ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਡਾਇਰੀ: ਜਦੋਂ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਖੇਡੇ ਹੀ ਮੈਡਲ ਮਿਲਿਆ

ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ, ਕਾਮਲਵੈਲਥ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images

    • ਲੇਖਕ, ਰੇਹਾਨ ਫ਼ਜ਼ਲ
    • ਰੋਲ, ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਤੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ

ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਜ਼ਨ ਤੋਂ ਦੁਗਣੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ। ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਡਰੈਸ ਪਾਈ ਚਾਨੂ ਨੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਪਾਊਡਰ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਨਮੀ ਦੂਰ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ।

ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਬਾਰ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਨਾਲ ਲਾਇਆ।

ਚਾਨੂ ਨੇ 6 ਵਾਰ 'ਸਨੈਚ' ਅਤੇ 'ਕਲੀਨ ਜਰਕ' 'ਚ ਭਾਰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਿਆ।

ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਹਾਲਿਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੌਰੀਸ਼ੀਅਸ ਦੀ ਵੇਟਲਿਫਟਰ ਰਨਾਈਵੋਸੋਵਾ ਨੇ ਚਾਨੂ ਤੋਂ 26 ਕਿਲੋ ਘੱਟ ਭਾਰ ਚੁੱਕਿਆ।

ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ, ਕਾਮਲਵੈਲਥ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਚਾਨੂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਲਿਆ।

ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਚਾਨੂ ਦੀ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਪਸੰਦ ਆਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਨੂ ਨੂੰ 'ਸਟੈਡਿੰਗ ਓਵੇਸ਼ਨ' ਦਿੱਤਾ।

ਮੈਡਲ ਸੈਰੇਮਨੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਉਪਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਚਾਨੂ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਰੋਕ ਰਹੀ ਸੀ।

ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ, ਕਾਮਲਵੈਲਥ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਮਿਕਸਡ ਜ਼ੋਨ' 'ਚ ਆਈ ਤਾਂ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਟੀਵੀ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਚਾਨੂ ਦਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲੈਣ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਚਾਨੂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਚਾਨੂ ਦੇ ਜਵਾਬਾਂ ਦਾ ਤਰਜ਼ਮਾ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ 'ਚ ਉਹ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਸੀ।

ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ, ਕਾਮਲਵੈਲਥ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਰਿਓ ਓਲੰਪਿਕਸ 'ਚ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਦਿਖਾਣ ਕਾਰਨ ਬੇਹੱਦ ਨਿਰਾਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ 'ਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਤਮਗਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਜਾ ਜਜ਼ਬਾ ਹੈ।

ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਚਾਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਵਿਜੇ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਮਣੀਪੁਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 'ਡੈਡੀਕੇਟ' ਕੀਤਾ।

ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਮਕਸਦ ਹੈ ਜਕਾਰਤਾ 'ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਟੋਕਿਓ ਓਲੰਪਿਕਸ 'ਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣਾ।

ਸਾਈਨਾ ਨੇਹਵਾਲ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?

ਸਾਇਨਾ ਨੇਹਵਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਨਰਾਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਰਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹੋਇਆ ਇਹ ਕਿ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੀਵੀ ਸਿੰਧੂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ ਤੱਕ ਜਾਣ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਇਹ ਖੁਦ ਖਰਚਣਗੇ।

ਜਦੋਂ ਸਾਇਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਤੋਂ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਪਰਟਸ ਵਿਲੇਜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਕਾਮਨਵੈਲਥ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Twitter/Saina Nehwal

ਨਰਾਜ਼ ਸਾਇਨਾ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਹੌਂਸਲਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਮੈਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿਲੇਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਦਲ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜਰੂਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿਲੇਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸਾਇਨਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਇਸ ਲਈ ਬੁਰੀ ਲੱਗੀ ਕਿ ਸਿੰਧੂ ਦੀ ਮਾਂ ਵਿਡਿਆ ਪੁਸਾਰਿਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿਲੇਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲ ਗਿਆ।

ਕਾਮਨਵੈਲਥ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Twitter/Saina Nehwal

ਸਾਇਨਾ ਇੰਨੀ ਨਰਾਜ਼ ਹੋਈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿਲੇਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਮਕੀ ਕੰਮ ਆਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿਲੇਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲ ਗਈ।

ਬਿਨਾਂ ਖੇਡਿਆ ਮਿਲਿਆ ਤਮਗਾ

ਕਦੇ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਖੇਡੇ ਹੀ ਤਮਗਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ?

ਜੀ ਹਾਂ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਮੁੱਕੇਬਜ਼ ਟੇਲਾ ਰਾਬਰਟਸਨ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਔਰਤਾਂ ਦੇ 51 ਕਿੱਲੋ ਵਰਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 7 ਮੁੱਕੇਬਾਜ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

19 ਸਾਲ ਦੀ ਟੇਲਾ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਬਾਈ ਮਿਲਿਆ।

ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਬਿਨਾ ਲੜੇ ਹੀ ਸੈਮੀ ਫਾਈਨਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਨੇਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੈਮੀ-ਫਾਈਨਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ ਮਿਲਣਾ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕਾਮਨਵੈਲਥ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images

ਮੁੱਕੇਬਾਜੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟੇਲਾ ਰਾਬਰਟਸਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁੱਕਾ ਮਾਰੇ ਤਮਗਾ ਮਿਲਣਾ ਵੀ ਤੈਅ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਰਾਬਰਟਸਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵੱਲੋਂ ਲੜਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਚ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਹੈ 'ਬੀਸਟ' ਯਾਨਿ ਜਾਨਵਰ।

ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਲੜੇ ਹੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਮਗਾ ਮਿਲਣਾ ਤੈਅ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਾਲ 1686 ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਦੋਂ ਕਈ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਜਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੁੱਕੇਬਾਜੀ ਦੇ 'ਸੁਪਰ ਹੈਵੀ ਵੇਟ' ਵਰਗ 'ਚ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਹੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ।

ਵੇਲਸ ਦੇ ਐਨੁਰਿਨ ਇਵਾਂਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਬਾਈ ਮਿਲੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਲੈਨਾਕਸ ਲੁਈਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਨਸੀਬ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)