محمد باریکانی بیروت

	به موجب قانون اساسی لبنان رییس‌جمهور این کشور باید از میان مسیحیان مارونی و با رای دو سوم نمایندگان مجلس انتخاب شود

از دو ماه پیش تاکنون تلاش‌هایی از سوی جامعه بین‌الملل، به ویژه فرانسه در بیروت آغاز شد که هدف آن نزدیک ساختن دیدگاه گروه‌های مخالف و موافق دولت فواد سنیوره نخست وزیر کنونی لبنان و ایجاد توافق میان سران سیاسی لبنان، برای انتخاب یک فرد به عنوان رییس‌جمهور جدید این کشور بود.

به رغم این تلاش‌ها گفت‌وگوهای فشرده داخلی میان سران سیاسی این کشور نیز به نتیجه نرسید و بدین ترتیب، تعویق دوباره در نشست پارلمان لبنان، روزنه‌های امید بر سر حل بحران این کشور را مسدود کرد.

بنا بر آن بود تا نمایندگان مجلس لبنان، بار دیگر با حضور در جلسه بعد از ظهر روز جمعه ۲۳ نوامبر (۲ آذر) پارلمان این کشور رییس‌جمهور آینده لبنان را معرفی کنند.

به موجب قانون اساسی لبنان رییس‌جمهور این کشور باید از میان مسیحیان مارونی و با رای دو سوم نمایندگان مجلس انتخاب شود.

گروه مخالف دولت به رهبری حزب‌الله (موسوم به ۸ مارس) و همچنین اکثریت حاکم بر لبنان به رهبری سعد حریری، رییس جریان آینده در لبنان (موسوم به ۱۴ مارس) تا ساعاتی پیش از به تعویق افتادن مجدد جلسه امروز پارلمان، رایزنی‌های فشرده خود را تداوم بخشیدند.

شکست تلاش‌های بین‌المللی

با شدت یافتن اختلافات داخلی در لبنان در یک ماه گذشته، اتحادیه اروپا به منظور جلوگیری از تکرار جنگ داخلی در این کشور، فرانسه را مامور تهیه طرحی برای پایان بخشیدن به بحران ساخت.

مقامات بلندپایه اروپایی با انجام سفرهای متعدد به بیروت، همچنین در رایزنی‌های فشرده خود با سران سیاسی لبنان، آن‌ها را تشویق به یافتن راه‌حلی در دستیابی به رییس‌جمهور توافقی کردند.

به رغم این تلاش‌ها، دیپلمات‌های غربی به هنگام بازگشت از لبنان در فرودگاه بیروت به خبرنگاران اعلام می‌کردند که "لبنان شرایط بحرانی پیچیده و خطرناکی را پشت سر می‌گذارد که در صورت تداوم، خاورمیانه را با خطر جدی مواجه خواهد ساخت."

بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل، نیز یک هفته پیش از تشکیل جلسه ناموفق روز جمعه پارلمان لبنان به خبرنگاران در بیروت گفته بود "در صورتی که طرف‌های سیاسی در لبنان قادر به دستیابی به توافق بر سر انتخاب رییس‌جمهور نباشند احتمال درگیری‌ها در این کشور وجود دارد."

عمرو موسی، دبیرکل اتحادیه عرب، نیز پس از رایزنی با رهبران سیاسی لبنان در بیروت گفت : "جهان عرب با نگرانی به لبنان می‌نگرد و اتحادیه عرب برای ایجاد راه‌حل در بحران سیاسی کنونی تلاش خواهد کرد."

به رغم این اظهارات، فرانسه تلاش‌ کرد تا کاردینال صفیر، رهبر مذهبی مسیحیان مارونی لبنان، را به ارایه فهرستی از نامزدهای ریاست‌جمهوری که احتمال توافق دو طرف بر نام آن‌ها می‌رفت قانع سازد.

اختلاف بر سر یک نام

پیش از آن، نبیه بری رییس مجلس لبنان و سعد حریری رهبر اکثریت پارلمان این کشور که مسئولیت مذاکره از سوی موافقان دولت سنیوره (گروه ۱۴ مارس) با مخالفان را بر عهده دارد، اعلام کردند که "با هر آن چه کاردینال صفیر اعلام کند" موافق اند.

همزمان با این تلاش‌ها، سخنان ناگهانی سیدحسن‌ نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان، که چند روز پس از برگزاری مانور بدون سلاح این گروه در آن‌سوی رود لیطانی و در نزدیکی مرز لبنان با اسراییل ابراز شد، منجر به آن گردید تا گروه ۱۴ مارس اعلام کند "اپوزیسیون خواستار توافق نیست و سعی در ایجاد آشوب در لبنان دارد."

نصرالله در اظهارات خود، دولت سنیوره را که بیشتر از سوی غرب حمایت می‌شود، "خطری جدی برای لبنان" خواند و گروه ۱۴ مارس را "اکثریت دروغین" نامید. اعلام این مواضع از سوی نصرالله، امید در رسیدن به توافق بر اساس طرح فرانسه را از میان برد و فهرست ارائه شده از سوی کاردینال صفیر نیز نتوانست راه‌حلی برای بحران لبنان باشد.

در حالی که رهبران سیاسی هر دو گروه یکدیگر را به تلاش برای شکست توافق متهم می‌کردند، کاردینال صفیر اعلام کرد که فهرست پیشنهادی خود را به نبیه بری، رییس‌ مجلس، و سعد حریری، رهبر فراکسیون اکثریت پارلمان، ارایه کرده تا مخالفان و موافقان دولت کنونی لبنان، با دستیابی به توافق بر سر یکی از نامزدهای پیشنهادی رهبر مذهبی مسیحیان مارونی این کشور رییس‌جمهور توافقی را برای کسب رای دوسوم نمایندگان مجلس بر اساس قانون اساسی به مجلس معرفی کنند.

میشل عون تنها کاندیدای اپوزیسیون (گروه ۸ مارس) به رهبری حزب‌الله، یکی از نامزدهای مطرح در فهرست کاردینال صفیر بود که به دلیل ائتلاف با حزب‌الله، از ابتدا با مخالفت گروه حاکم (۱۴ مارس) مواجه شد.

معجزه‌ای که رخ نداد

در سوی دیگر اپوزیسیون نیز از موافقت با نامزدهای پیشنهادی گروه حاکم بر لبنان خودداری کرد و بدین ترتیب گفت‌وگوها بر سر نام میشل اده، رییس بانک مرکزی لبنان، به شکل بی نتیجه‌ای ادامه یافت.

برنار کوشنر که در بیروت به سر می‌برد از اعتراف به شکست طرح آن کشور برای حل بحران لبنان خودداری کرد و چند ساعت پیش از نشست ناموفق پارلمان اعلام کرد که "هنوز ممکن است معجزه‌ای رخ دهد."

در حالی که رایزنی‌ها برای رسیدن به توافق بر سر رییس‌جمهور لبنان تا آخرین لحظه ادامه داشت اپوزیسیون بار دیگر در مجلس حاضر شد ولی با خودداری این گروه از شرکت در جلسه انتخاباتی پارلمان تعداد نمایندگان به حد نصاب قانونی نرسید و نبیه بری برای پنجمین بار اعلام کرد که "نشست پارلمان لبنان به مدت یک هفته و تا روز ۳۰ نوامبر(نهم آذرماه) به منظور دستیابی به توافق، بار دیگر به تعویق افتاد."

این در حالی است که نیمه شب امشب ریاست‌جمهوری امیل لحود به پایان می‌رسد و بر اساس قانون اساسی لبنان دولت سنیوره به رغم تهدید مخالفان و بر خلاف میل لحود، می‌تواند اختیارات رییس‌جمهوری را در دست گیرد.