5 อุตสาหกรรมแห่งอนาคต และทักษะที่คุณต้องมีเพื่อความสำเร็จ

ตลาดแรงงานกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วมากกว่าที่เคย และงานหลากหลายตำแหน่งในปัจจุบันกำลังจะหายไปในไม่ช้า

ตามผลรายงานล่าสุดของคณะผู้จัดการประชุมเวทีเศรษฐกิจโลก (World Economic Forum - WEF) มีปัจจัยหลักสองประการที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงนี้ ได้แก่ การเกิดขึ้นของเทคโนโลยีใหม่และระบบอัตโนมัติ และการเคลื่อนไปสู่เศรษฐกิจสีเขียวและความยั่งยืน

หลายฝ่ายมองว่าความก้าวหน้าอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีใหม่ ๆ เช่น ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data), การประมวลผลบนคลาวด์ (Cloud Computing) และปัญญาประดิษฐ์ (AI) อาจนำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในตลาดแรงงาน

ข่าวดีก็คือ การมาถึงของเทคโนโลยีใหม่ ๆ นั้นจะกระตุ้นเศรษฐกิจโดยรวม และแม้จะทำลายตำแหน่งงานบางส่วน แต่ก็สร้างงานใหม่ ๆ มากมาย เมื่อธุรกิจสามารถประสบความสำเร็จได้มากขึ้นด้วยทรัพยากรที่น้อยลง ก็จะขยายตัวได้ตามธรรมชาติ

นักวิจัย WEF กล่าวว่า ภายในห้าปีข้างหน้า เกือบหนึ่งในสี่ของตำแหน่งงานทั้งหมดจะเผชิญหน้ากับการเปลี่ยนแปลง

ดังนั้นเพื่อให้ประสบความสำเร็จในตลาดแรงงานที่มีการแข่งขันสูงขึ้นเรื่อย ๆ คุณต้องเรียนรู้ทักษะใหม่ ๆ อย่างต่อเนื่องและลับฝีมือและทักษะความสามารถให้ดียิ่งขึ้น

ทักษะสำคัญ

ความรู้ทางเทคนิคเป็นหนึ่งในทักษะหลักที่ต้องมีเพื่อให้สามารถแข่งขันได้ในตลาดแรงงานใหม่

อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะต้องรู้ภาษาการเขียนโปรแกรมหรือเข้าใจความซับซ้อนของการเรียนรู้ของเครื่อง (Machine Learning)

แต่ในอนาคตเชื่อกันว่างานในสาขา STEM [อ่านว่า "สเต็ม"] จะมีความต้องการมากยิ่งขึ้น STEM เป็นคำที่ใช้รวบรวมสาขาวิชาที่แตกต่างกันแต่เกี่ยวข้องกันในด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์

ดังนั้น หากคุณสงสัยว่าวิชาที่บุตรหลานของคุณควรให้ความสำคัญในโรงเรียนควรเป็นอะไร คำตอบคือ คณิตศาสตร์ วิทยาการคอมพิวเตอร์ และวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ

ทักษะถัดไปที่ควรให้ความสำคัญคือ การคิดวิเคราะห์ เพื่อพัฒนาทักษะนี้ คุณจำเป็นต้องขัดเกลาความสามารถในการคิดหรือกล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือจิตใจ และความสามารถในการสังเกตรูปแบบ เชื่อมโยงข้อเท็จจริง และสรุปผลโดยไม่ให้ความรู้สึกหรือความชอบส่วนตัวมาบดบัง

เพื่อให้สามารถทำเช่นนี้ได้ คุณจำเป็นต้องฝึกฝนความใส่ใจและสมาธิ เนื่องจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ แพลตฟอร์มโซเชียล เกมออนไลน์ และโฆษณาต่าง ๆ มักแย่งชิงความสนใจของเราอยู่เสมอ และสร้างให้เกิดความกลัวที่จะพลาดสิ่งสำคัญ

ทักษะการคิดวิเคราะห์ยังรวมถึงความอยากรู้และการเรียนรู้ด้วยตนเองอย่างต่อเนื่อง และเพื่อที่จะพัฒนาตนเองและเรียนรู้ต่อไปได้ คุณจำเป็นต้องสามารถมุ่งมั่นไปที่เป้าหมายของตนได้

การเรียนภาษาอังกฤษให้ได้อยู่ในระดับมาตรฐานที่สูงเป็นทักษะที่มีคุณค่ามากเช่นกัน

ด้านความคิดสร้างสรรค์ก็มีความสำคัญเช่นเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นในด้านวิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ การออกแบบ หรือศิลปะ คนที่สามารถผสมผสานความรู้ทางเทคนิคกับความคิดสร้างสรรค์ได้อย่างลงตัวจะได้รับโอกาสทองในการก้าวหน้า

ทักษะการสื่อสารและความเห็นอกเห็นใจต่อผู้อื่นจะเป็นสองทักษะที่มีค่ามากในยุคของปัญญาประดิษฐ์

ไม่ว่าเครื่องจักรจะพัฒนาไปอย่างรวดเร็วเพียงใด ผู้คนยังคงต้องการการติดต่อกับมนุษย์ด้วยกัน การได้รับความสนใจจากมนุษย์ การทำงานเป็นทีม ความสามารถในการฟัง การเล่าเรื่อง การสนับสนุน และความเห็นอกเห็นใจจะยิ่งมีคุณค่ามากขึ้น

ตามรายงานที่เผยแพร่ในปี 2020 บน LinkedIn แพลตฟอร์มเครือข่ายสังคมสำหรับสังคมทำงานพบว่า การสื่อสารได้กลายเป็นทักษะที่เป็นที่ต้องการมากที่สุดในตลาดงานปัจจุบันแล้ว

“ด้วยการใช้เอไอและหุ่นยนต์ที่เพิ่มขึ้นในสถานที่ทำงาน การทำงานจากระยะไกลที่ขยายตัว และเทคโนโลยีที่ทำให้เราสามารถเชื่อมต่อกับผู้คนทั่วโลก การรู้วิธีพูดคุยและฟังกันอย่างจริงจังและสร้างความเชื่อมโยงไม่เคยเป็นเรื่องสำคัญเท่านี้มาก่อน” แดน เนโกรนี ผู้เชี่ยวชาญด้านการมีส่วนร่วมและพัฒนาบุคลากรในที่ทำงาน กล่าว

เทคโนโลยีใหม่ ๆ

ไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจที่เทคโนโลยีสารสนเทศและเทคโนโลยีใหม่ ๆ จะเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่มีแนวโน้มที่ดีในอนาคตอันใกล้ การพัฒนาปัญญาประดิษฐ์และการเรียนรู้ของเครื่องจะนำมาซึ่งโอกาสที่น่าสนใจ

หนึ่งในอาชีพที่มีแนวโน้มดีในอนาคตในสาขานี้คือ "วิศวกรผู้สร้างพรอมต์" ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญในการสื่อสารกับโมเดลปัญญาประดิษฐ์ที่ช่วยในการกำหนดคำขออย่างถูกต้องและทำหน้าที่เป็นตัวกลางระหว่างปัญญาประดิษฐ์กับมนุษย์

งานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับปัญญาประดิษฐ์ ที่เป็นไปได้รวมถึงนักจริยศาสตร์ ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านจริยธรรม วิศวกรด้านความปลอดภัย และนักพัฒนาการใช้งานที่เป็นมิตรกับผู้ใช้สำหรับการโต้ตอบระหว่างมนุษย์กับเครื่องจักร

โดยทั่วไปในกรณีของปัญญาประดิษฐ์ ผู้คนในหลากหลายอาชีพควรมองว่าเอไอไม่ใช่คู่แข่ง แต่เป็นพันธมิตร และเข้าใจวิธีการทำงานร่วมกับมัน

อีกหนึ่งสาขาที่มีโอกาสมากคือการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ หรือ บิ๊กดาต้า ซึ่งเป็นข้อมูลจำนวนมหาศาล บนแพลตฟอร์มออนไลน์อย่าง Netflix ไปจนถึงเครื่องชนอนุภาคแฮดรอน (Hadron Collider) หรือระบบควบคุม

แน่นอนว่าจะไม่มีการขาดแคลนงานสำหรับผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์เช่นกัน เนื่องจากจะมีข้อมูลที่อ่อนไหวมากขึ้นในอนาคต

นอกจากนี้ยังมีความต้องการผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีทางการเงิน นักวิเคราะห์ธุรกิจ และนักพัฒนาระบบบล็อกเชน

ตำแหน่งงานสีเขียว

ตามรายงานอนาคตตำแหน่งงานปี 2023 (Future of Jobs 2023) รายงานของ WEF พบว่า ความต้องการงานที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมกำลังเติบโตอย่างรวดเร็วในหลายภาคส่วนและอุตสาหกรรม

“การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียวอาจสร้างงานได้ถึง 30 ล้านตำแหน่งทั่วโลก ในด้านพลังงานสะอาด ประสิทธิภาพพลังงาน และเทคโนโลยีที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับต่ำภายในปี 2030” รายงานระบุ

ปัจจุบันนี้ ประเทศชั้นนำที่มีโอกาสงานใหม่ ๆ ในด้านพลังงานสีเขียวและการพัฒนาที่ยั่งยืนคือประเทศในตะวันตกและญี่ปุ่น ส่วนจีนก็กำลังตามมาอย่างค่อยเป็นค่อยไป

งานเหล่านี้สามารถเกี่ยวข้องกับธุรกิจ วิทยาศาสตร์ การเมือง หรือสิ่งแวดล้อมโดยตรง ภายในภาคส่วนที่ทำงานเกี่ยวกับการพัฒนาพลังงานหมุนเวียนหรือแหล่งพลังงานใหม่และแบตเตอรี่ การอนุรักษ์สัตว์ใกล้สูญพันธุ์ การให้คำปรึกษาทางธุรกิจ หรือการปฏิบัติตามกฎหมายและการเปลี่ยนแปลงกฎหมายคุ้มครองสิ่งแวดล้อม

นอกจากนี้ยังมีความต้องการสูงสำหรับนักวางผังเมือง สถาปนิก นักออกแบบ และนักพัฒนาบ้านอัจฉริยะ

บุคลากรทางการแพทย์

ประชากรของโลกกำลังเข้าสู่วัยชราและอายุขัยกำลังเพิ่มขึ้น ซึ่งหมายความว่าความต้องการการดูแลและการรักษาจะเพิ่มมากขึ้น

ดังนั้น บุคลากรทางการแพทย์จะยังคงเป็นที่ต้องการอย่างมากในอนาคตอันใกล้ โดยเฉพาะผู้ที่ไม่เพียงแค่ให้ยากับผู้ป่วย แต่ยังให้การสนับสนุนทางด้านจิตใจด้วย

แพทย์และผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจะต้องเรียนรู้และปรับตัวให้เข้ากับวิธีการวินิจฉัยและการรักษาใหม่ ๆ อยู่เสมอ โดยที่ปัญญาประดิษฐ์จะเป็นผู้ช่วยที่สำคัญ

นอกจากนี้ยังมีความต้องการงานสำหรับนักจิตบำบัดและผู้ให้คำปรึกษาด้านการพัฒนาตนเอง หรือผู้ฝึกสอนด้านปฏิบัติธรรมทางจิตวิญญาณอีกด้วย

แรงงานใช้แรง

แรงงานที่ใช้แรงกาย เช่น ช่างยนต์ ช่างซ่อมบำรุง ช่างไฟฟ้า หรือช่างก่อสร้าง จะยังคงเป็นที่ต้องการในอีกหลายปีข้างหน้า

เมื่อจำเป็นต้องทำงานเล็ก ๆ ที่ต้องการความแม่นยำในสถานการณ์ต่าง ๆ มนุษย์ยังคงเป็นสิ่งที่ไม่สามารถถูกแทนที่ได้ แต่เพื่อให้สามารถอยู่รอดและเป็นที่ต้องการได้ ผู้เชี่ยวชาญเหล่านี้จะต้องพัฒนาความรู้ทางเทคนิคของตนอย่างต่อเนื่องและเรียนรู้การใช้เครื่องมืออัจฉริยะใหม่ ๆ

คาดว่าความต้องการในอาชีพใหม่ ๆ ในภาคเกษตรกรรมจะเพิ่มขึ้นเช่นกัน ประชากรของโลกกำลังเพิ่มขึ้น และทุกคนต้องการอาหาร แต่ทว่าความต้องการจะมุ่งเน้นไปที่วิศวกรผู้มีฝีมือมากกว่าชาวนา

งานที่จะหายไป

คาดว่าจะมีงานจำนวนมากที่กำลังจะหายไปจากตลาดในไม่ช้า งานเหล่านี้คือประเภทของงานที่สามารถถูกแทนที่โดยระบบอัตโนมัติได้โดยง่าย มากขึ้นเรื่อย ๆ

นี่คือรายการของงานที่อาจหายไปจากตลาดแรงงานในเร็ว ๆ นี้:

การเล่าเรื่อง

อีกหนึ่งอาชีพที่นักอนาคตศาสตร์มักไม่ค่อยพูดถึง แต่จะยังคงมีความจำเป็นอย่างแน่นอนในอนาคตก็คือ "นักเล่าเรื่อง"

งานสร้างสรรค์ใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการถ่ายทอดประสบการณ์ของมนุษย์จะยังคงมีความสำคัญอยู่เสมอ เช่นเดียวกับที่เคยมีความสำคัญเมื่อหลายพันปีก่อน

นักเขียน กวี ผู้กำกับ นักแสดง นักแสดงตลก ศิลปิน และนักดนตรีจะยังคงเป็นที่ต้องการ แม้ว่าปัญญาประดิษฐ์จะนำมาซึ่งความท้าทายใหม่ ๆ ในภาคส่วนเหล่านี้ก็ตาม