احمد زیدآبادی کارشناس مسائل سیاسی خاورمیانه

	محل زندگی و تحصن نامحدود مخالفان دولت فواد سینیوره در مرکز بیروت به 'شهر چادرها' معروف شده است

گروه های مخالف دولت که به نام ائتلاف ۸ مارس شهرت یافته‌اند، یک سال پیش به منظور وادار ساختن گروه های حاکم (مشهور به ائتلاف ۱۴ مارس) به تشکیل دولت وحدت ملی در لبنان با ترکیبی که مخالفان در کابینه از قدرت "وتو" برخوردار شوند، با برپایی چادرهایی در برابر دفتر آقای سینیوره، تحصن نامحدود خود را آغاز کردند.

تحصن نامحدود مخالفان دولت بر اراده ائتلاف ۱۴ مارس برای اعطای حق وتو به ائتلاف ۸ مارس تاثیری نگذاشت، اما پس از یک سال آنچه به عنوان "شهر چادرها" شهرت یافته است، در مرکز بیروت همچنان پابرجاست.

ادامه تحصن و تحمل زیست در خیمه‌ها در فصول مختلف سال، ضمن آنکه نشانه عزم جدی ائتلاف ۸ مارس (متشکل از حزب‌الله، امل و جنبش میهنی آزاد) برای واداشتن ائتلاف حاکم به پذیرش خواسته‌های خود است، در عین حال از تاثیر اندک چنین اقدامی بر اراده دولت نیز حکایت دارد.

در واقع اگر روز شنبه جمعی از مخالفان برای یادآوری سالگرد تحصن نامحدود در مقابل دفت نخست وزیری تظاهرات نمی‌کردند، کمتر ناظر خارجی به یاد می‌آورد که هنوز صدها لبنانی مخالف دولت تحصن خود را در زیر چادرها ادامه می‌دهند.

با این حال تحصن نامحدود مخالفان دولت تنها اقدامی بوده است که آنها امکان تداوم آن را داشته‌اند، چرا که سایر اقدامات آنان با بن بست روبرو شده است.

تلاش برای ساقط کردن دولت

گروه های مخالف دولت در ابتدا وزیران خود را از کابینه آقای سینیوره به قصد سقوط آن خارج کردند، اما دولت بر اثر این اتفاق سقوط نکرد هر چند که گروه های مخالف آن را نامشروع و غیر قانونی دانستند.

ائتلاف ۸ مارس (مخالفان دولت) به تدریج به این نتیجه رسید که به رغم حمایت نزدیک به نیمی از مردم لبنان از آن، با توجه به خط قرمز درگیری داخلی، قدرت مانور چندانی برای به زانو در آوردن دولت آقای سینیوره ندارد

اقدام بعدی مخالفان برگزاری تظاهرات انبوه در بیروت بود. این حرکت گرچه نفوذ مردمی گروه های مخالف را در مقابل دولت به نمایش گذاشت، اما ائتلاف حاکم نیز با فراخوان هواداران خود به خیابان‌ها، واکنشی مشابه آنان نشان داد.

گام بعدی ائتلاف ۸ مارس دعوت به اعتصاب و نافرمانی مدنی بود. اعلام اعتصاب با استقبال گسترده مردم روبرو نشد و نافرمانی مدنی نیز پس از آنکه به درگیری خونین با هواداران دولت منجر شد، گروه های مخالف از بیم بروز جنگ داخلی آن را رها کردند.

بدین ترتیب، ائتلاف ۸ مارس به تدریج به این نتیجه رسید که به رغم حمایت نزدیک به نیمی از مردم لبنان از آن، قدرت مانور چندانی برای به زانو در آوردن دولت آقای سینیوره ندارد. از همین رو، مخالفان از شدت مخالفت‌های عملی خود با دولت کاستند و به ادامه تحصن جمعی از حامیان خود در مقابل دفتر نخست وزیری بسنده کردند.

پایان کار امیل لحود

با این حال، با پایان یافتن دوره ریاست جمهوری امیل لحود رئیس جمهور سابق لبنان، تشنج در روابط دو ائتلاف رقیب برای گزینش رئیس جمهور جدید بالا گرفت. هر کدام از دو طرف رقیب علاقمند بودند که رئیس جمهور از بین نیروهای وفادار به آنها برگزیده شود.

مخالف دولت نیز ظاهرا به این نتیجه رسیده است که پذیرش یک رئیس جمهور بی طرف، بهتر از رویارو شدن با رئیس جمهوری همسوی دولت است

در این میان، امیل لحود با ترک کاخ ریاست جمهوری لبنان در واقع به درخواست حزب الله برای ادامه ریاست جمهوری خود تا انتخاب رئیس جمهور جدید پاسخ منفی داد و بدین وسیله راه را برای پر کردن خلاء قدرت از سوی کابینه آقای سنیوره فراهم کرد.

گروه های مخالف، در برابر این رویداد تحرک خاصی از خود نشان ندادند و فقط تهدید کردند که اگر رئیس جمهور جدید بر اساس اجماع نظر دو ائتلاف رقیب انتخاب نشود، آنان وی را به رسمیت نخواهند شناخت.

ائتلاف حاکم نیز با انتخاب رئیس جمهور به طریق اجماع موافقت کرد، اما دو طرف نتوانستند بر سر فرد خاصی از فهرستی که نصرالله صفیر اسقف با نفوذ مسیحیان مارونی لبنان پیشنهاد کرده بود، به توافق برسند.

بن بست ناشی از این وضعیت دو طرف را به سمت گزینه سوم یعنی انتخاب میشل سلیمان فرمانده ارتش لبنان به مقام ریاست جمهوری هدایت کرد، گزینه‌ای که مستلزم اصلاح قانون اساسی است.

تاکنون احزاب با نفوذ لبنان از هر دو سو، موافقت ضمنی خود را با انتخاب آقای سلیمان به سمت ریاست جمهوری اعلام کرده‌اند، اما به نظر می‌رسد که نحوه اصلاح قانون اساسی همچنان مشکلی رویارویی دو ائتلاف رقیب در لبنان باشد.

ژنرال سلیمان؛ روزنه امید

حزب‌الله لبنان اصلاح قانون اساسی از طریق درخواست دولت آقای سینیوره را نمی‌پذیرد چرا که این دولت را غیر قانونی می‌داند و برخی از گروه های متحد ائتلاف ۱۴ مارس نیز گفته‌اند که اصلاح قانون اساسی را صرفا برای انتخاب یک فرد خاص لازم نمی‌دانند.

به هر حال، انتخاب احتمالی آقای سلیمان و یا فردی نظیر او به عنوان رئیس جمهور لبنان، انتخاب ناگزیر دو ائتلاف معارض لبنانی است.

تاکنون احزاب با نفوذ لبنان از هر دو سو، موافقت ضمنی خود را با انتخاب آقای سلیمان به سمت ریاست جمهوری اعلام کرده‌اند، اما به نظر می‌رسد که نحوه اصلاح قانون اساسی همچنان مشکلی رویارویی دو ائتلاف رقیب در لبنان باشد

ائتلاف حاکم ظاهرا پذیرفته است که انتخاب یک فرد بی طرف در لبنان در سمت ریاست جمهوری توازن قوا را به سود این ائتلاف به هم خواهد زد، چرا که آقای لحود کاملا در طرف مخالفان قرار داشت.

ائتلاف مخالف دولت نیز ظاهرا به این نتیجه رسیده است که پذیرش یک رئیس جمهور بی طرف، بهتر از رویارو شدن با رئیس جمهوری همسوی دولت است زیرا همانطور که وقایع یک سال گذشته نشان داده، گروه های مخالف برای اعتراض علیه دولت از قدرت مانور زیادی برخوردار نیستند بخصوص اینکه ورود به یک جنگ داخلی خط قرمز آنان محسوب می‌شود.

در واقع تحولات پس از خروج آقای لحود از کاخ بعبدا نشان می‌دهد که گر چه بحران سیاسی لبنان به طرز خارق‌العاده‌ای پیچیده است، اما ممکن است به میزانی که در ابتدای امر به نظر می رسید، خطرناک نباشد.