ਲੰਪੀ ਚਮੜੀ ਰੋਗ ਤੋਂ ਪੀੜ੍ਹਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ
ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਰੋਗ ਦੀ ਲਾਗ ਲੰਪੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਤਰਨਤਾਰਨ, ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਪੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਕੇਸ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਸੂਬੇ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਲਾਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਲਈ 75 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਰਾਂਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।''
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਨੋਡਲ ਅਫ਼ਸਰ ਡਾਕਟਰ ਰਾਮ ਪਾਲ ਮਿੱਤਲ ਮੁਤਾਬਕ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ 160 ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮਿਲਿਆਂ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫੀਸਦ ਹੀ ਮੌਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂ ਠੀਕ ਵੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਨੋਡਲ ਅਫ਼ਸਰ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ
ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਨੋਡਲ ਅਫਸਰ ਡਾ. ਰਾਮ ਪਾਲ ਮਿੱਤਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਮੱਝਾਂ 'ਚ ਫੈਲਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਰੋਗ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੇ 20 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਮਲੇ ਮਾਲਵਾ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਇਸ ਰੋਗ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲੇ ਗਊਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ 3 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਸੂਬੇ 'ਚ ਤਕਰੀਬਨ 160 ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਡਾ. ਰਾਮ ਪਾਲ ਮਿੱਤਲ ਕਿਹਾ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਜਨਰਲ ਐਡਵਾਇਜ਼ਰੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਸਤੇ, ਇਲਾਜ ਲਈ 76 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ 'ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕ ਆਪਣੀ ਨੇੜਲੀ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਮਾਰ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਕੋਲ ਨਾ ਜਾਵੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਬਿਮਾਰੀ ਨਵੀਂ ਹੈ ਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਰ ਘੱਟ ਹੈ ਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬੀਮਾਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੱਖੀਆਂ, ਮੱਛਰਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਚੜਾਂ ਤੋਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਰਸਤਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫ਼ੈਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਜਾਨਵਰ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਲਾਗ ਨਾ ਫ਼ੈਲੇ।
ਬੀਮਾਰ ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤੋਰਾ-ਫੇਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਲਾਂਕਿ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਬੀਮਾਰੀ ਫੈਲਾਅ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਣ ਵਾਲੀ ਨਰਮ ਖੁਰਾਕ ਜਿਵੇਂ ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਤੂੜੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਵਾ ਬੀਮਾਰ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਭਾਂਢੇ ਵੀ ਵੱਖ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੀਮਾਰੀ ਨਵੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਜਾਨਵਰ ਖਰੀਦਣਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਜਾਨਵਰ ਵੇਚਣਾ ਨਹੀਂ।
ਦੁੱਧ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਰਹੇ ਖਦਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੁੱਧ ਪੀਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਹਾਂ, ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।
ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ
ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਨੌਂ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਪੀ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ 3,000 ਫ਼ੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ 50,000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਲਾਗ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ।
ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗ ਫੈਲੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੁਜਰਾਤ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕੱਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੰਪੀ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਇਕੱਲੇ ਕੱਛ ਵਿੱਚ 37 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਧ ਪਸ਼ੂ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਚੱਕੇ ਹਨ।
ਵੀਡੀਓ: ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਸਾਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਿੰਮ
ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ 1400 ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦਕਿ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 25,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸਨਾਂ ਨੇ ਪਾਲਤੂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਏਕਾਂਤਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਕੀ?
ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਖੇਤਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਰਾਘਵਜੀ ਪਟੇਲ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਾਰੇ 1,935 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਲਾਗ
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਲੰਪੀ ਚਮੜੀ ਬੀਮਾਰੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਚਮੜੀ ਦੀ ਲਾਗ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਤ ਦਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰੋਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਮੱਖੀਆਂ, ਮੱਛਰਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਚੜਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੀਮਾਰੀ ਦੂਸ਼ਿਤ ਉਪਕਰਣਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਲਾਗ ਕਾਰਨ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਉੱਪਰ ਮਹੁਕੇ/ਚਤੱਕੇ ਜਿਹੇ ਉੱਭਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਈ ਵਾਰ ਲਾਗ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਲੱਛਣ
- ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਸਿਰ, ਧੌਣ, ਜਨਣ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਉੱਪਰ ਸਖਤ ਅਤੇ ਉੱਭਰਵੇਂ ਮਹੁਕੇ ਜਾਂ ਚਤੱਕੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ 55 ਮਿਲੀ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਤੱਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਗੂਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਗਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਛੇਕ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਅੰਗਾਂ, ਜਨਣ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਮੂਹਰਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਛਾਤੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਸੋਜਿਸ਼ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਅੱਖਾਂ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਉਣ।
ਸਾਇੰਸ ਡਾਇਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਖਾਸ ਇਲਾਜ ਉਪਲੱਭਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਵਾਇਰਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫ਼ੈਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਾਨਵਾਰਾਂ ਦਾ ਤੋਰਾ-ਫੇਰਾ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਲਾਗ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ Google YouTube ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕੁਝ ਵੀ ਡਾਊਨਲੋਡ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਕੀਜ਼ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ Google YouTube ਕੁਕੀ ਪਾਲਿਸੀ ਤੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੋਗੇ। ਇਸ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੋ ਤੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ ਨੂੰ ਚੁਣੋ।
End of YouTube post
