พระราม 2 ถนนแห่งโครงการซ่อม-สร้าง อุบัติเหตุสะพานกลับรถถล่มใครต้องรับผิดชอบ

เหตุสะพานกลับรถหรือจุดยูเทิร์นเกือกม้าบนถนนพระราม 2 กิโลเมตรที่ 34 บริเวณใกล้โรงพยาบาลวิภาราม จ.สมุทรสาคร ถล่ม เป็นอุบัติเหตุครั้งล่าสุดบนถนนพระราม 2 ถนน ที่มีโครงการซ่อม-สร้าง ยาวนาน 3 โครงการด้วยกัน

ตั้งแต่ปี 2561 ถนนเส้นนี้ เต็มไปด้วยโปรเจกต์ก่อสร้าง รวมทั้งสิ้น 3 โครงการ ไม่นับโครงการซ่อมแซมอื่น ได้แก่ 1) ทางยกระดับบนทางถนนพระราม 2 หรือมอเตอร์เวย์ 2) ทางหลวงพิเศษหมายเลข 82 และโครงการทางพิเศษสายพระราม 3-ดาวคะนอง-วงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานครด้านตะวันตก และ 3) โครงการขยายพระราม 2 ช่วงทางแยกต่างระดับบางขุนเทียน-เอกชัย ซึ่งเสร็จสิ้นไปแล้วเมื่อเดือน ก.ค. 2564 ที่ผ่านมา

จุดที่เกิดอุบัติเหตุครั้งล่าสุด เป็นโครงการซ่อมแซมสะพานกลับรถของกรมทางหลวง ที่ดำเนินการโดยศูนย์สร้างและบูรณะสะพานที่ 3 (ปทุมธานี) ใช้งบประมาณประจำปี 2565 ซึ่งนายสราวุธ ทรงศิวิไล อธิบดีกรมทางหลวง ระบุวันนี้ (1 ส.ค.) ว่า ไม่ได้อยู่ในโครงการสร้างทางมอเตอร์เวย์พระราม 2 แต่อย่างใด และให้ข้อมูลว่า โครงสร้างของมอเตอร์เวย์จะยกระดับสูงกว่าสะพานเกือกม้าตัวที่เกิดเหตุ

เหตุเกิดจากอะไร และใครเป็นเจ้าของโครงการ

การดำเนินการซ่อมสะพานจนนำมาสู่เหตุคานสะพานหล่นทับรถยนต์ของประชาชน บริเวณโครงการปรับปรุงสะพานกลับรถบริเวณใกล้กับโรงพยาบาลวิภาราม อ.เมือง จ. สมุทรสาคร บนถนนพระราม 2 ตอน สะพานข้ามแม่น้ำท่าจีน-นาโคก ที่ กม.34 และเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิต 2 ราย ซึ่งหนึ่งในนั้นเป็นคนงานก่อสร้าง และบาดเจ็บ 2 ราย

นายสราวุธ ทรงศิวิไล อธิบดีกรมทางหลวง (ทล.) ให้รายละเอียดในการแถลงวันนี้ (1 ส.ค.) ว่า เหตุเกิดช่วงเวลาประมาณ 20.00 น. ของคืนวันที่ 31 ก.ค. 2565 ขณะที่เกิดเหตุเจ้าหน้าที่คุมงาน และคนงาน อยู่ระหว่างการเตรียมความเรียบร้อยของพื้นที่เพื่อจะเทพื้นสะพานใหม่

“หลังจากมีการทุบพื้นสะพานที่เสียหายเพื่อเทพื้นสะพานใหม่ที่ดำเนินการไปแล้ว 1 ช่วง ขณะเกิดเหตุ นายช่างคุมงาน กำลังเตรียมเทพื้นสะพานใหม่ ซึ่งเป็นขั้นตอนที่มีการทำเป็นปกติ ระหว่างนั้นมีเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน คานตัวริมได้ร่วงหล่นลงมา ทำให้เกิดความเสียหาย กับรถที่สัญจร อยู่ 3 คัน และเกิดการเสียชีวิตในที่เกิดเหตุ 1 รายในรถเก๋ง ขณะที่คนงานของกรมทางหลวงร่วงหล่นลงมาพร้อมคาน 2 ราย 1 รายเสียชีวิตที่เกิดเหตุ” อธิบดีกรม ทล. กล่าว

อธิบดีกรมทางหลวงระบุด้วยว่า สะพานแห่งนี้ ก่อสร้างเมื่อปี 2536 โดยใช้งานมาเป็นระยะเวลานานเกือบ 30 ปี จึงมีความจำเป็นต้องบูรณะซ่อมแซมสะพาน หลัก ๆ มีความเสียหาย ที่พื้นสะพาน 2 ช่วง ตรงหัวโค้ง ช่วงที่เกิดเหตุอยู่ระหว่างการซ่อมแซม การซ่อมบำรุงประกอบด้วยการทุบรื้อพื้นสะพานและเปลี่ยนพื้นใหม่ จำนวน 2 ช่วง งานสกัดโครงสร้างสะพานที่เสียหาย ส่วนที่อยู่บนคานคอนกรีตอัดแรง รวมทั้งบริเวณพื้นที่ส่วนของทางขึ้นทางลง

“สาเหตุที่แท้จริงเกิดจากอะไร กรมทางหลวงและวิศวกรรมสถานได้ลงพื้นที่วันนี้ และตั้งคณะกรรมการสอบสวนให้ทราบข้อเท็จจริงภายใน 14 วัน” อธิบดีกรม ทล. ระบุ

สำหรับเจ้าของโครงการนี้ อธิบดีกรม ทล. กล่าวว่า เป็นโครงการของกรมทางหลวง ดำเนินการโดยศูนย์สร้างและบูรณะสะพานที่ 3 (ปทุมธานี) ซึ่งดูแลการซ่อมบำรุงในพื้นที่ภาคกลาง แผนในการซ่อมสะพานตัวนี้ใช้งบประมาณ 3 ล้านบาท เริ่มซ่อมเมื่อ 23 มิ.ย. ที่ผ่านมา เจ้าหน้าที่ควบคุมงาน เป็นกรมทางหลวงทั้งหมด ส่วนคนงานก็สร้างก็เป็นคนงานที่กรมทางหลวงจ้างมา

“ยืนยันว่าโครงการนี้ดำเนินการเองโดยกรมทางหลวง... บริษัทเอกชนไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง” นายสราวุธ กล่าว พร้อมระบุว่า ภาพจากสื่อมวลชนที่มีรถเครนและเจ้าหน้าที่ของเอกชนนั้น มาจากบริษัทที่ก่อสร้างทางมอเตอร์เวย์บริเวณใกล้เคียงที่เข้ามาช่วยเหลือ

ส่วนเส้นทางยกระดับพระราม 2 ช่วงเอกชัย-บ้านแพ้ว ตอน 8 ซึ่งเป็นช่วงของสะพานกลับรถที่เกิดเหตุ อธิบดีกรม ทล. กล่าวว่า ยังไม่มีการเริ่มดำเนินการ มีเพียงการเริ่มเข้ากั้นพื้นที่เพื่อเตรียมทดสอบน้ำหนักของเสาเข็ม

บีบีซีไทย พบข้อมูลการประชาสัมพันธ์ปิดสะพานเพื่อปรับปรุงบนเว็บไซต์ของแขวงทางหลวงสมุทรสาคร มีรายละเอียดงานประกอบไปด้วย 2 ส่วน ได้แก่

1. งานทุบรื้อพื้นสะพานที่อยู่บนคานคอนกรีต I-Girder (Full Depth) พื้นที่อยู่บนคานคอนกรีตอัดแรงช่วงตอม่อตับที่ 11 - 12, 12-13 เปลี่ยนพื้นใหม่ จำนวน 2 ช่วง

2. งานสกัดพื้นที่เสียหายปานกลาง ส่วนที่อยู่บนโครงสร้างสะพานและส่วนที่อยู่บนคานคอนกรีตอัดแรง บริเวณผิวบนตอม่อตับที่ 11 - 12 - 13 และบนพื้นส่วนของทางขึ้นหรือทางลง

เริ่มเข้าซ่อมแซมสะพานตั้งแต่วันที่ 23 มิ.ย. ที่ผ่านมา กำหนดแล้วเสร็จในเดือน ส.ค. 2565

ทำตามมาตรฐานความปลอดภัยหรือไม่

ในการแถลงของผู้บริหารระดับสูงของกรมทางหลวง ยืนยันว่า เส้นทางถนนพระราม 2 มีการจราจรคับคั่ง การดำเนินการก่อสร้างกำหนดให้ทำเฉพาะในเวลากลางคืน ช่วง 22.00-04.00 น.

ด้านวิศวกรโยธาจากสำนักก่อสร้างสะพาน กรมทางหลวง เปิดเผยขั้นตอนการปรับปรุงซ่อมแซมพื้นสะพานเกือกม้าหรือสะพานยกระดับว่า ตามปกติ จะรื้อทุบ สกัด พื้นสะพานเดิม

พร้อมอธิบายต่อว่า สะพานเกือกม้าเป็นระบบคานและระบบพื้นสะพาน งานซ่อมจำเป็นต้องรื้อพื้นสะพานออก และเปลี่ยนทดแทนด้วยเหล็กและเทคอนกรีตใหม่ กรณีสะพานแห่งนี้ต้องรื้อสะพานก่อนเช่นกัน แต่ความยากบนเส้นทางหลวงสายหลัก ซึ่งเราใช้เวลาทำงานช่วงกลางคืนที่มีปริมาณรถน้อยและเบี่ยงเส้นทางเดินรถ

"ระหว่างวันที่เกิดเหตุ ยังอยู่ระหว่างการรอถึงเวลาดำเนินการ ยังไม่ได้เข้าทำใด ๆ แต่ในสิ่งที่เกิดขึ้นในระหว่างที่รอ ปรากฏว่าคานชิ้นริมได้มีการร่วงหล่น"

รศ. เอนก ศิริพานิชกร ที่ปรึกษาคณะกรรมการสาขาวิศวกรรมโยธา วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.) กล่าวกับไทยพีบีเอสว่า การซ่อมแซมผิวทางบนสะพาน คานที่ขนานกันจะมีตัวยึดเพื่อทำให้ไม่ล้ม โดยเฉพาะอย่างยิ่งคานตัวริม แต่หากในกรณีที่รื้อพื้นแล้วอาจมีการกระทบกับตัวคานยึด ผลก็จะทำให้เกิดการไร้เสถียรภาพแล้วก็ตกลงมา น่าจะเป็นประเด็นที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์นี้

รศ. เอนก กล่าวถึงมาตรฐานการซ่อมแซมในลักษณะนี้ว่า “อาจจะต้องมีการทำโครงสร้างชั่วคราวแล้วจึงเทพื้น หลังจากเสร็จสิ้นแล้วจึงเอาโครงสร้างชั่วคราวออก แต่หากไม่สามารถดำเนินติดตั้งโครงสร้างชั่วคราวได้ อาจจะใช้ตัวเครนยกตัวคานไว้ให้อยู่กับที่ให้มากที่สุด หรือไม่สามารถดำเนินการได้จะต้องปิดการจราจร”

ต่อมา สื่อหลายสำนักรายงานการลงพื้นที่ตรวจสอบที่เกิดเหตุของ รศ.สิริวัฒน์ ไชยชนะ อุปนายกวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ระบุว่า จากการตรวจสอบทางด้านเทคนิคแล้วพบว่าการก่อสร้างและรูปแบบโครงสร้างเป็นไปตามมาตรฐาน ส่วนการซ่อมแซมสะพานเป็นไปตามขั้นตอน คือ รื้อส่วนที่เสียหาย เช่น พื้นคอนกรีต เหล็กที่เป็นสนิมได้ขัดเอาสนิมออก คาดว่าระหว่างรื้อออกที่ต้องเอาพื้นคอนกรีตออก อาจทำให้ตัวขอบกันตกที่เป็นแบริเออร์ไม่มีตัวยึดและเหล็กอาจมีการเสื่อมสภาพจึงเกิดพลิกร่วงหล่นลงมา อีกทั้ง สะพานนี้เคยมีรถไฟไหม้ อาจทำให้มีความร้อนไปกระทบกับเหล็กทำให้เสียหายได้ ประกอบกับช่วงเวลาเกิดเหตุมีฝนตกลงมา

ส่องดูงบ 30,000 ล้าน กับ 3 โปรเจกต์ซ่อม-สร้าง เส้นพระราม 2

ปัจจุบันกรมทางหลวง (ทล.) อยู่ระหว่างดำเนินโครงการก่อสร้างทางหลวงพิเศษหมายเลข 82 หรือ M82 สายทางยกระดับบางขุนเทียน-บ้านแพ้ว ระยะทาง 24.7 กม. งบประมาณกว่า 29,236 ล้านบาท

โครงการ แบ่งการก่อสร้างออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่

ทั้งนี้ เส้นทางมอเตอร์เวย์ พระราม 2 คาดว่าเปิดให้บริการเต็มรูปแบบในปี 2568 

ก่อนหน้านี้ มีโครงการขยายพระราม 2 ให้เป็น 14 ช่องจราจร ช่วงทางแยกต่างระดับบางขุนเทียน – เอกชัย ระยะทาง 11.7 กม. วงเงิน 2,300 ล้านบาท แล้วเสร็จ เมื่อเดือน ก.ค. 2564

อีกโครงการหนึ่งได้แก่ โครงการพิเศษ (ทางด่วน) สายพระราม 3 - ดาวคะนอง – วงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานคร ด้านตะวันตก (สัญญาที่ 2) ของการทางพิเศษแห่งประเทศไทย

ย้อนดูอุบัติเหตุจากการก่อสร้างในรอบ 3 ปีบนถนนพระราม 2