ลูกชายจิมมี ไหล มหาเศรษฐีสื่อฮ่องกงเผยว่า พ่อถูกศาลจีนสั่งจำคุก 20 ปีนั้นไม่ต่างอะไรกับประหารชีวิต

จิมมี ไหล อภิมหาเศรษฐีสื่อฮ่องกงสัญชาติอังกฤษ อายุ 78 ปี ถูกศาลในฮ่องกงพิพากษาเมื่อวันจันทร์ ให้รับโทษจำคุก 20 ปี จากฐานความผิดตามกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติเมื่อเดือน ธ.ค. ปีก่อน ซึ่งนับเป็นโทษที่รุนแรงที่สุดภายใต้กฎหมายความมั่นคงฉบับนี้

ขณะที่เซบาสเตียน ไหล บุตรชายของเขา ระบุว่าการที่ทางการจีนคุมขังของบิดาในครั้งนี้ "เทียบได้กับโทษประหารชีวิต"

นายไหลเป็นหนึ่งในผู้วิพากษ์วิจารณ์จีนที่เสียงดังที่สุด โดยมักใช้หนังสือพิมพ์แอปเปิลเดลี่ซึ่งมีจุดยืนสนับสนุนประชาธิปไตยเป็นพื้นที่ในการเคลื่อนไหวต่อต้านรัฐบาล และที่ผ่านมาเขาปฏิเสธข้อกล่าวหาที่ทางการตั้งมาโดยตลอด

เซบาสเตียน ผู้เป็นบุตรชายยังให้สัมภาษณ์กับบีบีซีว่า ตนเชื่อว่าบิดาถูกลงโทษเพราะ "ยืนหยัดปกป้องเสรีภาพของฮ่องกง"

เซบาสเตียนได้ให้สัมภาษณ์กับรายการทูเดย์ (Today) ของบีบีซีเรดิโอ 4 ในฐานะพลเมืองอังกฤษว่า นายไหลสมควรได้รับการปฏิบัติที่ให้เกียรติกันมากกว่านี้

"จริง ๆ แล้ว คนที่อุทิศตัวมากมายเพื่อเสรีภาพสมควรจะได้รับเสรีภาพคืนมาบ้างไม่ใช่หรือ" เซบาสเตียนกล่าว

อีเวตต์ คูเปอร์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศสหราชอาณาจักรระบุว่า รัฐบาลอังกฤษมีความตั้งใจที่จะ "เร่งดำเนินการเพิ่มเติม" กับรัฐบาลจีนเพื่อขอให้พวกเขาปล่อยตัวนายไหล

คูเปอร์ยังระบุในแถลงการณ์เมื่อวันจันทร์ "ดิฉันขอเรียกร้องต่อทางการฮ่องกงอีกครั้งให้ยุติความทุกข์ทรมานอันเลวร้ายนี้ และปล่อยตัวเขาด้วยเหตุผลด้านมนุษยธรรม เพื่อให้เขาได้กลับไปอยู่กับครอบครัว"

เธอกล่าวเพิ่มเติมว่า "เราขอยืนเคียงข้างประชาชนฮ่องกง"

มาร์โค รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวว่าโทษจำคุกดังกล่าวเป็น "บทสรุปของคดีอันไม่เป็นธรรมและน่าเศร้า" พร้อมทั้งเรียกร้องให้ทางการอนุญาตให้นายไหลได้รับ "การปล่อยตัวภาคทัณฑ์ด้วยเหตุผลด้านมนุษยธรรม"

เขาระบุในแถลงการณ์ว่า โทษครั้งนี้ "แสดงให้โลกเห็นว่ารัฐบาลจีนพร้อมจะทำทุกวิถีทางเพื่อปิดปากผู้ที่เรียกร้องเสรีภาพขั้นพื้นฐานในฮ่องกง"

นายไหลนั้นได้รับการยกย่องว่าเป็นฮีโร่หรือวีรบุรุษของขบวนการประชาธิปไตย แต่ในสายตารัฐบาลของจีนนั้นเขากลับถูกมองว่าเป็นผู้ทรยศ

รัฐบาลชาติตะวันตก เช่น สหราชอาณาจักรและสหรัฐฯ ได้เรียกร้องให้รัฐบาลจีนและทางการฮ่องกงปล่อยตัวเขามาหลายปีแล้ว แต่รัฐบาลจีนและฮ่องกงต่างปฏิเสธข้อเรียกร้องดังกล่าว

ข้อหาที่เขาถูกดำเนินคดีนั้นคือกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติฉบับใหม่ที่จีนประกาศใช้ในปี 2020 เพื่อตอบโต้กระแสการประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยที่ปะทุขึ้นในฮ่องกงในปีก่อนหน้านั้น (2019)

กฎหมายนี้กำหนดให้การกระทำซึ่งถูกมองว่าเป็นการแบ่งแยกดินแดน ล้มล้าง ออกลักษณะการก่อการร้าย หรือสมคบคิดกับต่างชาติ เป็นความผิดร้ายแรง อีกทั้งยังเปิดทางให้ฮ่องกงส่งคดีบางประเภทไปพิจารณาคดีในจีนแผ่นดินใหญ่ได้

ภายใต้กฎหมายดังกล่าว นายไหลถูกตัดสินว่ามีความผิดในข้อหาสมคบคิดกับต่างชาติและปลุกระดมด้วยการตีพิมพ์สื่อ ศาลระบุว่าเขาใช้หนังสือพิมพ์แอปเปิลเดลีแล้วเป็นส่วนร่วมในการพยายามกดดันรัฐบาลต่างประเทศให้คว่ำบาตรฮ่องกงและจีน ปัจจุบันหนังสือพิมพ์ดังกล่าวปิดตัวแล้ว

ตลอดห้าปีที่ผ่านมา เขาถูกควบคุมตัวในห้องขังเดี่ยวภายในเรือนจำความมั่นคงสูงสุด บุตรชายของเขาเชื่อว่าสภาพการคุมขังทำให้สุขภาพของบิดา "ทรุดหนักอย่างมาก"

"เมื่อดูจากสุขภาพ จากปัญหาโรคหัวใจ และจากน้ำหนักที่ลดลงไป 10 กิโลกรัมภายในปีเดียว นั่นแทบไม่ต่างอะไรจากโทษประหารชีวิต" บุตรชายของเขากล่าว

ระหว่างการเยือนกรุงปักกิ่งเมื่อเดือนก่อน เซอร์ เคียร์ สตาร์เมอร์ นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร บอกกับผู้สื่อข่าวว่า เขาได้หยิบยกประเด็นการขอปล่อยตัวนายไหลขึ้นหารือกับทางการจีนด้วย

"เหตุผลที่เราเจรจา(กับจีน)คือเราพยายามหาโอกาสที่จะสร้างประโยชน์ร่วมกันได้ ซึ่งเราก็ทำแล้ว แต่ขณะเดียวกันก็ต้องสามารถหารืออย่างมีวุฒิภาวะในประเด็นที่เราเห็นต่างกันด้วย" เซอร์ เคียร์กล่าวหลังพบประธานาธิบดีสี จิ้นผิง

เดวิด คาเมรอน อดีตนายกรัฐมนตรีอังกฤษ ยังร่วมกดดันรัฐบาลให้เรียกร้องการปล่อยตัวนายไหล โดยระบุว่าการคุมขังนักกิจกรรมรายนี้เป็น "การล่วงละเมิดต่อเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น" พร้อมย้ำในข้อความบนสื่อสังคมออนไลน์ว่า "จีนต้องรู้ว่าทั้งโลกกำลังจับตามอง"

ด้าน เดม ปริติ พาเทล รัฐมนตรีเงาฝ่ายต่างประเทศ ระบุว่ารัฐบาลของเซอร์ เคียร์ "ควรละอายใจที่ไม่สามารถช่วยให้นายจิมมี่ได้รับการปล่อยตัว"

หลังนายกรัฐมนตรีเยือนจีนของ รัฐบาลสหราชอาณาจักรเปิดเผยว่าทางการจีนตกลงให้ประชาชนสัญชาติอังกฤษเดินทางเข้าจีนได้โดยไม่ต้องขอวีซ่าสำหรับการพำนักไม่เกิน 30 วัน

การเยือนดังกล่าวยังนำไปสู่ข้อตกลงลดภาษีนำเข้าเหล้าวิสกี้จากสหราชอาณาจักรจาก 10% เหลือ 5% อันเป็นความพยายามกระชับความสัมพันธ์ทางการค้าเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ

เมื่อเซบาสเตียนถูกถามถึงความเห็นว่ารู้สึกอย่างไรที่รัฐบาลอังกฤษพยายามฟื้นฟูความสัมพันธ์ทางการทูตกับจีน เขาชี้ว่าคดีของบิดาอาจเป็น "โอกาสที่ง่าย" ให้สองประเทศได้สร้างสายสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งยิ่งขึ้น

เขากล่าวกับบีบีซีว่า "ถ้าพูดถึงการทำให้ความสัมพันธ์ดีขึ้น ผมคิดว่าหลายคนที่ฟังคงเห็นตรงกันว่า การส่งชายอายุ 78 ปีขึ้นเครื่องกลับมาที่นี่ มันเป็นวิธีที่ง่ายมากสำหรับฮ่องกงและจีนที่จะทำเช่นนั้นหรือไม่"

ด้านทางการจีนยืนยันว่าการดำเนินคดีต่อนายไหลเป็นไปอย่าง "สมเหตุสมผล ชอบธรรม และถูกกฎหมาย" โดยกระทรวงการต่างประเทศของจีนแถลงเมื่อวันจันทร์ว่า เรื่องนี้ "ไม่ขอเปิดช่องให้มีการถกเถียงใด ๆ"