احمد زیدآبادی تحلیلگر مسایل خاورمیانه

	تلاش های عمرو موسی تا کنون نتیجه ای به دنبال نداشته است

آقای موسی که برای فراهم کردن زمینه توافق بین ائتلاف حاکم و مخالفان آن در جهت اجرایی شدن ابتکار وزیران خارجه اتحادیه عرب به بیروت سفر کرده بود، به رغم خوش بینی نسبی نخستین خود، نتوانست به موفقیت دست یابد.

طبق ابتکار اتحادیه عرب، گروههای حاکم ( ائتلاف ۱۴ مارس) و گروههای مخالف (ائتلاف ۸ مارس) باید ابتدا ژنرال میشل سلیمان، فرمانده ارتش را به عنوان رئیس جمهور آینده لبنان بر گزینند و سپس با تشکیل دولت وحدت ملی، قانون انتخابات لبنان را اصلاح کنند.

هر دو ائتلاف رقیب در لبنان ابتکار اتحادیه عرب را پذیرفته اند، اما ائتلاف ۸ مارس در نخسیتن دور تلاش های آقای موسی اعلام کرد که تفسیر وی را از ابتکار فوق نمی پذیرد.

پس از آنکه وزیران خارجه اتحادیه عرب در نشست دوم خود در قاهره، بر تفسیر عمرو موسی از ابتکار این اتحادیه برای حل بحران سیاسی لبنان صحه گذاشتند، تصور می شد که آقای موسی در دومین تلاش خود برای ایجاد توافق بین گروههای رقیب در لبنان تا حدی به موفقیت دست یابد.

با این حال، به دلیل پافشاری میشل عون و حسن نصرالله از رهبران معارض دولت لبنان بر نحوه ای از تقسیم قدرت در کابینه که به آنها "حق وتو" دهد و مخالفت قاطع حامیان دولت با این مساله، عمرو موسی نتوانست در دومین دور سفر خود به بیروت برای اجرای ابتکار اتحادیه عرب کاری از پیش ببرد.

طبق نوشته مطبوعات لبنان، نبیه بری از رهبران ائتلاف ۸ مارس برای پشت سر گذاشتن بحران سیاسی این کشور، از خود انعطاف نشان داده است، اما میشل عون و حسن نصرالله با برنامه او برای تشکیل نشست مجلس و انتخاب رئیس جمهور مخالفت کرده اند.

به هر حال، در پی ناکامی عمرو موسی، آقای بری برای چهاردهمین بار نشست مجلس را به تعویق انداخته و تاریخ ۲۶ فوریه را برای نشست بعدی اعلام کرده است.

در همین حال، رهبران ائتلاف ۱۴ مارس ضمن فراخوان مردم لبنان به تظاهرات خیابانی در بیروت به مناسبت سومین سال ترور رفیق حریری، نخست وزیر فقید لبنان، حملات لفظی بی سابقه ای را علیه گروههای مخالف بخصوص حزب الله و نیز ایران و سوریه آغاز کرده اند.

سعد حریری، رهبر اکثریت پارلمانی لبنان، پنجشنبه گذشته ضمن متهم کردن ایران و سوریه به "محاصره سیاسی، امنیتی و تروریستی" لبنان با کمک گروههای آلت دست خود" تاکید کرد که اگر سرنوشت ائتلاف ۱۴ مارس رویارویی است، این ائتلاف از آن خودداری نخواهد کرد.

آقای حریری البته در سخنان بعدی خود از شدت لحن خود کاست و هر گونه جنگ داخلی در لبنان را تنها به نفع سوریه و اسرائیل دانست، با این همه او تاکید کرد که در صورت رویارویی، ائتلاف ۱۴ مارس دست بسته نخواهد نشست.

در این میان اما ولید جنبلاط رهبر دروزی های لبنان و از رهبران برجسته ائتلاف ۱۴ مارس که طی چند ماه گذشته لحن ملایمی در برابر ائتلاف ۸ مارس در پیش گرفته بود، روز یکشنبه طی یک کنفرانس مطبوعاتی در بیروت، با مخاطب قرار دادن حزب الله اعلام کرد که اگر مخالفان دولت در پی ایجاد بی نظمی هستند، ائتلاف ۱۴ مارس برای جنگ با آنان آماده است.

آقای جنبلاط خطاب به حسن نصرالله رهبر حزب الله گفت: "ما از شما هراس نداریم. ما موشک های شما را از دستتان خواهیم گرفت، زیرا از شهادت نمی ترسیم."

حسن نصرالله در شهریور ماه گذشته گفته بود که گروه متبوعش بیش از سی هزار موشک در اختیار دارد یعنی ده هزار موشک بیش از دوران قبل از جنگ با اسرائیل در تابستان سال ۲۰۰۶.

اشاره رهبران ائتلاف حاکم بر لبنان به آمادگی آنها برای جنگ داخلی احتمالی در لبنان نشانه آن است که آنها از دستیابی به توافق با ائتلاف ۸ مارس به مرز ناامیدی رسیده اند، با این همه به نظر نمی رسد که جنگ داخلی در لبنان قریب الوقوع باشد.

جنگ داخلی در واقع مورد نفرت لبنانی هاست و به نظر می رسد که اکثریت مردم لبنان در صورت افزایش خطر جنگ داخلی، به حمایت بیشتر از دولت فواد سینیوره نخست وزیر این کشور برخیزند

در حقیقت چنین به نظر می رسد که رهبران ائتلاف ۱۴ مارس با به میان کشیدن بحث جنگ داخلی در پی تهییج توده خاموش لبنانی برای شرکت در مراسم سالگرد ترور رفیق حریری در ۱۴ فوریه و منزوی کردن گروههای مخالف در افکار عمومی هستند.

جنگ داخلی در واقع مورد نفرت لبنانی هاست و به نظر می رسد که اکثریت مردم لبنان در صورت افزایش خطر جنگ داخلی، به حمایت بیشتر از دولت فواد سنیوره نخست وزیر این کشور برخیزند.

با این حال هیچ تحلیل گری امکان وقوع جنگ داخلی در لبنان را صفر نمی داند. قاعدتا اگر تا آخر ماه مارس که قرار است اجلاس سران عرب در دمشق برگزار شود، کشورهای میانه رو عرب از قبیل عربستان سعودی، مصر و اردن نتوانند با دولت سوریه بر سر فرمول مشخصی برای استقرار ثبات در لبنان به توافق برسند، در آن صورت، احتمال اینکه بحران لبنان وارد مرحله ای از تشنج های غیر قابل کنترل شود، وجود دارد.

با این حال، تا آخر ماه مارس فرصت برای شکستن بن بست سیاسی در لبنان وجود دارد، اما اگر این فرصت از دست برود، جنگ داخلی و دخالت بین المللی گسترده در لبنان یکی از سناریوهای جدی پیش رو خواهد بود.