احمد زیدآبادی تحلیلگر مسایل خاورمیانه

	خانواده ژنرال الحاج نسبت به خبر مرگ او واکنش نشان می دهند

ژنرال حاج که از او به عنوان جانشین احتمالی میشل سلیمان فرمانده کنونی ارتش لبنان یاد می ‌شد، صبح چهارشنبه، بیست و یکم آذر بر اثر انفجار یک اتومبیل بمب گذاری شده در محله بعبدا در حومه بیروت به همراه حداقل سه تن دیگر از همراهانش به قتل رسید.

سمیر جعج رهبر گروه موسوم به نیروهای لبنانی، ترور ژنرال حاج را هشداری به میشل سلیمان که کاندیدای ریاست جمهوری لبنان است، تلقی کرده و آن را تلویحا به سوریه نسبت داده است.

سایر شخصیت‌های ائتلاف ضد سوری حاکم بر لبنان، با صراحت بیشتری دولت بشار اسد، رئیس جمهور سوریه را به دخالت در قتل ژنرال حاج متهم کرده‌ و برای اثبات گفته خود به سخنان اخیر فاروق‌ الشرع، معاون رئیس جمهور سوریه مبنی بر اینکه "نیروهای طرفدار سوریه در لبنان در حال قدرت گرفتن بیشترند" استناد کرده ‌اند.

سوریه اما ضمن محکوم کردن ترور ژنرال حاج و معرفی او به عنوان حامی "مقاومت" تاکید کرده است که اسرائیل و عوامل آن در لبنان از ترور فرمانده عملیات ارتش سود می ‌برند.

یکی از ژنرال‌های بازنشسته طرفدار سوریه در لبنان نیز انگشت اتهام خود را به سمت گروه تحت رهبری آقای جعجع اشاره رفته و این گروه را متهم به قتل ژنرال حاج کرده است.

از زمان ترور رفیق حریری نخست وزیر فقید لبنان در سال ۲۰۰۵ که به عوامل سوریه نسبت داده شده است، تا کنون چندین شخصیت لبنانی که عموما به ضدیت با نفوذ سوریه در لبنان شهرت داشته‌اند، در حوادث گوناگون به قتل رسیده‌اند و ائتلاف حاکم بر لبنان در همه موارد سوریه را به دخالت در قتل ‌ها متهم کرده است، اتهامی که سوریه نیز به نوبه خود آن را رد کرده است.

ژنرال حاج اما اشتهاری به ضدیت با سوریه نداشت و از همین رو، قتل او اگر با انگیزه سیاسی صورت گرفته باشد، ماجرایی پیچیده ‌تر از حوادث تروریستی پیشین در لبنان به نظر می ‌رسد.

قتل ژنرال حاج اما اگر بدون انگیزه سیاسی مستقیم صورت گرفته باشد، می‌تواند به عنوان یک حادثه منحصر به فرد و امری کم و بیش ساده تفسیر شود.

وی فرماندهی عملیات ارتش لبنان علیه جنگجویان گروه فتح الاسلام در اردوگاه فلسطینی نهرالبارد در شمال لبنان را به عهده داشت و قتل او اگر عملیاتی انتقامجویانه از سوی بازماندگان گروه مذکور باشد، رویدادی نه چندان پیچیده در شرایطی بسیار پیچیده است و از همین رو بر آینده سیاسی لبنان تاثیرگذار خواهد بود.

ژنرال حاج اما اشتهاری به ضدیت با سوریه نداشت و از همین رو، قتل او اگر با انگیزه سیاسی صورت گرفته باشد، ماجرایی پیچیده ‌تر از حوادث تروریستی پیشین در لبنان به نظر می ‌رسد

در حقیقت اگر قتل آقای حاج به هدف اخلال در روند انتخاب رئیس جمهور جدید لبنان صورت گرفته باشد، قاعدتا بن بست سیاسی موجود در لبنان ابعاد مشکل‌تری پیدا خواهد کرد، اما اگر او در عملیات تلافی جویانه نیروهای فتح الاسلام به قتل رسیده باشد، در این صورت ممکن است مرگ او تحرک تازه‌ای در جهت روند آشتی بین دو ائتلاف رقیب در لبنان پدید آورد.

در حال حاضر ائتلاف حاکم بر لبنان و گروههای مخالف آن، بر سر انتخاب میشل سلیمان به ریاست جمهوری، به توافق اصولی دست یافته‌اند، اما از آنجا که طبق قانون اساسی هر مقام دولتی برای احراز پست ریاست جمهوری باید دو سال قبل از موعد انتخابات از سمت خود استعفاء داده باشد، برگزیدن آقای سلیمان به عنوان رئیس جمهور نیازمند اصلاح قانون اساسی است.

هر دو ائتلاف رقیب، آمادگی خود را برای اصلاح قانون اساسی اعلام کرده‌اند، اما بر سر چگونگی این اقدام با هم اختلاف پیدا کرده‌اند.

طبق قانون اساسی لبنان، طرح اصلاح قانون اساسی ابتدا باید در کابینه به تصویب دو – سوم اعضای آن برسد و سپس در مجلس با حد نصابی مشابه از تصویب بگذرد.

گروههای مخالف دولت لبنان، از زمان کناره‌گیری شش تن از وزیران وابسته به این گروهها از کابینه فواد سنیوره نخست وزیر لبنان در یک سال پیش، دولت را قانونی نمی ‌دانند و از همین رو، با تصویب اصلاحیه قانون اساسی توسط کابینه مخالفند.

از نظر مخالفان دولت، تصویب اصلاحیه قانون اساسی در کابینه به معنای پذیرش مشروعیت دولت آقای سنیوره توسط مخالفان است و آنان اصرار دارند که اصلاح قانون اساسی باید فقط از طریق مجلس صورت گیرد.

	صحنه انفجار در حومه بیروت

دولت نیز به نوبه خود خواست گروههای مخالف را مغایر قانون اساسی می ‌داند و شرکت گروه تحت رهبری میشل عون در انتخابات میان دوره‌ای مجلس در منطقه متن را که چند ماه قبل توسط دولت آقای سنیوره برگزار شد، دلیلی بر پذیرش مشروعیت دولت از سوی گروههای مخالف قلمداد می ‌کند.

نزاع قانونی فوق اما ظاهر قضیه به نظر می ‌رسد. دو طرف در واقع بر سر نحوه تقسیم قدرت پس از انتخاب میشل سلیمان به ریاست جمهوری اختلاف دارند.

حزب‌الله و متحدان آن، خواستار آنند که پیش از انتخاب آقای سلیمان، تفاهمی بر سر نخست وزیر و ترکیب دولت آینده صورت گیرد، اما حامیان دولت خواستار بررسی موضوع فوق پس از انتخاب رئیس جمهور جدید هستند.

بدین ترتیب، جنگ قدرت بین گروههای رقیب در لبنان همچنان جریان دارد و قتل ژنرال حاج در این میان ممکن است به افزایش فشار افکار عمومی داخلی و جامعه جهانی بر طرفین برای پایان دادن به اختلافات خود بر سر انتخاب رئیس جمهور منجر شود.

به نظر می ‌رسد مردم لبنان و جامعه جهانی از "عادی" شدن تعویق انتخاب رئیس جمهور لبنان خسته و سرخورده شده‌اند و ترور ژنرال حاج نیز تعویق هشت باره انتخاب رئیس جمهور در سه شنبه آینده را برای دو جناح رقیب لبنان سخت تر خواهد کرد.