักถูกโน้มน้าวให้แยกตัวออกมาอยู่ลำพัง พร้อมกับถ่ายภาพให้ดูเหมือนว่ากำลังถูกจับ ถึงแม้ว่าผู้ก่อการลักพาตัวจะไม่ได้อยู่ตรงนั้นด้วยก็ตาม โดยเหยื่อจะถูกติดตามผ่านเฟซไทม์หรือสไกป์แทน

ทั้งเหยื่อและครอบครัวต่างถูกทำให้เชื่อว่าอีกฝ่ายจะได้รับอันตราย หากพวกเขาไม่ยอมทำตาม

ครอบครัวของไคถูกหลอกให้จ่ายเงินค่าไถ่ประมาณ 80,000 ดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 2.8 ล้านบาท เข้าบัญชีธนาคารแห่งหนึ่งในประเทศจีน จากข้อมูลของตำรวจท้องถิ่น

การลักพาตัวเสมือน (virtual kidnapping) คืออะไร

จากข้อมูลของสำนักงานสอบสวนกลางแห่งสหรัฐอเมริกา หรือ เอฟบีไอ ระบุว่า เป็นเวลากว่า 2 ทศวรรษแล้วที่หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายได้ตระหนักถึงภัยจากการฉ้อโกงซึ่งอยู่ในรูปแบบการลักพาตัวเสมือน

การลักพาตัวทางไซเบอร์ การลักพาตัวทางดิจิทัล หรือการลักพาตัวเสมือน สามารถทำได้หลายรูปแบบ แต่ล้วนเป็นแผนกรรโชกทรัพย์โดยหลอกลวงให้เหยื่อจ่ายเงินเพื่อไถ่ตัวคนที่พวกเขารัก เพราะเชื่อว่าพวกเขากำลังถูกคุกคามด้วยความรุนแรงหรือความตาย

เอฟบีไออธิบายว่า มันต่างจากการลักพาตัวแบบ “ดั้งเดิม” เนื่องจากผู้ลักพาตัวเสมือนไม่ได้ลักพาตัวใครจริง ๆ แต่พวกเขาบีบบังคับเหยื่อให้จ่ายเงินค่าไถ่อย่างรวดเร็ว ก่อนที่แผนหลอกลวงจะล่มลง

นักเรียนชาวจีนตกเป็นเป้าหมายที่ไหน

นักศึกษาชาวต่างชาติในประเทศตะวันตกที่ร่ำรวยกำลังตกเป็นเป้าของการลักพาตัวทางไซเบอร์ จากรายงานของตำรวจ

เดือน ก.ย. 2023 ทีมประสานงานการทุจริตของตำรวจในเขตเซาท์ ยอร์กเชียร์ ประเทศสหราชอาณาจักร ได้ออกคำเตือนให้นักศึกษาที่กำลังย้ายไปเมืองเชฟฟีลด์ซึ่งเป็นมหานครของเขต ว่าให้ระมัดระวังเหล่ามิจฉาชีพ โดยระบุว่าการหลอกลวงดังกล่าวพุ่งเป้าไปยังนักศึกษาชาวจีนที่กำลังศึกษาอยู่ในมหาวิทยาลัยและวิทยาลัยทั่วสหราชอาณาจักร

เหยื่อมักได้รับสายจากมิจฉาชีพที่อ้างว่าเป็นเจ้าหน้าที่สถานทูตจีน เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง ศุลกากร ตำรวจจีน หรือพนักงานไปรษณีย์ มิจฉาชีพเหล่านี้มักอ้างว่ากำลังสืบสวนอาชญากรรมระหว่างประเทศ และต้องการให้เหยื่อโอนเงินจำนวนมากไปยังบัญชีธนาคารในจีนเพื่อตรวจสอบ

ตำรวจเขตเซาท์ ยอร์กเชียร์ บอกว่า อาชญากรมักข่มขู่หรือกระตุ้นให้เหยื่อร่วมมือในบางกรณี นอกจากนี้ พวกเขายังสั่งไม่ให้เหยื่อแพร่งพรายเรื่องนี้กับใคร

ในออสเตรเลีย ตำรวจนิวเซาท์เวลส์ ออกประกาศเตือนในเดือน ต.ค. ปีที่แล้วว่า “การลักพาตัวเสมือน” กลายเป็นการหลอกลวงที่ยิ่งมีความซับซ้อนขึ้น

โจเซฟ ดูอิฮิ ผู้กำกับการสายสืบของตำรวจนิวเซาท์เวลส์ บอกว่า ขบวนการหลอกลวงนี้มีต้นกำเนิดจากจีนแผ่นดินใหญ่

มิจฉาชีพจะหลอกล่อและโน้มน้าวเหยื่อด้วยวิธีต่าง ๆ โดยอ้างว่าตนเป็นเจ้าหน้าที่จีน

“เราได้เห็นว่าการหลอกลวงเหล่านี้ บางครั้งเหยื่อถูกบีบบังคับให้เดินทางระหว่างรัฐ หรือข้ามประเทศ ซึ่งเราไม่เคยเห็นมาก่อน จนถึงขั้นที่ว่ามีเหยื่อบางส่วนถูกบังคับให้เดินทางไปประเทศกัมพูชาและไทย รวมถึงรัฐอื่น ๆ ในออสเตรเลีย” ผู้กำกับการสายสืบของตำรวจนิวเซาท์เวลส์แถลงต่อสื่อ

สถานีโทรทัศน์เอบีซีของออสเตรเลีย อ้างคำพูดของตำรวจรัฐนิวเซาท์เวลส์ว่า ในเดือน ต.ค. เพียงเดือนเดียว เกิดเหตุเช่นนี้แล้วถึง 3 คดีด้วยกัน โดยมีคนหนุ่มสาววัย 20-23 ปี ได้รับการติดต่อจากอาชญากรในคราบเจ้าหน้าที่จีน

เหยื่อได้รับคำสั่งให้จ่ายเงินสูงถึง 338,880 ดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 11.8 ล้านบาท เพื่อแลกกับการไม่ถูกเนรเทศกลับจีน เนื่องจากพวกเขาได้รับแจ้งว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับอาชญากรรม

อีกกรณีหนึ่ง พบว่าชายวัย 20 ปีในนครซิดนีย์ ถูกใส่กุญแจมือและบีบบังคับให้ขึ้นเครื่องบินภายในประเทศ เพื่อส่ง “เอกสารอย่างเป็นทางการ” ในนามตำรวจเซี่ยงไฮ้ ให้เหยื่อคนอื่น ๆ ในเมืองแอดิเลดและรัฐวิคตอเรีย

ครอบครัวของชายคนนี้ได้รับคำสั่งให้จ่ายเงินมากกว่า 135,730 ดอลลาร์สหรัฐ หรือกว่า 4.75 ล้านบาท แต่พวกเขาปฏิเสธและบอกเรื่องนี้กับตำรวจนิวเซาท์เวลส์

ในปี 2020 ตำรวจนิวเซาท์เวลส์ ออกประกาศเตือนเกี่ยวกับการหลอกลวงทางโทรศัพท์ ซึ่งมีเป้าหมายเป็นนักเรียนจีน หลังจากมีคดี “ลักพาตัวเสมือน” เกิดขึ้นรวมกัน 8 คดี คิดเป็นเงินค่าไถ่จำนวน 1,355,538 ดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 47 ล้านบาท ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน

คดีหนึ่งเกิดขึ้นในเขตชานเมืองของนครซิดนีย์เมื่อเดือน เม.ย. 2020 ซึ่งตำรวจเมืองไรด์ได้รับแจ้งว่าสมาชิกครอบครัวของนักเรียนสาวชาวจีนเชื่อว่า เธอถูกลักพาตัวและจ่ายเงินค่าไถ่ไป 203,300 ดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 7 ล้านบาท ให้กับผู้โทรที่อ้างว่าเป็นตำรวจจีน

จากการสืบสวน พบว่าหญิงคนดังกล่าวปลอดภัยอยู่ที่บ้านในวันถัดมา

ในเดือน ส.ค. 2023 สำนักข่าวเจแปนไทมส์รายงานว่า นักศึกษาชาวจีนในญี่ปุ่นบางคนถูกแบล็คเมล์โดยมิจฉาชีพในสถานการณ์คล้าย ๆ กัน

ในกรณีหนึ่ง พบว่า ผู้ปกครองของนักเรียนหญิงชาวจีนต้องจ่ายเงิน 42,300 ดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 1.48 ล้านบาท ไปยังบัญชีธนาคารแห่งหนึ่งของจีน หลังได้รับรูปถ่ายของลูกสาวที่กำลังถูกทำร้าย ต่อมาปรากฏว่านักเรียนคนดังกล่าวก็ได้รับโทรศัพท์ข่มขู่จากบุคคลที่อ้างว่าเป็นเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยสาธารณะของจีนเช่นกัน

มิจฉาชีพในคราบเจ้าหน้าที่บอกกับนักเรียนคนนั้นว่าเธอถูกออกหมายจับ และเธอควรจัดฉากเสมือนว่าถูกลักพาตัว เพื่อให้พ่อแม่จ่ายเงินเท่ากับเงินที่ต้องใช้เพื่อไม่ให้เธอต้องถูกคุมขัง

สำนักงานตำรวจกำลังเรียกร้องให้นักศึกษาต่างชาติชาวจีนคัดกรองโทรศัพท์ที่พวกเขาได้รับ พร้อมกับตรวจสอบคำขอ “อย่างเป็นทางการ” กับกงสุลท้องถิ่นของพวกเขา และแจ้งตำรวจหากพบว่าตนเองกำลังตกเป็นเป้าหมาย