Lamaane codsaday in si raaxo leh loo dilo iyo sababtii ay u doonayeen in nolosha la dhaafiyo

Lamaane

Waa laga yaabaa in aad dhibsato akhrinta sheekadan ee taxadar.

Jan iyo Els waxay is guursadeen ku dhawaad 50 sano. Horraantii bishii June ayay wada dhinteen ka dib markii laba dhakhtar ay siiyeen dawooyin dilaa ah. Netherlands, tan waxaa loo yaqaannaa duo-euthanasia. Waa sharci, waana naadir laakiin sannad kasta, lammaane badan oo u dhashay dalkaas ayaa doorta inay noloshooda sidan ku dhammeeyaan.

Saddex maalmood ka hor inta aanay si iskood ah nafta isku dhaafin, Jan iyo Els' campervan waxay fadhiyaan marin qorrax leh oo ku yaal Friesland, gaar ahaan woqooyiga Netherlands. Waxay ahaayeen lamaane jecel guur-guurka, oo guurkooda intiisa badan ku noolaa meelo kala duwan.

Jan waa 70, Xaaskiisa, Els, waa 71 jir waxayna qabtay xanuunka dhimirka., waxay ku dhibaatooneysay qaabaynta hadalka.

"Tani aad bay u wanaagsan tahay," ayay tiri, iyadoo si sahal ah u istaagtay oo tilmaamaysa jirkeeda. "Laakiin tani waa wax laga cabsado," ayay tiri, iyadoo farta ku fiiqday madaxeeda.

Iyagoo ah lamaane dhalinyaro ah waxay ku noolaayeen doonni. Waxay markii dambe iibsadeen doon xamuul waxayna dhisteen ganacsi badeecado ku daabula agagaarka marin-biyoodka Netherlands.

Dhanka kale, Els waxay dhashay wiil keliya oo ay dhaleen (kaas oo codsaday inaan la magacaabin).

Jan ayaa qaliin looga sameeyay dhabarka 2003-dii, laakiin ma uusan soo fiicnaan, Jan wuxuu u sharxay qoyskiisa inuusan rabin inuu noolaado waqti dheer. Lamaanuhu waxay ku biireen NVVE – Netherlands ururka 'xaqa dhimashada".

"Haddii aad qaadato daawo badan, waxaad u nooshahay si aan wanaagsaneyn," Jan ayaa ii sheegay. "Marka, xanuunka aan qabo, iyo xanuunka Els, waxaan qabaa inaan soo gebo-gabeyno."

Marka Jan uu leeyahay "aan soo gebo-gebeyno", wuxuu ula jeedaa – joojinta nolosha oo dhan.

Bishii Noofambar 2022, kadib markii laga helay xanuunka dhimirka, Els waxay ka soo baxday qolka la-talinta dhakhtarka, iyada oo ka tagtay ninkeedii iyo wiilkeedii.

Lamaane
Iska gudbi, siina wada aqrinta
BBC Somali WhatsApp

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.

Halkaan kaga soo biir

Dhamaadka xayeysiinta

"Waxay u carooneysay si xad dhaaf ah," ayuu yiri Jan.

Kadib markii Els ay ogaatay in xaaladdeeda aysan soo fiicnaan doonin in iyada iyo Jan, iyo wiilkooda, ay bilaabeen inay ka wada hadlaan in dunida ay isaga tagayaan.

Netherland, is-dilid la caawiyay waa sharci haddii qof sameeyo codsi ikhtiyaari ah, dhibaato jireed ama mid maskaxeed waxay dhakhaatiirtu ku qiimeeyaan "xanuun aan loo dulqaadan karin", iyada oo aysan jirin rajo soo kabasho ah. Qof kasta oo codsada in la caawiyo dhimashada waxa qiimeeya laba dhakhtar - hubinta labaad ee qiimaynta uu sameeyay kii hore.

2023-kii, 9,068 qof ayaa u dhintay qaabkan iyaga oo codsaday in loo dilo qaabka loo yaqaanno euthanasia-ka, gudaha Netherlands waa ku dhawaad 5% tirada guud ee dhimashada.

"Dhakhaatiir badan xitaa looma baahna inay ka fekeraan inay ku sameeyaan dilka bukaan waalli qaba," ayey tiri Dr Rosemarijn van Bruchem, oo ah dhaqaatiir ku takhasusay cudurrada haweenka iyo anshaxa ee Xarunta Caafimaadka Erasmus, ee Rotterdam.

Kumanaankii dhintay 2023, 336 ka mid ah ayaa waallida qabay. Haddaba sidee bay dhakhaatiirtu u qiimeeyaan shuruudaha sharciga ah ee "silica aan loo adkaysan karin" ee bukaannada waallida qaba?

Lamaane
Qoraalka sawirka, Bilowgii noloshooda

"Miyaanan awoodin inaan sameyno waxyaabaha aan u arko inay muhiim yihiin? Miyaanan mar dambe aqoonsan doonin qoyskayga? Haddii aad si fiican u muujin karto taas, haddii ay tahay mid la fahmi karo labadaba dhakhtarka raba inuu sameeyo dilka, iyo sidoo kale dhakhtarka [labaad] ee ku takhasusay kartida maskaxda, cabsida jirta ee waxa iman kara waxay noqon kartaa sababta. si loo tixgeliyo khaarajinta."

Xaaladda lamaanaha ee doonaya inay noloshooda dhameeyaan, dhakhaatiirtu waa inay hubiyaan in lammaanuhu aanu saamayn ku yeelanayn kan kale.

Jan iyo Els waxay u badan tahay inay si aan xad lahayn ugu sii noolaan karaan xeradooda. Miyay dareemayaan inay aad u dhimanayaan?

"Maya, maya, maya - ma arki karo," Els ayaa tiri.

"Nolosheyda ayaan ku noolaa, xanuun dambe ma rabo," ayuu yiri ninkeeda. "Noloshii aan ku noolayn, waanu ka duqoobaynaa waxa aan u malaynayna in la joojiyo."

Els waxa qiimeeyay dhakhaatiir sheegay in ay wali awood u leedahay in ay afkeeda ku go'aansato in ay doonayso in ay dhimato - laakiin tani way isbedeli kartaa haddii da’du uu sii korodho.

Midkoodna uma fududayn Jan iyo Els.

Wiilkooda ayaa yiri wakhtiyo kale oo wanaagsaan ayaanrajeynayaa oo iman doona.