UNRWA ประณามชาติต่าง ๆ ที่ระงับการให้ทุนช่วยเหลือในกาซา พร้อมเรียกร้องให้ทบทวนการตัดสินใจ

สถานการณ์ด้านมนุษยธรรมในฉนวนกาซาดูเหมือนกำลังจะเข้าสู่ความวุ่นวายอีกครั้ง เมื่อสำนักงานบรรเทาทุกข์และจัดหางานของสหประชาชาติสำหรับผู้ลี้ภัยปาเลสไตน์ในตะวันออกใกล้ (The United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East) หรือ UNRWA ออกแถลงการณ์ประณามชาติต่าง ๆ ที่ชะลอการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมต่อหน่วยงาน ซึ่งดูแลพลเมืองในเขตกาซาราว 2.3 ล้านคนอยู่ในขณะนี้

การตัดสินใจที่สร้างความตื่นตะลึงของ 9 ประเทศที่ชะลอความช่วยเหลือดังกล่าว มาจากข้ออ้างที่ระบุว่า มีเจ้าหน้าที่ UNRWA บางคนมีส่วนเกี่ยวข้องกับการโจมตีอิสราเอลของกลุ่มฮามาสเมื่อวันที่ 7 ต.ค. ปีที่แล้ว ซึ่งต่อมา UNRWA ได้ไล่พนักงานเหล่านั้นออกไปแล้ว

สำหรับ 9 ชาติ ที่ร่วมกันชะลอการส่งความช่วยเหลือและเงินสนับสนุน ประกอบด้วย ออสเตรเลีย, แคนาดา, ฟินแลนด์, เยอรมนี, อิตาลี, เนเธอแลนด์, สวิตเซอร์แลนด์, สหราชอาณาจักร และสหรัฐอเมริกา

"UNRWA ถือเป็นหน่วยงานช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมอันดับต้น ๆ ในฉนวนกาซา ที่ดูแลพลเมืองกว่า 2.3 ล้านคน ที่ต้องพึ่งพาความช่วยเหลือและเงินทุนดังกล่าวจึงจะอยู่รอดได้" นายฟิลิปเป ลาซซารีนี ผู้อำนวยการ UNRWA กล่าว

นับตั้งแต่อิสราเอลเริ่มปฏิบัติการทางทหารเข้ารุกรานเข้ามายังเขตกาซาเพื่อตอบโต้การโจมตีของกลุ่มฮามาส ทาง UNRWA ได้ใช้สถานที่และอำนวยความสะดวกทั้งหมดในกาซา เพื่อเป็นที่พักพิงใหักับผู้ที่ต้องไร้บ้านหลายแสนคน

สำหรับข้อมูลที่ฝ่ายอิสราเอลอ้างว่า เจ้าหน้าที่ของ UNRWA มีส่วนพัวพันกับการโจมตีของกลุ่มฮามาสนั้น เคยเป็นการกล่าวหาต่อหน่วยงานขององค์การสหประชาชาติหลายแห่งมาอย่างยาวนาน หนึ่งในจำนวนนั้น ก็คือ UNRWA ซึ่งตั้งอยู่บน "ความอคติและแนวความคิดที่เป็นผลจากการต่อต้านชาวยิว

ส่วนหนึ่งในเนื้อหาของแถลงการณ์ที่เผยแพร่เมื่อวันเสาร์ (27 ม.ค.) ที่ผ่านมา นายลาซซารินีระบุว่า "นี่เป็นเรื่องที่ตื่นตะลึงที่ได้มาพบการชะลอการให้เงินอุดหนุนหน่วยงานนี้ เพื่อเป็นการตอบโต้ข้อกล่าวหาดังกล่าว ต่อการกระทำของกลุ่มพนักงานเพียงไม่กี่คน ทั้ง ๆ ที่ UNRWA ก็มีมาตรการจัดการแบบทันท่วงทีด้วยการยกเลิกสัญญาของพนักงานเหล่านั้น พร้อมกับเรียกร้องให้องค์กรอิสระเข้ามาสอบสวนแล้ว

"นี่ถือเป็นมาตรการลงโทษ (sanction) ที่ไร้ความรับผิดชอบต่อหน่วยงาน รวมถึงกลุ่มประชาชนที่หน่วยงานนี้รับผิดชอบ เพียงเพราะข้อกล่าวหาจากการกระทำทางอาญาต่อคนบางส่วน โดยเฉพาะในห้วงเวลาสงคราม การไร้ที่อยู่อาศัย และวิกฤตการณ์ทางการเมืองในภูมิภาคนี้" ข้อความในแถลงการณ์ระบุ

นายลาซซารินี กล่าวอีกว่า ทุก ๆ ปี UNRWA ก็ได้เปิดเผยบัญชีรายชื่อพนักงานของหน่วยงานให้กับประเทศผู้ให้การช่วยเหลือมาโดยตลอด รวมทั้งอิสราเอลด้วย และที่ผ่านมา UNRWA ก็ไม่เคยได้รับข้อกังวลใด ๆ เกี่ยวกับพนักงานคนใดเป็นการเฉพาะ และการสอบสวนโดยสำนักงานบริการดูแลภายในองค์กร (Office of Internal Oversight Services - IOS) ขององค์การสหประชาชาติ เพื่อค้นหาความจริงต่อข้ออ้างที่ร้ายแรงครั้งนี้แล้ว

เมื่อวันศุกร์ (26 ม.ค.) นายมาร์ก เรเกฟ ที่ปรึกษาของนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอล บอกบีบีซีว่า เหตุการณ์โจมตีของกลุ่มฮามาสเกี่ยวโยงกับ "คนที่ได้รับเงินเดือนจาก UNRWA"

นายเรเกฟบอกอีกว่า ข้อมูลได้แสดงให้เห็นว่า มีครูจำนวนหนึ่งที่ทำงานให้กับ UNRWA ร่วมกันเฉลิมฉลองอย่างเปิดเผยต่อการโจมตีที่เกิดขึ้น ซึ่งมือปืนจากกลุ่มฮามาสได้สังหารผู้คนไปอย่างน้อย 1,200 ราย ส่วนใหญ่เป็นพลเมือง และยังลักพาตัวบางส่วนราว 250 คน ไปเป็นตัวประกัน

นอกจากนี้ นายเรเกฟยังอ้างถึงคำให้การของตัวประกันรายหนึ่งที่ระบุในวันที่เธอถูกปล่อยตัวออกมาว่า เธอถูกจับตัวไว้ที่บ้านหลังหนึ่งซึ่งเป็นบ้านของคนที่ทำงานให้กับ UNRWA

"พวกเขามีสหภาพแรงงานที่ควบคุมโดยกลุ่มฮามาส และผมคิดว่านี่เป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดแล้ว ที่เจ้าหน้าที่ของยูเอ็นจะได้ทำการสอบสวนหาส่วนเกี่ยวโยงระหว่าง UNRWA และกลุ่มฮามาสเสียที" เขาระบุ

ข้อกล่าวหานี้ ส่งผลให้ชาติผู้บริจาครายใหญ่ตัดสินใจชะลอการให้เงินทุนและความช่วยเหลือทันที

กระทรวงการต่างประเทศของสหราชอาณาจักรได้ออกแถลงการณ์ประณามเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา โดยระบุว่า สหราชอาณาจักรรู้สึกใจหายต่อการรับทราบข้อกล่าวหาที่มีเจ้าหน้าที่ของ UNRWA เกี่ยวพันกับการโจมตีต่อชาวอิสราเอลโดยกลุ่มฮามาสเมื่อวันที่ 7 ต.ค. และการกระทำก่อการร้ายอันน่ารังเกียจ ซึ่งเป็นสิ่งที่รัฐบาลแห่งราชอาณาจักรจำเป็นต้องประณามอีกครั้ง"

นอกจากนี้ในแถลงการณ์ดังกล่าวยังระบุอีกว่า การชะลอการสนับสนุนเงินทุนยังคงจะมีต่อไปในอนาคต พร้อม ๆ ไปกับการพิจารณาข้อกล่าวหาที่น่ากังวลเหล่านี้ไปด้วย

ก่อนหน้านี้ กระทรวงการต่างประเทศของสหรัฐฯ ก็ออกมาประกาศระงับการช่วยเหลือและทุนสนับสนุนต่อหน่วยงานนี้เช่นกัน พร้อมระบุว่า ข้อกล่าวหาดังกล่าวถือเป็นปัญหาที่ร้ายแรง ส่วนสหภาพยุโรประบุว่า จะประเมินว่าจะดำเนินการในขั้นตอนต่อไปอย่างไร ขึ้นอยู่กับผลการสืบสวนสอบว่าจะมีความรอบคอบและสมบูรณ์เพียงใด

ทั้ง สหรัฐฯ, เยอรมนี และสหภาพยุโรป ต่างก็เป็นผู้บริจาครายใหญ่ของ UNRWA

นายอันโตนิโอ กูเตร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ เปิดเผยว่า เขารู้สึกตกใจเมื่อทราบข่าวดังกล่าว

ส่วนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิสราเอล บอกว่า เขามีความตั้งใจที่จะยุติการดำเนินการต่าง ๆ ของ UNRWA ในกาซา หลังจากสงครามครั้งนี้สิ้นสุดลง

อย่างไรก็ตาม นายฮุสเซน อัล-ชีค รัฐมนตรีกระทรวงกิจการพลเรือนของรัฐบาลปาเลสไตน์ (Palestinian Authority - PA) กล่าวว่า การตัดสินใจระงับความช่วยเหลือของชาติมหาอำนาจดังกล่าว ถือเป็นความเสี่ยงด้านการบรรเทาทุกข์ด้านมนุษยธรรม และความเสี่ยงทางการเมืองครั้งยิ่งใหญ่

นับตั้งแต่เกิดเหตุกลุ่มฮามาสโจมตีอิสราเอล ได้จุดชนวนการตอบโต้ด้วยความรุนแรงจากฝ่ายอิสราเอลในเขตกาซา ทั้งการโจมตีทางอากาศและภาคพื้นดิน ทำให้มีผู้เสียชีวิตในเขตกาซามากกว่า 26,000 ราย จากข้อมูลกระทรวงสาธารณสุขของกลุ่มฮามาส

อย่างไรก็ตาม UNRWA ระบุว่า มีพลเมืองในเขตกาซามากกว่า 1.7 ล้านคน หรือคิดเป็นราว 3 ใน 4 ของประชากรทั้งหมด ต้องการความช่วยเหลือทางมนุษยธรรม และไร้ที่อยู่อาศัยนับตั้งแต่การต่อสู้เริ่มต้นขึ้นเมื่อ 12 สัปดาห์ที่แล้ว

หมายเหตุ: มีการปรับปรุงข้อมูล ณ วันที่ 16 ก.พ. 2567