สูตรอาหารที่สร้างโดยเอไอ ยากที่จะกลืนกินหรือไม่

ปัญญาประดิษฐ์ หรือเอไอ (Artificial Intelligence: AI) ช่วยให้เจ้าของร้านอาหารสามารถคิดค้นเมนูใหม่ ๆ ที่น่ารับประทานไว้ดึงดูดลูกค้าได้จริงหรือไม่ หรือนี่เป็นเพียง “สูตรหายนะ” เท่านั้น

“เราขอให้ ChatGPT (แชทบอท AI ยอดนิยม) สร้างสูตรพิซซ่าที่ดีที่สุดสำหรับดูไบ” สปาร์ตัก อารูตุนยาน หัวหน้าฝ่ายพัฒนาเมนูสำหรับร้านโดโด้พิซซ่า (Dodo Pizza) ในเมืองดูไบและสาขา กล่าว

“แล้วมันก็สร้างสูตรขึ้นมาได้จริง ๆ เราเปิดตัวสูตรนั้นและได้รับความนิยมอย่างมาก และสูตรนั้นก็ยังอยู่ในเมนูของเรา” นายอานูตุนยาน กล่าว

เขาบอกว่า ชาวดูไบ 90% จากประชากรทั้งหมด 3 ล้านคนเป็นผู้อพยพ จึงมีวัฒนธรรมที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็น ชาวอินเดีย ปากีสถาน ฟิลิปปินส์ อาหรับ และชาวยุโรป

เขาจึงขอให้ ChatGPT คิดค้นสูตรพิซซ่าที่แสดงถึงการผสมผสานทางวัฒนธรรม คำตอบที่ได้คือพิซซ่าหน้าไก่ชวาอาระเบียอาหรับ ชีสพะเนียร์ย่างอินเดีย สมุนไพรซาอทาร์ตะวันออกกลาง และซอสทาฮินี

บรรดาลูกค้าของโดโด้พิซซ่าที่ได้ลิ้มลองดูเหมือนจะติดใจจนถอนตัวไม่ขึ้น “ในฐานะเชฟ ผมจะไม่ใส่ส่วนผสมเหล่านี้ลงในพิซซ่าเด็ดขาด แต่ถึงกระนั้นรสชาติที่ได้ ถือว่าดีอย่างน่าประหลาดใจ”

อย่างไรก็ตามมีพิซซ่าหน้าอื่น ๆ ที่คิดค้นโดยเอไอ แต่ไม่ถูกบรรจุลงเมนูของทางร้าน อาทิ สตรอเบอร์รี่และพาสต้า บลูเบอร์รี่และซีเรียลสำหรับมื้อเช้า

เวเนเซีย วิลลิส ทำการทดลองคล้าย ๆ กัน โดยให้เอไอสร้างเมนูอาหารของร้านเวลเว็ตทาโก้ (Velvet Taco) ในเมืองดัลลาส ซึ่งเธอนั่งเป็นผู้อำนวยการฝ่ายอาหาร

เธอเกิดความ "สนใจ" เกี่ยวกับเอไอมาก จึงให้ ChatGPT คิดค้นทาโก้ประจำสัปดาห์ขึ้นมาหนึ่งเมนู โดยออกคำสั่งให้ "ใช้ส่วนผสมประมาณ 8 อย่าง และสามารถเลือกแป้งตอติญ่าและโปรตีนได้อย่างละ 1 อย่าง"

ผลลัพธ์ที่ออกมา บางสูตรอาหารไม่ค่อยน่ากินเท่าไหร่

"มีการผสมผสานแบบแปลก ๆ หลายอย่าง ส่วนตัวคิดว่าฉันไม่แน่ใจว่าแกงเผ็ด เต้าหู้มะพร้าว และสับปะรด จะอร่อยหรือไม่เมื่อเอามาผสมกัน" นางวิลลิสกล่าว

แต่เธอได้ทำอีก 3 สูตรอาหารที่ดูน่าสนใจกว่า และสุดท้ายก็เลือกทาโก้กุ้งและสเต็กเพื่อวางขายต่อสาธารณะ โดยขายได้ 22,000 ชิ้นภายในสัปดาห์เดียว

"ฉันคิดว่าเอไอเป็นเครื่องมือที่ยอดเยี่ยมที่จะใช้เมื่อคุณขาดความคิดสร้างสรรค์ เพื่อให้สมองกลับมาทำงานอีกครั้ง การผสมผสานนี้อาจได้ผลจริง ๆ ลองทำดู เอไอสามารถแนะนำบางอย่างที่ฉันอาจไม่เคยคิดถึงมาก่อน”

ทว่า วิลลิส บอกว่า เธอ "จะไม่ปล่อยให้เอไอทำงานโดยสิ้นเชิง จำเป็นต้องมีมนุษย์มายืนยันสูตรอาหาร"

แต่ไม่ใช่ทุกคนในอุตสาหกรรมอาหารจะชื่นชอบแนวคิดของไอไอ จูเลียน เดอ เฟอรัล คนทำค็อกเทล ในกรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร กล่าวว่า เขาหลีกเลี่ยงการใช้เอไอ เพราะมัน "ดูขัดกับสัญชาตญาณมาก" ตัวเลือกของเอไอขาดสามัญสำนึก

เอมีลี เบนเดอร์ ศาสตราจารย์ด้านภาษาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยวอชิงตัน ในซีแอตเทิล เตือนว่า แชทบอทเอไอ "ไม่ใช่เวทมนตร์" แต่พวกมันเรียนรู้จากสิ่งที่อ่านทางออนไลน์

"หากคุณทำให้ ChatGPT แสดงสิ่งที่ดูเหมือนสูตรอาหารได้ นั่นเป็นเพราะว่ามีสูตรอาหารอยู่บนอินเทอร์เน็ต"

เธอกล่าวด้วยว่า เอไออาจหยิบสูตรอาหารมาจากบล็อกเกี่ยวกับการทำอาหารของใครบางคน ซึ่งจะทำให้บล็อกนั้นมียอดผู้อ่านลดลง และความสามารถในการหาเลี้ยงชีพจากค่าสมัครสมาชิก หรือหารายได้จากโฆษณาก็ลดลงตามไปด้วย

อย่างไรก็ตาม ศาสตราจารย์เบนเดอร์ยอมรับว่า ในอนาคตเอไอที่ซับซ้อนยิ่งขึ้นอาจมีประโยชน์ในการสร้างสูตรอาหาร เอไอสามารถจัดหมวดหมู่ส่วนผสมเป็นหวานหรือเปรี้ยวได้, ค้นหาส่วนผสมที่อินเทอร์เน็ตบอกว่าน่าจะมีรสชาติดีหากกินร่วมกัน จากนั้นจึงคิดค้นสูตรอาหารที่มีรายละเอียดมากมาย

"แต่คุณต้องมีคำถามที่จะทดลองที่ชัดเจน (เพื่อให้ AI) ได้รับประโยชน์นั้น" เธอกล่าวเสริม

อย่างไรก็ตาม ซูเปอร์มาร์เก็ตเวทโทรส (Waitrose) ในสหราชอาณาจักรกำลังใช้เอไอเพื่อค้นหาเทรนด์อาหารที่กำลังมาแรงบนโซเชียลมีเดีย โดยเทรนด์ "smash burgers" ซึ่งเป็นเบอร์เกอร์กรอบที่ทำโดยการบดเนื้อลงในกระทะที่ร้อนจัด และ "croookies" ซึ่งเป็นครัวซองต์ที่อัดแน่นไปด้วยแป้งคุกกี้และช็อกโกแลตชิป กำลังได้รับความนิยม

"เราเห็นสแมชเบอร์เกอร์เป็นกระแสบนโซเชียลมีเดียทั้งหมด" ลิซซี เฮย์วูด ผู้จัดการฝ่ายนวัตกรรมของ Waitrose กล่าว

"ปัจจุบันมีร้านสแมชเบอร์เกอร์เฉพาะทาง 3-4 ร้าน เปิดในสหราชอาณาจักร ซึ่งตรงกับช่วงเวลาที่เราเปิดตัวสแมชเบอร์เกอร์ของเรา"

เธอระบุว่า เอไอพบว่าการกล่าวถึงเมนูเหล่านี้เพิ่มขึ้น 80-90% จากปีที่แล้วในโซเชียลมีเดีย และเราสามารถเปิดตัวเมนูเหล่านี้ในร้านค้าทดลองได้ภายใน 3 เดือน

สเตฟาโน คันตู ชาวอิตาลีที่อาศัยอยู่ในประเทศสิงคโปร์ ได้สร้างแอปพลิเคชันที่ขับเคลื่อนด้วยเอไอ ซึ่งสามารถแนะนำสูตรอาหารตามที่คุณบอกส่วนผสม โดยอาจเป็นวัตถุดิบที่คุณมีในตู้เย็นและตู้กับข้าวของคุณ และตั้งชื่อเรียกแอปฯ ที่ขับเคลื่อนด้วย ChatGPT นี้ว่า “ChefGPT”

"ผมเป็นคนอิตาลี ดังนั้นแน่นอนว่าผมทำอาหาร" คันตู ผู้เป็นพนักงานประจำบริษัทซอฟต์แวร์กล่าว

เขาเล่าว่า เกิดไอเดียนี้ขึ้นในช่วงสุดสัปดาห์ หลังถาม ChatGPT เพื่อขอแรงบันดาลใจในการทำอาหาร

แอปฯ นี้ยังมีเมนูเพื่อให้ผู้ใช้ระบุเครื่องมือที่มีในครัว หรือระบุว่าเป็นอาหารจานด่วนที่พวกเขารีบกินไหม หรือทำอาหารเก่งหรือไม่เก่ง จากนั้นเอไอจะแสดงสูตรอาหารและรูปภาพของอาหารจานนั้น

คันตู กล่าวว่า มีผู้ใช้ 30,000 คน ภายในหนึ่งสัปดาห์ครึ่งหลังจากเปิดตัวเมื่อปีที่แล้ว แต่แล้วเขาก็ถูกเรียกเก็บค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูงจาก OpenAI ซึ่งเป็นบริษัทที่อยู่เบื้องหลัง ChatGPT

ปัจจุบันเขายังคงจ่ายค่าธรรมเนียมปกติให้กับ OpenAI สำหรับการใช้เอไอของแอปฯ ซึ่ง คันตู อธิบายว่า นี่เป็นข้อตกลงมาตรฐานเมื่อสตาร์ทอัพอย่างเขาสร้างแอปฯ บนเทคโนโลยีของบริษัทอื่น

เขาเสริมว่า ยังคงพยายามค้นหา "ความสมดุลที่เหมาะสมระหว่างการโฆษณาและการสมัครสมาชิก และระดับการใช้งานที่เหมาะสมเพื่อมอบให้แก่ผู้ใช้ฟรี" และเขาสามารถ "หารายได้จากผู้ใช้ฟรีโดยไม่ต้องขายข้อมูลของตน" ได้อย่างไร

ที่ดูไบ สปาร์กตัก อารูตุนยาน จากร้านโดโด้พิซซ่า กล่าวว่า เอไอควรได้รับการมองว่าเป็นสิ่งที่สนุกสนานในการใช้งานมากกว่าสิ่งที่คุณจะใช้เป็นพื้นฐานของเมนูทั้งหมดของคุณ

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันร้านโดโด้พิซซ่ากำลังให้ลูกค้าในดูไบที่สั่งอาหารผ่านแอปฯ ได้ลองใช้เอไอด้วยตัวเองเพื่อคิดค้นพิซซ่าหน้าแปลกใหม่ และบริษัทกล่าวว่ามีเป้าหมายที่จะขยายฟังก์ชันเอไอไปยังสาขาอื่น ๆ ทั่วโลก