Muxuu yahay shirka Golaha Guud ee Qaramada Midoobey ee madaxwaynaha Soomaaliya uu ka qeyb galayo?

Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa magaalada New York kaga qeyb galaya furitaanka kalfadhiga 80-aad ee Golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay, iyadoo madaxda caalamka ay uga doodi doonaan dagaallada ka socda Qasa, Ukraine, iyo Suudaan.

Sidoo kale waxaa diiradda lagu saari doonaa isbedelka cimilada, amniga caalamka iyo xiisadda sii kordheysa ee ka dhex jirta Qaramada Midoobay lafteeda.

Kalfadhiga, oo bilaabmaya Isniinta, ayaa ku beegan sannad-guuradii 80-aad ee Qaramada Midoobay, laakiin waxa uu ku soo beegmayaa xilli hubaal la'aan qoto dheer ay ku jirto hay'addan caalamiga ah.

Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay António Guterres ayaa uga digay ururka inuu wajaho "khatar jirta" maaddaama ay la daalaa dhacayso miisaaniyad yaraan, daalka deeq bixiyayaasha, iyo su'aalaha ku saabsan awoodda ay u leedahay inay ka jawaabto isku dhacyada iyo dagaallada .

Dhimista miisaaniyada la qorsheeyay ee $500 milyan waxay dhimi kartaa hawlgallada nabad ilaalinta iyo shaqaalaha ku dhawaad ​​20 boqolkiiba.

Muxuu yahay shirka Golaha Guud ee Qaramada Midoobey?

Hoggaamiyeyaasha dunidu waxay ku kulmaan New York Sebtember kasta dhowr maalmood oo khudbado ah oo ay ka jeedinayaan shirka sanadlaha ah ee Qaramada Midoobay, kaasoo Talaadaka furmaya kalfadhiga 80-aad.

Qaramada Midoobay waxaa la aasaasay 1945-tii iyadoo ka kooban 51 xubnood oo asal ah, tan iyo markaas waxay noqotay 193 xubnood.

Waxaa caado u ah Brazil inay mar walba noqoto waddankii ugu horreeyay ee xubin ka ah ee mdaxwaynahooda uu khudbad halkaasi ka jeediyo.

Sababta ay sanad kasta Brazil ugu hormarto ayaa ah in Brazil ay kacday inay noqoto dalkii ugu horeeyay ee khudbad halkaasi ak jeediya ka dib markii waddamo kale ay ka caga jiideen xilligaas inay sidaas sameeyaan, ayay yiraahdeen saraakiisha Qaramada Midoobay.

Maadaxa uu xarunta margalinaysa Qaramada Midoobay ee New York ay Mareykanka ku taallo, Mareykanka waa waddankii labaad ee khudbad ka jeediya Golaha Guud.

Liiska ayaa ka dib waxa uu ku salaysan yahay kala sarreyn xarfaha iyo sida ay dalalka u soo kala horreeyaan. Ugu horreyn waxaa hadlay madaxweyneyaasha dowladaha, waxaana ku xiga madax ku xigeennada iyo dhaxal sugaha, wasiirro iyo madaxda hoose ee wufuudda.

Hoggaamiyeyaasha waxaa laga codsadaa inay khudbadahooda ku soo koobaan muddo 15-daqiiqo ah.

Sida laga soo xigtay diiwaanka Qaramada Midoobay, mid ka mid ah khudbadihii ugu dheeraa ee la jeediyay intii lagu jiray furitaanka golaha guud waxay ahayd 1960-kii hoggaamiyihii Cuba Fidel Castro oo ku hadlayay qiyaastii 4-1 / 2 saacadood. Hogaamiyihii Liibiya Mucamar Al-Qadaafi waxa uu hadlay in ka badan 1-1/2 saacadood sanadkii 2009-kii.

Billow kasta oo fadhiga Golaha Guud wuxuu leeyahay mawduuc. Hoggaamiyeyaasha ayaa laga yaabaa inay si kooban u tixraacaan mawduuca ka hor intaysan u gudbin mawduuc kasta oo ay jecel yihiin.

Hal-ku-dhigga sanadkani waa: "Wadajir ka wanaagsan: 80 sano iyo ka badan oo nabad ah, horumarka iyo xuquuqul insaanka".

Mawduucyada kale ee ay ka hadleemn hogaamiyayaasha ilaa hadda khubdaha jeediyay ay waxaa ka mid ah:

Qasa: Hoggaamiyeyaasha ayaa isu soo ururiyay dhacdooyinka dagaalka u dhexeeya Israa'iil iyo Xamaas ee Marinka Qasa uu soo dhawaado laba sano halkaas ka socda, waxa ayna ka hadleen arrinta bini'aadantinimo ay ka sii daraysaa mari nka Qasa.

Ukraine: Madaxweynaha Ukraine Volodymyr Zelensky ayaa raadin doona inuu taageero caalami ah u helo Kyiv iyadoo madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu isku dayayo inuu soo afjaro dagaalka in ka badan seddex sano ka dib markii Ruushka uu ku duulay deriskiisa.

Iiraan: Ka filo daqiiqadaha ugu dambeeya diblomaasiyadda New York ee barnaamijka nukliyeerka Iiraan iyadoo Tehran ay raadineyso inay ka fogaato soo noqoshada dhammaan cunaqabateynta Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah Sebtember 28. Madaxweynaha Iiraan Masoud Pezeshkian iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Cabbaas Araqchi ayaa labaduba la filayaa inay joogaan shirka.

Suuriya: Waxaa xusid mudan sanadkan in shirka Golaha Guud ee Qaramada Midoobay uu noqon doono madaxweynaha Suuriya Axmed al-Sharaa. Kooxdiisa Hay'at Taxriir al-Sham ayaa hogaaminayay fallaagada xukunka ka tuurtay Madaxweyne Bashaar Al-Asad bishii December weerar danab ah oo soo afjaray 13 sano oo dagaal sokeeye ah.

Cimilada: Iyada oo dunidu ay la halgamayso sidii loo xaddidi lahaa kulaylka ilaa 1.5 darajo Celsius, hoggaamiyeyaasha waddamada jasiiradaha yaryar iyo gobollada kale ee ay aadka u saameeyeen isbeddellada cimiladu ayaa la filayaa inay mar kale ku booriyaan tallaabo.

Haweenka: Maalinta Isniinta oo ah maalin ka hor inta aysan furmin khudbadaha, madaxdu way kulmi doonaan si ay u xusaan sannad-guuradii 30-aad ee kasoo wareegtay shirweynaha xuquuqul insaanka ee haweenka.

Suudaan: Dagaalka Suudaan ka socda muddada dheer ayay u badan tahay in madaxda qaar ay ka hadlaan toddobaadka soo socda. Dagaalka u dhaxeeya xoogaga hubaysan eegurmadka degdegga ah iyo ciidamada Suudaan ayaa abuuray waxa Qaramada Midoobay ay ku tilmaantay dhibaatadii bini'aadantinimo ee ugu xumayd caalamka.

Ra'iisul Wasaaraha Britain Keir Starmer ayaa shalay ku dhawaaqay in Boqortooyada Ingiriiska ay aqoonsatay Dowladda Falastiin, tallaabadaas oo muran ka dhex dhalisay taageerayaasha iyo mucaaradka caalamka.

Faransiiska iyo Sacuudiga ayaa si wadajir ah u martigelinaya shir madaxeed ku saabsan xalka labada dal, waxaana dhowr waddan oo reer galbeed ah oo ay ku jiraan Canada iyo UK ay aqoonsadeen Falastiin inta uu shirku socday.

Ra'iisul wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu ayaa si kulul uga jawaabay warka aqoonsiga.

Waxa uu sidoo kale meesha ka saaray go'aankaas oo uu ku sheegay in ay abaal marin u tahay "argagaxisada Xamaas".

Mareykanka ayaa sidoo kale muujiyay sida uu uga soo horjeedo tallaabadan.

Falastiin waxaa hadda aqoonsan 75 boqolkiiba 193-ka waddan ee xubnaha ka ah Qaramada Midoobay.

Shiinaha iyo Ruushka ayaa aqoonsaday Falastiin 1988-kii.