Dallaaliinta hubka ee Yemen oo qoryaha ku iibinaya barta X

Yemen

Xigashada Sawirka, Getty Images

Dallaaliinta hubka ee Yemen ayaa si aan gabbasho lahayn u adeegsanaya barta baraha bulshada ee X, ee loo aqoon jiray Twitter, iyagoo iibinaya qoryaha nooca Kalashnikovs, bistoolado, iyo bambooyin.

Ganacsatada ayaa ka howlgala caasimadda Sanca iyo meelo kale oo ay heystaan Xuutiyiinta, oo ah koox ay taageerto Iiraan isla markaana ay dowladaha Mareykanka iyo Australia u yaqaannaan argagixiso.

"Laguma fekeri karo in iyaga [dallaaliinta hubka] inaysan wakiil ka ahayn Xuutiyiinta," ayuu yiri safiirkii hore ee Britain u fadhiyay Yemen, Edmund Fitton-Brown, oo haatan ka shaqeeya Mashruuca Kahortagga Xagjirnimada.

"Dallaaliinta madaxa bannaan ee isku dayay inay ka faa'iidaan ka ganacsiga hubka, [tusaale ahaan] dowladda Yemen, degdeg bey u xiri lahayd."

Baaritaan uu sameeyay wargeyska The Times ayaa lagu ogaaday in dhowr akoon oo Yemen laga leeyahay ay heystaan astaanta buluugga ah ee xaqiijinta.

The Times iyo BBC ayaa labadaba la xiriiray X si ay uga jawaabaan arrintan, balse ilaa iyo haatan ma helin wax jawaab ah.

Inta badan shuruucda waxyaabaha lasoo dhigo bartan ayaa la hakiyay kadib markii milkiilaha cusub Elon Musk uu iibsaday shirkadda sanadkii 2022.

Xayeysiimaha ayaa intooda badan lagu soo bandhigaa luqadda Carabiga waxaana marka hore loogu talogalay macaamiisha Yemen ee dalkaasi halkaasoo tirada hubka la sheegay inuu ka tiro badan yahay bulshada.

Iska gudbi, siina wada aqrinta
BBC Somali WhatsApp

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.

Halkaan kaga soo biir

Dhamaadka xayeysiinta

BBC ayaa dhowr akoon oo hubka lagu iibiyo ku aragtay baraha internet-ka, iyagoo qiimaha hubka kusoo bandhigaya lacagta Yemen iyo riyaalka Sacuudiga.

Erayada lagu dul qoro hubka ayaa loogu talogalay in lagu soo jiito dadka wax iibsada.

"Farshaxan sarreeya iyo waaran sare," ayay leedahay mid ka mid ah xayeysiimaha. "Qoriga AK ee Yemen lagu farsameeyay waa dookhaaga ugu sarreeya."

Muuqaal tijaabo ah, oo la duubay habeenkii, ayaa muujinaya qofka iibinaya oo ilaa 30 wareeg oo rasaas ah ridaya.

Mid kale ayaa bistooladaha nooca Glock ee Pakistan lagu sameeyo ku iibinayay $900.

Xayeysiinadaan laguma qariyo meelaha hubka iyo waxyaabaha sharci-darrada ah lagu soo bandhigo, waxay yaallaan meel la arki karo oo barta X, waxaana arki kara malaayiin qof.

Mar ay arrintan ka hadleysay, ururka aan dowliga ahayn ee fadhigiisu yahay UK ee Tech Against Terrorism ayaa soo saartay waxa ya ugu yeertay codsi degdeg ah oo ay ujeedisay shirkadaha teknolojiyadda inay ka saaraan waxyaabaha lagu taageerayo Xuutiyiinta ee lagu soo bandhigo internet-ka iyo baraha bulshada.

Maxay yihiin Kooxda Xuutiyiintu?

Yemen

Xigashada Sawirka, Getty Images

Xuutiyintu waxay ka soo unkameen ururradii ku jiray colaadda ka dhanka ahayd dowladdii Yemen, balse waxay asaal ahan ku aroorayeen madhabta Zayd oo ka mida madhabyada Shiicada.

Kooxda Zayd waxay tariikh ahaan ku xiriirsamayaan kacaankii Zayid bin Cali Al-Xuseen bin Cali Bin Abii Daalib kuwaas oo ka soo jeeday magaalada Kuufa kana hor yimid taliskii umawiyiinta qarnigii siddeedaad ee miilaadiyada iyo dhimashadiisa oo uu gacantiisa ku dilay guddoomiyihii Khaliifkii Umawiyiinta. Hishaam bin Cabdul Maalik .

Arrimo badan ayaa ka qayb qaatay soo ifbaxa Xuutiyiinta, oo ay ka mid yihiin sababo fikir, siyaasad, taariikheed iyo juquraafi oo ay ku jiraan sheegashada xuquuqda dadka deggan goobaha ay ku badan yihiin Zaydiyiinta.

Sannadkii 1990-kii ayay ahayd markii la abuuray dhaqdhaqaaqii ugu horreeyay ee loogu magac daray "Dhallinyarada Mu'miniinta ah", taasoo ay dabada ka riixaysay xaqiiqada go'doonka ah ee deegaannada Zayd, oo ay ku nool yihiin ku dhawaad 35 illaa 40 boqolkiiba tirada guud ee dadka Yemen.

Dhaqdhaqaaqa ayaa noqday mid aad loo xiiseeyo kadib markii ay kordheen dhalinyaro taageersan oo ka qayb qaadanaysa dhaq-dhaqaaqa kooxda.

Waxay la koreen nacaybka Israa’iil iyo Maraykanka iyagoo saaladaha Jimacaha ka qaadayey nashiidooyin ka dhan ah.

Maamulka Yemen ayaa dhalinyaradan wax ka qabtay iyagoo xiray kadibna lasii daayay mudo kooban kadibna ay dib ugu laabteen howlahoodii hore.

Hoggaamiyihii ugu horeeyey ee xarakada Xuseen Badar al-Diin al-Xuuti oo uu dhalay wadaad caan ah, waxa uu horraantii siyaasaddiisa ku xidhnaa xisbi yar oo loo yaqaannay “Al-Xaq”.

Xisbigani waxa uu laba kursi ka helay baarlamaanka Yemen doorashooyinkii 1993, Xuseen waxa uu ku guulaystay mid ka mid ah kuraastaas intii u dhaxaysay 1993 iyo 1997kii.

Intaas ka dibna, bishii sebtembar 11, 2001 iyo dhacdooyinkii xigay, sida duullaankii Ciraaq, Xuseen Al-Xuuti wuxuu raacay waddo cusub oo ay ka mid yihiin soo noolaynta fikradaha soo noolaynta iimaanka ama "Imperialism-ka," waxaana saamayn ku yeeshay afkaaraha guud ee Kacaanka Islaamigaa ee Iiraan.

Dhaqdhaqaada dhalinyaradii Mu’miniinta waxay markii hore ku ekaayeen difaacidda xaquuqda dadka ku nool magaalada Sacda oo ah halka ay ka soo jeedaan dadka haysta madhabta Shiidada ee Yemen.

Hase yeeshee waxay sii ballaariyeen kooxdan dhalinyarada bixinta adeegyada bulshada sida waxbarashada iyo siyaasadda oo ay ku jiraan mucaaradnimada nidaamkii madaxweynihii hore ee Yemen Cali Cabdalla Saalax.