Kim jest najwyższy przywódca Iranu Ali Chamenei

Według doniesień amerykańskich mediów prezydent USA Donald Trump odrzucił plan Izraela dotyczący zamachu na najwyższego przywódcę Iranu, ajatollaha Alego Chameneiego, podczas obecnego konfliktu, nazywając go „kiepskim pomysłem”.

Przyglądamy się, kim jest najwyższy przywódca Iranu, jaką ma władzę i jaką rolę jego rodzina odgrywa w polityce kraju.

Ajatollah Ali Chamenei jest dopiero drugim najwyższym przywódcą kraju od czasu rewolucji islamskiej w 1979 r. i zajmuje najwyższe stanowisko od 1989 r.

Młodzi Irańczycy nigdy nie doświadczyli życia bez Chameneiego u władzy.

Najwyższy przywódca znajduje się w samym centrum złożonej sieci rywalizujących ośrodków przywództwa. Może wetować każdą sprawę z zakresu polityki publicznej i samodzielnie wybierać kandydatów na urzędy publiczne.

Jako głowa państwa i głównodowodzący sił zbrojnych, w tym Irańskiego Korpusu Strażników Rewolucji (IRGC), jego pozycja zapewnia mu pełnię władzy.

Chamenei urodził się w Mashhad, drugim co do wielkości mieście Iranu, w 1939 r.

Drugi z ośmiorga dzieci w religijnej rodzinie, jego ojciec był duchownym średniego szczebla z szyickiego odłamu islamu, który jest dominującym nurtem w Iranie.

Jego edukacja była zdominowana przez studiowanie Koranu. W wieku 11 lat Chamenei uzyskał kwalifikacje duchownego.

Jednak podobnie jak w przypadku wielu przywódców religijnych tamtych czasów, jego praca miała charakter zarówno polityczny, jak i duchowy.

Charyzmatyczny mówca, Chamenei dołączył do krytyków szacha Iranu - monarchy, który został ostatecznie obalony przez rewolucję islamską.

Przez lata żył w ukryciu lub przebywał w więzieniu.

Był sześć razy aresztowany przez tajną policję szacha — przeszedł tortury i został skazany na wygnanie wewnątrz kraju.

Rok po rewolucji islamskiej w 1979 r. ajatollah Ruhollah Chomeini mianował go liderem piątkowych modlitw w Teheranie, stolicy kraju.

W 1981 r. Chamenei został wybrany na prezydenta, a w 1989 r. starszyzna religijna wybrała go na następcę zmarłego w wieku 86 lat ajatollaha Chomeiniego.

Jak wpływowy jest jego syn, Mojtaba?

Ali Chamenei rzadko podróżuje za granicę i – według doniesień – prowadzi skromne życie razem z żoną w rezydencji w centrum Teheranu.

Mówi się, że lubi ogrodnictwo i poezję; wiadomo, że w młodości palił papierosy, co jest nietypowe jak na postać religijną w Iranie.

W wyniku zamachu w latach 80. stracił władzę w prawym ramieniu.

Chamenei wraz z żoną, Mansoureh Khojasteh Baqerzadeh, mają sześcioro dzieci - czterech synów i dwie córki.

Rodzina Chameneiego rzadko pojawia się publicznie lub w mediach, a oficjalne i zweryfikowane informacje na temat prywatnego życia jego dzieci są ograniczone.

Spośród jego czterech synów najbardziej znany jest drugi z kolei syn Mojtaba, ze względu na swoje wpływy i znaczącą rolę, jaką odgrywa w najbliższym otoczeniu ojca.

Mojtaba uczęszczał do liceum Alavi w Teheranie – szkoły, do której tradycyjnie chodzą dzieci wysokich rangą urzędników Islamskiej Republiki.

W czasie gdy sam nie był jeszcze duchownym i planował dopiero rozpocząć naukę w seminarium, poślubił córkę Gholama Alego Haddada-Adela, wpływowego przedstawiciela obozu konserwatywnego.

W wieku 30 lat rozpoczął formalne studia religijne w seminarium w Kom – najbardziej znanym seminarium szyickim w środkowym Iranie.

We wczesnych latach 2000. wpływ Mojtaby na politykę stał się bardziej widoczny, choć media rzadko o tym mówiły.

Mojtaba znalazł się w centrum uwagi po kontrowersyjnych wyborach prezydenckich w 2004 r., kiedy to czołowy kandydat Mehdi Karroubi oskarżył go publicznie o zakulisową ingerencję w celu faworyzowania Mahmuda Ahmadineżada, w otwartym liście skierowanym do ajatollaha Chamenei.

Chociaż Ali Chamenei nie jest królem i nie może po prostu przekazać tronu swojemu synowi, Mojtaba ma znaczącą władzę w radykalnych kręgach politycznych swojego ojca, w tym w potężnym biurze Najwyższego Przywódcy, które przyćmiewa konstytucyjne instytucje.

Najstarszym synem rodziny jest Mustafa Chamenei.

Jego żona jest córką Azizollaha Khoshvaghta, zagorzałego konserwatywnego duchownego.

Zarówno Mustafa, jak i Mojtaba służyli na froncie podczas wojny irańsko-irackiej w latach 80.

Trzecim synem Alego Chamenei jest Masoud, który urodził się w 1972 r.

Jest mężem Susan Kharazi, córki Mohsena Kharaziego — znanego duchownego związanego z konserwatywnym Stowarzyszeniem Nauczycieli Seminarium w Kom — oraz siostry Mohammada Sadegha Kharaziego, byłego dyplomaty o reformistycznych poglądach.

Masoud Chamenei trzyma się z daleka od kręgów politycznych i niewiele wiadomo o nim publicznie.

Wcześniej Masoud kierował biurem nadzorującym działalność swojego ojca, które pełni kluczową rolę propagandową dla ajatollaha Chameneiego. Był również odpowiedzialny za opracowanie biografii i wspomnień ojca.

Najmłodszy syn, Meysam, urodził się w 1977 r. i podobnie jak jego trzej starsi bracia jest duchownym.

Jego żona, której imię nie pojawiło się w mediach, jest córką Mahmouda Lolachiana, zamożnego i wpływowego kupca, znanego z finansowego wspierania rewolucyjnych duchownych przed rewolucją w 1979 r.

Meysam pracował razem ze swoim bratem Masoudem w Biurze ds. Ochrony i Publikacji dzieł ich ojca.

Dwie córki

Niewiele wiadomo publicznie o córkach Chameneiego.

Bushra i Hoda są najmłodszymi członkiniami rodziny i urodziły się po rewolucji w 1979 r.

Bushra urodziła się w 1980 r. i jest żoną Mohammada-Javada Mohammadiego Golpayeganiego, syna Gholamhosseina (Mohammada) Mohammadiego Golpayeganiego, który pełni funkcję szefa kancelarii w biurze Chameneiego.

Hoda, najmłodsza z dzieci przywódcy, urodziła się w 1981 r.

Jest żoną Mesbaha al-Hody Bagheri Kaniego, który studiował marketing i wykładał na Uniwersytecie Imama Sadiqa.

Tekst powstał pod redakcją Alexandry Fouché.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Kamila Koronska