గ్రీన్‌లాండ్‌ విషయంలో అమెరికా పోకడ చైనా, రష్యాలకు లాభమా?

రష్యా, చైనాలు ఆక్రమించకుండా నిరోధించడానికి డెన్మార్క్ ఆధీనంలోని గ్రీన్‌లాండ్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవాలనుకుంటున్నట్లు అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్ చెబుతున్నారు.

"మనం గ్రీన్‌లాండ్‌ను రక్షించాలి. అలా చేయకపోతే, చైనా లేదా రష్యా చేస్తాయి. గ్రీన్‌లాండ్‌లో వారు మన పొరుగువాళ్లుగా ఉండాలని నేను కోరుకోవడం లేదు, అది ఎప్పటికీ జరగదు" అని ట్రంప్ ఈ నెలలో అన్నారు.

అయితే, ట్రంప్ గ్రీన్‌లాండ్‌ ఆశయాలను (వాటిని సాధించడానికి బలప్రయోగం, సుంకాల బెదిరింపులు) వ్లాదిమిర్ పుతిన్, షీ జిన్‌పింగ్‌లు స్వాగతించవచ్చని చాలామంది పరిశీలకులు భావిస్తున్నారు.

"రష్యా, చైనాలు తమ అదృష్టాన్ని నమ్మలేకపోతుండొచ్చు" అని యూరోపియన్ పాలసీ సెంటర్‌లో విశ్లేషకురాలు మరియా మార్టిసియుట్ అన్నారు.

"యూరోపియన్ దేశాలు, నాటో కూటమి తమ అత్యంత శక్తిమంతమైన మిత్రదేశం నుంచి బెదిరింపులు ఎదురవుతున్నట్లు కనిపించడం వారికి (చైనా, రష్యా) ప్రయోజనం కలిగించేదే. ఎందుకంటే ఇది యుక్రెయిన్‌లో రష్యా చర్యలకు, తైవాన్‌పై చైనా కోరికలకు దీనిద్వారా మద్దతు లభిస్తుంది" అని అన్నారు.

"చైనా, రష్యాలకు మంచి టైమ్ వచ్చింది. మిత్రదేశాల మధ్య విభజనల నుంచి వారు ప్రయోజనం పొందుతారు" అని ఈయూ విదేశాంగ విధాన చీఫ్ కాజా కల్లాస్ ఒక ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌ పోస్ట్‌లో రాశారు.

కానీ, వాస్తవాలు కొంచెం క్లిష్టంగా ఉండవచ్చు. గ్రీన్‌లాండ్‌ విషయంలో యూరప్‌తో ట్రంప్ వివాదాన్ని రష్యా, చైనాలు వాస్తవానికి ఎలా చూస్తాయో బీబీసీ నిపుణుడు టోనీ హాన్ విశ్లేషించారు.

రష్యా స్పందన ఏమిటి?

గ్రీన్‌లాండ్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి డోనల్డ్ ట్రంప్ ఇటీవల చూపిన ఆసక్తి అసాధారణంగా ఉంది. ఇది క్రైమియాను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి వ్లాదిమిర్ పుతిన్ ప్రయత్నాన్ని గుర్తుచేస్తోంది.

గ్రీన్‌లాండ్‌ను ఒకప్పుడు డెన్మార్క్‌కు అమెరికా ఇచ్చిన బహుమతిగా ట్రంప్ అభివర్ణిస్తున్నారు. ఇది సోవియట్ కాలం నాటి క్రైమియాను యుక్రెయిన్‌కు 'బహుమతి'గా ఇచ్చిన కథను గుర్తుచేస్తుంది. అమెరికా 'ఏదో ఒక విధంగా దాన్ని తిరిగి తీసుకుంటుంది' అనే ఆయన పట్టుదల యుక్రెయిన్ విషయంలో పుతిన్ వాడే భాషను ప్రతిబింబిస్తుంది.

ఈ అంశంపై మాస్కో ఇప్పటివరకు సంయమనంతో స్పందించింది. గ్రీన్‌లాండ్‌ను కొనుగోలు చేయడానికి ట్రంప్ వద్ద తగినంత డబ్బు ఉందని పుతిన్ చమత్కరించారు. ఈ విషయాన్ని పుతిన్ బోర్డు గేమ్‌తో పోల్చారు, అదే సమయంలో "దీనికి రష్యాతో ఎటువంటి సంబంధం లేదు" అని కూడా అన్నారు.

రష్యాకు క్రైమియా మాదిరే, అమెరికాకు గ్రీన్‌లాండ్‌ అని రష్యా విదేశాంగ మంత్రి సెర్గీ లావ్‌రోవ్ అన్నారు. అయితే, ట్రంప్ వాదనను ఆయన సమర్థించడం మానేశారు.

నిజానికి, ట్రంప్‌కు రష్యా నుంచి స్పష్టమైన మద్దతు లేదు. కానీ, ఈ నిశ్శబ్దం చాలా విషయాలు చెబుతుంది. రష్యా ప్రశంసలు అమెరికాకు ప్రయోజనం కలిగించవచ్చు.

అయితే, పాశ్చాత్య మిత్రదేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు అనేవి యుక్రెయిన్ నుంచి దృష్టిని మళ్లించి రష్యా ప్రయోజనాలకు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉన్నప్పుడు, క్రెమ్లిన్ ప్రతిస్పందన ఎందుకు అంత సంయమనంతో ఉంది?

ట్రంప్ అనూహ్య పోకడ మాస్కోకు సంతోషం కలిగించేదానికంటే ఇబ్బందిపెట్టేదిగా ఉంటుందని కార్నెగీ రష్యా యురేషియా సెంటర్‌లో విశ్లేషకుడైన అలెగ్జాండర్ బౌనోవ్ అంటున్నారు. అమెరికా అధ్యక్షుడి "విధ్వంసక ధోరణుల" పట్ల రష్యా ఆందోళన చెందవచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

తన రష్యన్ ప్రతిరూపం మాదిరే, ట్రంప్ కూడా వరల్డ్ ఆర్డర్ పై దాడి చేస్తున్నారు. రష్యా కూడా ఈ వ్యవస్థను ఇష్టపడదు కానీ, ఆ ఆర్డర్ పూర్తిగా కూలిపోతే, ఇక రష్యా వ్యతిరేకించడానికి ఏం మిగిలి ఉంటుంది, తన ఆశయాలను ఏ ప్రాతిపదికన సమర్థించుకుంటుంది?

ప్రస్తుతం, రష్యా అన్ని పరిణామాలను నిశితంగా పరిశీలిస్తోంది.

గ్రీన్‌లాండ్‌పై చైనాలో స్పందనేంటి?

గ్రీన్‌లాండ్‌ విషయంపై దేశాల ప్రాదేశిక సమగ్రత, రాజకీయ స్వాతంత్ర్యాన్ని గౌరవించడం వంటి ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్ సూత్రాలకు కట్టుబడి ఉండాలని చైనా అధికారులు అమెరికాను కోరారు.

యూరప్ ఎదుర్కొంటున్న వ్యూహాత్మక సందిగ్ధతపై చైనా మీడియా సంస్థలు తమ అభిప్రాయాలను స్పష్టంగా వ్యక్తం చేశాయి.

గ్రీన్‌లాండ్‌ను విలీనం చేసుకోవాలన్న అమెరికా బెదిరింపులు "నాటో సభ్య దేశానికి అమెరికా చేసిన ఘోరమైన ద్రోహం, కూటమి విచ్ఛిన్నానికి దాదాపుగా దగ్గరగా ఉంది" అని చైనా ప్రభుత్వ ప్రసార సంస్థ సీజీటీఎన్ అభివర్ణించింది.

"అట్లాంటిక్ కూటమి విచ్ఛిన్నం లేదా బలహీనపడటం చైనాకు శుభవార్త" అని యూరోపియన్ కౌన్సిల్ ఆన్ ఫారిన్ రిలేషన్స్‌లో ఫెలో అయిన జోస్-ఇగ్నాసియో టోర్రెబ్లాంకా బీబీసీ గ్లోబల్ చైనా యూనిట్‌తో అన్నారు.

"యూరోపియన్ దేశాలు అమెరికాను ఎంత ఎక్కువగా ఎదుర్కొంటే, చైనా వ్యూహాత్మక మిత్రుడైన పుతిన్ మనుగడ అంత సులభం అవుతుంది. యూరోపియన్ దేశాలు రష్యా నుంచి ఒంటరిగా తమను తాము రక్షించుకోవాల్సి వస్తుంది. ఈ పరిస్థితిలో, పసిఫిక్ ప్రాంతంలో అమెరికాకు మద్దతు ఇవ్వడానికి యూరోపియన్ దేశాలు వెనుకాడే అవకాశం ఉంది" అన్నారు టోర్రెబ్లాంకా.

ఇదిలా ఉండగా, గ్రీన్‌లాండ్‌పై అమెరికా ప్రణాళికలకు చైనా ఆర్కిటిక్ కార్యకలాపాలను ముప్పుగా చిత్రీకరించే వాషిగ్టంన్ ప్రయత్నాలను చైనా విశ్లేషకులు ఖండించారు.

"పోలార్ సిల్క్ రోడ్" ప్రణాళికలో భాగంగా, ఆర్కిటిక్ అందించే శాస్త్రీయ, ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక అవకాశాలను చైనా అన్వేషిస్తోంది.

అక్టోబర్ 2025లో, చైనా నుంచి యూరప్‌కు కొత్త ఆర్కిటిక్ షిప్పింగ్ మార్గం ద్వారా ప్రయాణించిన మొదటి ఓడ యూకే ఓడరేవు అయిన ఫెలిక్స్‌స్టోవ్‌కు చేరుకుంది.

చైనా కంపెనీలు గ్రీన్‌లాండ్‌పై ఆసక్తి చూపాయి కానీ, ఆ ద్వీపంలో స్థిరపడటంలో విఫలమయ్యాయని హార్వర్డ్‌లోని బెల్ఫర్ సెంటర్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ ఇంటర్నేషనల్ అఫైర్స్ అభిప్రాయపడింది.

2018లో, చైనా ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని ఒక కంపెనీ గ్రీన్‌లాండ్‌ విమానాశ్రయ మౌలిక సదుపాయాల కోసం ఒప్పందాన్ని పొందేందుకు ప్రయత్నించింది. అయితే, అమెరికా ఆందోళనల తర్వాత, డానిష్ ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకుంది. దీంతో చైనా కంపెనీ తన బిడ్‌ను ఉపసంహరించుకుంది.

రేర్ ఎర్త్స్

గ్రీన్‌లాండ్‌ మరొక సంపద దాని ఖనిజాలు.

ప్రపంచ ఆసక్తి ప్రధానంగా రేర్ ఎర్త్స్ నిక్షేపాలున్న క్వానెఫ్‌జెల్డ్, టాన్‌బ్రీగ్ అనే రెండు ప్రదేశాలపై ఉంది. లౌడ్‌స్పీకర్లు, స్మార్ట్‌ఫోన్‌ల నుంచి ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, విమానాల వరకు చాలావాటిలో ఈ రేర్ ఎర్త్స్‌ను ఉపయోగిస్తారు.

అరుదైన ఈ ఖనిజాల తవ్వకం, ప్రాసెసింగ్‌లో చైనా కంపెనీలు ఇప్పటికే ముందున్నాయి. గ్రీన్‌లాండ్‌ నిల్వలలో వాటా ఆ స్థానాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తుంది. అందుకే, చైనా కంపెనీలు గ్రీన్‌లాండ్‌ ఖనిజ నిల్వల కొనుగోలుకు ప్రయత్నించాయి. కానీ, విమానాశ్రయ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల మాదిరిగానే, ఇవి కూడా రాజకీయ అడ్డంకులను ఎదుర్కొన్నాయి.

క్వానెఫ్‌జెల్డ్ ప్రాజెక్టులో చైనాకు చెందిన షెంఘే రిసోర్సెస్ రెండో అతిపెద్ద వాటాను కొనుగోలు చేసింది. అయితే, గ్రీన్‌లాండ్‌ యురేనియం తవ్వకాలను నిషేధిస్తూ ఒక చట్టాన్ని అమలు చేసింది. ఆ తర్వాత ఆ కంపెనీ ఉత్పత్తిని నిలిపివేసింది.

ఇంతలో, న్యూయార్క్‌కు చెందిన క్రిటికల్ మెటల్స్ కార్ప్ టాన్‌బ్రీజ్‌ను కొనుగోలు చేసింది. కంపెనీని చైనా సంస్థకు విక్రయించవద్దని అమెరికా అధికారులు మునుపటి యజమానిపై ఒత్తిడి తెచ్చినట్లు రిపోర్టులు ఉన్నాయి.

(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్‌రూమ్ ప్రచురణ)

(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్‌,ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)