Tukio hilo "halikutokana na mapigano ya uadui au ya kirafiki", Kamandi Kuu ya Marekani inasema
Na Asha Juma
Israel imeanzisha mashambulizi mapya kuelekea mji mkuu wa Iran.
Katika chapisho kwenye Telegram, Jeshi la Ulinzi la Israeli linasema "limeanza tu wimbi kubwa la mashambulizi yanayolenga miundombinu ya utawala wa kigaidi wa Iran kote Tehran".
Milipuko mingi imeripotiwa ndani na karibu na jiji.
Chanzo cha picha, AFP VIA GETTY IMAGES
Wizara ya mambo ya nje ya Israel imesema mapema kwamba maombi katika maeneo matakatifu mjini Yerusalemu yamesitishwa kwa muda kutokana na vitisho vya makombora vya Iran.
Taarifa ilisomeka: "Mmoja wao alishambulia mita mia chache kutoka Jiji la Kale, Ukuta wa Magharibi, Msikiti wa Al-Aqsa na Kanisa la Kaburi Takatifu."
Matokeo yake, wizara ya mambo ya nje imesema maombi katika "maeneo yote matakatifu" yamesitishwa kwa muda ili kulinda maisha na usalama wa waumini.
Baadhi ya sehemu muhimu zaidi za ibada zinazohusiana na imani za Kiyahudi, Kiislamu na Kikristo ziko katika jiji hilo.
Soma zaidi:
Chanzo cha picha, Getty Images
Rais Donald Trump alizungumzia kwa kifupi kuhusu Iran wakati wa hafla ya Ikulu ya White House kuadhimisha Mwezi wa Historia ya Wanawake.
Trump alisema hali Mashariki ya Kati "inabadilika kwa kasi mno" na "inaendelea vizuri sana".
Aliendelea kuita Iran "taifa la ugaidi na chuki", na kusema kwamba nchi hiyo "inalipa gharama kubwa hivi sasa".
Trump amerudia kusema vita vya pamoja vya Marekani na Israel dhidi ya Iran ni operesheni ya muda mfupi lakini hajasema tarehe maalum ya lini operesheni hizo zinaweza kumalizika.
Soma zaidi:
Kupitia ukurasa huu wa matangazo yetu mubashara: fahamu yaliyofanyika hadi kufikia sasa katika vita vya Marekani na Israeli dhidi ya Iran.
Soma zaidi:
Chanzo cha picha, Reuters
Jeshi la Israel linasema limeanzisha "mawimbi kadhaa" ya mashambulizi huko Beirut na kusini mwa Lebanon likilenga "miundombinu ya Hezbollah".
Taarifa mpya kupitia Telegram, Jeshi la Ulinzi la Israeli (IDF) linasema lilishambulia "vituo kadhaa vya kutoa amri" vilivyotumika kuendeleza mashambulizi dhidi ya Israeli.
Chanzo cha picha, AFP via Getty Images
Marekani imeidhinisha nchi kununua mafuta ya Urusi yaliyowekewa vikwazo ambayo kwa sasa yanapakiwa kwenye meli baharini katika jaribio la kupunguza athari za kiuchumi za vita vya Marekani na Israeli dhidi ya Iran.
Waziri wa Fedha wa Marekani Scott Bessent alisema ni hatua ya muda tu "kuendeleza utulivu katika masoko ya nishati duniani" wakati wa vita. Idhini hiyo itatekelezwa hadi tarehe 11 Aprili.
"Hatua hii ya muda mfupi inatekelezwa tu kwa mafuta ambayo tayari yanasafirishwa na hayatakuwa na faida kubwa ya kifedha kwa serikali ya Urusi," Bessent alisema.
Mashambulizi dhidi ya meli na miundombinu ya nishati katika eneo la Ghuba na kufungwa kwa njia muhimu ya usafirishaji mafuta ya Hormuz kumetikisa masoko ya nishati duniani.
Bei ya mafuta ilipanda hadi dola 100 kwa pipa siku ya Alhamisi na masoko ya hisa yalishuka baada ya meli tatu zaidi za mizigo kushambuliwa katika eneo la Ghuba na kiongozi mpya mkuu wa Iran ameapa kuendelea kuzuia kutumika kwa njia hiyo.
Karibu moja ya tano ya mafuta duniani kwa kawaida hupita kwenye njia hiyo nyembamba ya baharini.
Awali, Marekani ilisema itaanza kusindikiza meli zake kupitia Mlango-Bahari wa Hormuz "mara tu itakapowezekana kijeshi".
Uhitaji wa kusindikizwa kijeshi "ulikuwa katika mipango yetu kila wakati", aliambia Sky News.
Alipoulizwa kama hilo linaweza kuanza katika siku zijazo, Bessent alisema "haraka iwezekanavyo kuhakikisha usafirishaji salama".
Soma zaidi:
Chanzo cha picha, Tom Williams via Getty Images
Wabunge wa Marekani waanza kuzungumzia ajali ya ndege ya Marekani ya kujaza mafuta iliyotokea magharibi mwa Iraq.
Mbunge wa chama cha Democratic, Jim Himes, ameiambia BBC Newsnight kwamba bado ni "mapema sana" kubaini kilichosababisha tukio hilo, akiongeza kuwa anatumai wafanyakazi waliokuwa ndani ya ndege hiyo wako salama.
"Hii ni sehemu ya gharama isiyoepukika ya vita. Hata jeshi bora haliendeshi shughuli zake bila kupata ajali na hilo ndilo lililoonekana kutokea sasa," amesema.
"Tunaomba usalama wa wafanyakazi, lakini hii ndiyo gharama ya kulipia wakati taifa linapoingia vitani."
Soma zaidi:
Chanzo cha picha, Reuters
Rais wa Ufaransa Emmanuel Macron ametangaza kuwa mwanajeshi mmoja wa Ufaransa ameuawa wakati wa shambulio la ndege zisizo na rubani katika eneo la Erbil nchini Iraq, huku wengine kadhaa wakijeruhiwa.
Alimtaja Afisa Mkuu wa Waranti Arnaud Frion kama kifo cha kwanza cha kijeshi cha Ufaransa tangu vita nchini Iran vianze mwishoni mwa mwezi uliopita.
"Kwa familia yake, ndugu zake, nataka kuelezea upendo na mshikamano wote wa taifa," Macron aliandika kwenye mitandao ya kijamii.
"Wanajeshi wetu kadhaa wamejeruhiwa. Ufaransa iko pamoja nao na wapendwa wao."
Macron amelaani mashambulizi dhidi ya vikosi vya Ufaransa vinavyopigana dhidi ya Islamic State katika eneo hilo kama "yasiyokubalika".
"Uwepo wao nchini Iraq ni sehemu ya mfumo madhubuti wa vita dhidi ya ugaidi. Vita nchini Iran haviwezi kuhalalisha mashambulizi kama hayo."
Wanajeshi wa Ufaransa wajeruhiwa nchini Iraq
Chanzo cha picha, Getty Images
Awali, ilitangazwa kuwa wanajeshi sita wa Ufaransa wamejeruhiwa katika shambulizi la ndege isiyo na rubani katika eneo la Erbil nchini Iraq, mashirika ya habari yakiwemo Reuters na AFP yanaripoti.
Walipelekwa katika kituo cha matibabu kilicho karibu, Reuters imesema, ikinukuu jeshi la Ufaransa.
Eribil, katika eneo la Kurdistan lenye kijitawala kwa kiasi fulani, liko takriban kilomita 115 magharibi mwa mpaka na Iran.
Soma zaidi:
Chanzo cha picha, Reuters
Hatujui ni nini kiliangusha ndege hii ya KC-135 inayojaza mafuta lakini uwezekano mmoja ni mgongano wa angani.
Meli hizi za mafuta zina jukumu muhimu katika vita, zikihakikisha ndege za kivita na mabomu zina mafuta ipasavyo kwa ajili ya mapigano wakati ndege hizo zinapolazimika kupaa umbali mrefu ili kufika kwenye eneo linalolengwa.
Ni operesheni kubwa ikiwa na ndege nyingi angani kwa wakati mmoja, kila moja ikihitaji mafuta.
Kujaza mafuta kunahusisha kupaa karibu sana na meli ya mafuta, kabla ya kifaa cha kupima uzito kutoka kwa meli kupanuliwa na kushushwa.
Rubani wa ndege anayepokea ndege hupaa hadi kwenye chombo na, kwa kutumia mfumo wa taa chini ya meli ya mafuta, hujiweka upya ili chombo kiweze "kuunganishwa" kwenye ndege.
Mawasiliano yanafanyika kwa mtu mmoja, na mafuta huhamishwa katika mchakato ambao unaweza kuchukua dakika kadhaa.
Wakati huu wote ndege iko umbali wa futi moja kutoka kwenye meli kubwa ya mafuta - katika shughuli ambazo mara nyingi hufanyika usiku.
Mara tu zinapofikiana, mafuta huhamishwa katika mchakato ambao unaweza kuchukua dakika kadhaa.
Wakati huu wote ndege iko umbali wa futi moja kutoka kwenye meli kubwa ya mafuta - katika shughuli ambazo mara nyingi hufanyika usiku.
Inahitaji ujuzi mkubwa kwa rubani kudumisha mawasiliano na chombo, au katika baadhi ya matukio kifaa kinachotumika katika kujaza mafuta angani katika mazingira ambapo kunaweza kuwa na ndege nyingine nyingi karibu.
Na wakati wa misheni za kujaza mafuta, taa za ndege zinaweza kuzimwa kabisa ili kuepuka kugunduliwa na adui.
Jeshi Kuu la Marekani lilisema hili lilitokea Iraq lakini hatujui lilikuwa umbali gani kutoka nchi jirani ya Iran.
Kwa kawaida KC-135 ina wafanyakazi watatu - rubani mmoja, rubani msaidizi na mtaalamu wa filamu
Kamandi ya Uhamaji wa Anga, kulingana na USAF, ina karibu meli 400 za mafuta katika meli zake.
Soma zaidi:
Chanzo cha picha, EPA
Tunachokijua kufikia sasa
Juhudi za uokoaji zinaendelea
Tusichokifahamu
Soma zaidi:
