"ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์" ในคืนวันแม่ ดูกันได้อย่างไร

ในคืนวันแม่ (12 ส.ค.) ของปีนี้ บรรดานักดูดาวทั้งในไทยและต่างประเทศคงเฝ้ารอชมปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่น่าตื่นตาตื่นใจที่สุดครั้งหนึ่งของปี นั่นคือ "ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์" จะขึ้นสูงสุดในคืนวันอังคารนี้

โดยปกติแล้วฝนดาวตกนี้จะส่องสว่างท้องฟ้าในเดือน ก.ค. และ ส.ค. ของทุกปี

อย่างไรก็ตาม ผลจากแสงสว่างจากดวงจันทร์สเตอร์เจียน หรือพระจันทร์ข้างขึ้นเมื่อเร็ว ๆ นี้อาจส่งผลต่อทัศนวิสัย ทำให้มองเห็นดาวตกได้ยากขึ้น

โดยปกติแล้ว ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่ก็ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศในแต่ละพื้นที่ ดังนั้นควรตรวจสอบพยากรณ์อากาศก่อนการออกไปชมปรากฏการณ์นี้

สำหรับปรากฏการณ์ทางธรรมชาตินี้มองเห็นได้ชัดเจนที่สุดในซีกโลกเหนือ ซึ่งรวมทั้งไทย อย่างไรก็ตาม ยังสามารถเห็นดาวตกบางส่วนได้จากทางทิศใต้ของโลกได้ด้วย

ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์เกิดขึ้นได้อย่างไร ?

ฝนดาวตกมักเกิดขึ้นเมื่อโลกโคจรเคลื่อนผ่านเส้นทางการโคจรของดาวเคราะห์น้อย หรือฝุ่นและเศษซากที่หลงเหลือจากดาวหางที่ทิ้งเอาไว้

ส่วนฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์นั้น นาซาระบุว่า เป็นฝนดาวตกที่ดีที่สุดของปี เนื่องจากเกิดจากดาวหางที่ชื่อ "สวิฟต์-ทัตเทิล" ซึ่งโคจรรอบดวงอาทิตย์ทุก 133 ปี โดยอนุภาคฝุ่นของดาวหางดังกล่าวจะเข้าสู่ชั้นบรรยากาศของโลกด้วยความเร็วประมาณ 59 กิโลเมตรต่อวินาที

ขณะที่อนุภาคฝุ่นเข้าสู่ชั้นบรรยากาศ อนุภาคจะเผาไหม้ ก่อให้เกิดแสงวาบสว่างที่เราเรียกว่า "ดาวตก"

สำหรับฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์ถูกเฝ้าสังเกตมานานเกือบ 2,000 ปี โดยมีบันทึกที่เก่าแก่ที่สุดบางส่วนมาจากจีนโบราณ และตั้งชื่อตามกลุ่มดาวเพอร์เซอุส ที่ดาวตกกลุ่มนี้ปรากฏให้เห็น

สถานที่ใดและเวลาใดที่เหมาะในการชมฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์ ?

สำหรับค่ำคืนที่ดาวตกเพอร์เซอิดส์จะพบเห็นได้มากที่สุดในปีนี้ คือ ช่วงคืนวันที่ 12 ส.ค. ไปจนถึงช่วงเข้าตรู่ของวันที่ 13 ส.ค. โดยมีแนวโน้มว่าดาวตกจะขึ้นถึงจุดสูงสุดหลังเที่ยงคืน โดยจะมองเห็นได้ดีที่สุดก่อนพระอาทิตย์ขึ้น แม้ว่าบางดวงอาจมองเห็นได้เร็วกว่าในเวลากลางคืนก็ตาม

สำหรับในปีนี้ จุดสูงสุดของปรากฏการณ์ดาวตกในครั้งนี้บังเอิญเกิดขึ้นในช่วงที่มีปรากฎการณ์ที่เรียกว่า "ดวงจันทร์สเตอร์เจียน" ที่สว่างไสว หรือถ้าเรียกตามความเชื่อของไทยคือ เป็นช่วงที่พระจันทร์ข้างขึ้นและเต็มดวงเมื่อวันที่ 9 ส.ค. ที่ผ่านมา และยังคงยังคงส่องสว่างอยู่มากในช่วงที่ดาวตกขึ้นสูงสุด

"น่าเสียดายที่จุดสูงสุดของปีนี้ตรงกับช่วงพระจันทร์เต็มดวง ซึ่งหมายความว่าแม้ในบริเวณท้องฟ้ามืดมิด ก็จะไม่สามารถเห็นดาวตกได้ครบ 100 ดวงต่อชั่วโมง" ฟินน์ เบอร์ริดจ์ โฆษกด้านวิทยาศาสตร์ประจำหอดูดาวหลวงกรีนิช สหราชอาณาจักร กล่าว

"อย่างไรก็ตาม [ดวงจันทร์สเตอร์เจียน] ไม่ใช่เหตุผลที่จะไม่ออกไปเพลิดเพลินกับฝนดาวตก เพราะยังคงมีความเป็นไปได้ที่คุณจะเห็นลูกไฟอย่างน้อย 1 หรือ 2 ลูกต่อชั่วโมง แม้ว่าจะมีพระจันทร์เต็มดวงก็ตาม" เขากล่าวเสริม

สำหรับท้องฟ้าที่มืดกว่านั้น อาจจะลองพิจารณาการดูดาวได้อีกในคืนระหว่างวันที่ 16 ถึง 26 ส.ค. แม้ว่ากิจกรรมของดาวตกจะน้อยกว่าก็ตาม "ช่วงที่ใกล้ช่วงพีคของฝนดาวตกจะมีโอกาสดีที่สุด แต่ก็ตรงกับช่วงพระจันทร์เต็มดวงด้วย" คุณเบอร์ริดจ์ กล่าว

"ช่วงหลังพระจันทร์เต็มดวงน่าจะเป็นช่วงเวลาที่เหมาะแก่การชมมากกว่า เนื่องจากดวงจันทร์จะขึ้นในช่วงดึก ดังนั้นผมจึงขอแนะนำให้ชมในช่วงที่มีฝนดาวตกมากที่สุด รวมถึงช่วงสุดสัปดาห์ระหว่างวันที่ 16 และ 17 ส.ค. ด้วย" เขากล่าวเสริม

เบอร์ริดจ์ได้ให้คำแนะนำเพิ่มเติมเล็กๆ น้อย ๆ เพื่อ "เพิ่มโอกาสในการเห็นดาวตก"

จำเป็นต้องมีอุปรกรณ์พิเศษใด ๆ หรือไม่

คำตอบคือ "ไม่" คุณสามารถมองเห็นฝนดาวตกได้ด้วยตาเปล่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากคุณอยู่ในหรือใกล้ซีกโลกเหนือ

นอกจากนี้ การใช้ไฟฉายสีแดงแทนแสงสีขาวหรือไฟฉายจากโทรศัพท์อาจช่วยให้ดวงตาของคุณปรับตัวเข้ากับความมืดได้ และนี่ยังเป็นวิธีช่วยให้คุณมองเห็นเส้นแสงที่สลัวลงได้

อีกอย่างคือ ควรหลีกเลี่ยงการมองหน้าจอโทรศัพท์ เพราะจะทำให้ดวงตาของคุณไวต่อความมืดน้อยลงด้วย

รายงานเพิ่มเติมโดย แมดดี มอลลอย์ ผู้สื่อข่าววิทยาศาสตร์และสภาพอากาศ และแอนดรูว เวบบ์ ผู้สื่อข่าวบีบีซี เวิลด์ เซอร์วิส