Natura czy wychowanie? Zaskakujące cechy, które dzielą bliźnięta jednojajowe

Bliźnięta zawsze wydają się fascynujące. Każdy, kto jest bliźniakiem, dobrze zna typowe pytania.

"Czy macie moce parapsychiczne?"

"Czy czujecie nawzajem swój ból?"

"Czy kiedykolwiek zamieniliście się miejscami?"

Intryga i urok dwojga ludzi, którzy są odrębnymi jednostkami, a jednak tak do siebie podobni, inspirowały starożytną mitologię, muzykę, film i literaturę.

Ale bliźnięta od dawna interesują również naukowców.

Dają wyjątkową możliwość badania, jak genetyka i środowisko wpływają na nasze cechy i zachowania.

Czy to natura czy wychowanie decydują o tym, kim jesteśmy?

Istnieją dwa rodzaje bliźniąt.

Bliźnięta dwujajowe, czyli nieidentyczne, pochodzą z dwóch oddzielnych komórek jajowych, które zostały uwolnione w tym samym czasie i zapłodnione przez różne plemniki.

Dzielą one średnio połowę swoich genów, tak jak zwykłe rodzeństwo.

Bliźnięta jednojajowe pochodzą z jednej komórki jajowej zapłodnionej przez jeden plemnik, która następnie dzieli się na dwa zarodki. Oznacza to, że mają niemal identyczne geny i często wyglądają bardzo podobnie.

Są bardzo rzadkie i występują tylko w około trzech przypadkach na 1,000 urodzeń.

Prof. Nancy Segal, która sama jest bliźniaczką, poświęciła całą swoją karierę tym badaniom.

Jest genetyczką behawioralną i psycholożką na California State University w Fullerton w Stanach Zjednoczonych, gdzie kieruje badaniami dotyczącymi bliźniąt.

"Bliźnięta pozwalają nam zbadać wpływ genów i środowiska na każdą cechę – od inteligencji i szybkości biegania, po osobowość, wzrost i wagę," mówi prof. Segal.

Typowe badania nad bliźniętami porównują bliźnięta jednojajowe z bliźniętami dwujajowymi.

Jeśli bliźnięta jednojajowe są bardziej podobne pod względem danej cechy, sugeruje to, że geny odgrywają pewną rolę w jej kształtowaniu.

Nie jest dużym zaskoczeniem, że geny mają wpływ na nasz wzrost, wagę, a nawet inteligencję.

Badania nad bliźniętami ujawniły również, że geny mają wpływ na niektóre z naszych najbardziej osobistych cech i zachowań.

"Bliźnięta... były wykorzystane do badania wielu różnych zachowań: religijności i postaw społecznych, tego, czy wierzysz w karę śmierci, zażywania narkotyków [i] tego, ile inwestujesz w swoje finanse," mówi prof. Segal.

Badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych, Holandii i Australii wykazały, że bliźnięta jednojajowe częściej mają podobne podejście do religii niż bliźnięta dwujajowe, szczególnie w dorosłości.

To sugeruje, że geny odgrywają pewną rolę w kwestii wiary.

Nie chodzi o to, że nasze geny predysponują nas do wiary w Boga, wyjaśnia prof. Segal, ale bardziej o to, że wpływają one na złożoną mieszankę cech, takich jak inteligencja lub wrażliwość, które mogą zwiększyć prawdopodobieństwo, że tak się stanie.

Bliźniaki wychowywane osobno

Najbardziej uderzające wyniki badań prof. Segal pochodzą z analizy rzadkich przypadków bliźniąt jednojajowych, które nie wychowywały się razem.

"Jednym z przykładów jest osobowość. Fascynujące jest to, że jeśli chodzi o agresywność czy podejście do tradycji… bliźnięta jednojajowe wychowywane osobno są tak podobne do siebie jak te wychowywane razem. To pokazuje, że w przypadku spokrewnionych osób mieszkających razem to geny, a nie wspólne środowisko, odpowiadają za podobieństwa."

Jednym z najsłynniejszych przykładów badania przeprowadzonego przez profesor Segal było badanie Ann Hunt i Elizabeth Hamel, które były bliźniaczkami, ale zostały rozdzielone niemal po urodzeniu.

Zostały wpisane do Księgi Rekordów Guinnessa jako bliźniaczki rozdzielone na najdłuższy czas – 78 lat.

Spotkały się ponownie w USA, gdzie mieszkała Elizabeth, po tym jak Ann – urodzona, wychowana i mieszkająca w Wielkiej Brytanii – zaczęła jej szukać.

Wyniki badania pokazały, że Ann i Elizabeth miały wiele wspólnych cech osobowości – obie wyszły też za mężczyzn o imieniu Jim.

Niektóre podobieństwa z innych badań są jeszcze bardziej osobliwe.

"Nawet nietypowe nawyki i zachowania się powtarzają. Na przykład jedna para bliźniąt jednojajowych używała tej samej szwedzkiej marki pasty do zębów. Inna para, wychowywana osobno, spotkała się na lotnisku w Minnesocie i obie nosiły siedem pierścionków, trzy bransoletki i zegarek."

Ale wspólne zachowania na tym się nie kończyły.

"Inna para bliźniąt jednojajowych miała nawyk noszenia gumek recepturek na nadgarstkach i mycia rąk przed i po skorzystaniu z toalety. Może są bardzo wrażliwi na zarazki i przywiązują ogromną wagę do czystości," mówi prof. Segal.

Para szkockich bliźniaków, którzy wychowywali się oddzielnie, kroiła tosty na cztery kawałki, ale zjadała tylko trzy.

Bliźniaki Jim

Skrajnym przypadkiem synchronizacji są bliźniacy Jim z Minnesoty w USA.

Obaj mieli na imię Jim, zostali rozdzieleni po urodzeniu i spotkali się ponownie w wieku 39 lat, odkrywając, że ich życie było zadziwiająco podobne.

Obaj poślubili kobietę o imieniu Linda, a następnie ożenili się ponownie z kobietą o imieniu Betty.

Obaj mieli psa o imieniu Toy i syna o imieniu James Alan.

Obaj obgryzali paznokcie i spędzali wakacje na tej samej plaży.

Te zadziwiające przykłady każą zadać pytanie: czy naprawdę mamy aż tak duży wpływ na nasze wybory i zachowania, jak sądzimy?

"To, że coś ma podłoże genetyczne, nie oznacza, że nie mamy wolnej woli," mówi prof. Segal.

"Ludzie mają tendencję do myślenia, że środowisko całkowicie nas ukształtowało. Ale to błędne przekonanie," mówi prof. Segal.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Maria Zielinska i Magdalena Mis