نمایه سیاسی چین
منبع تصویر،
چین پرجمعیتترین کشور دنیا است و فرهنگ و تاثیرگذاری آن بر جهان قدمتی ۴۰۰۰ ساله دارد.
بسیاری از اکتشافات و اختراعاتی که پایه گذار جهان مدرن شدهاند، نظیر کاغذ، باروت، اعتبار بانکی، قطب نما و اسکناس از چین سرچشمه میگیرند.
پس از دو دهه رکود اقتصادی تحت رهبری حزب کمونیست و مائو تسه تونگ، چین اکنون بالاترین رقم رشد اقتصادی را در جهان دارد و دورهای را پشت سر میگذارد که به انقلاب صنعتی دوم معروف شده است.
در اوایل دهه ۱۹۸۰مزارع اشتراکی بر چیده شد و بخش خصوصی مجددا اجازه فعالیت یافت.
چین یکی از بزرگترین صادرکنندگان کالا در جهان است، سرمایهگذاریهای خارجی وسیعی را به خود جلب میکند و در حال سرمایهگذاری گسترده در سایر کشورها است.
چین با عضویت در سازمان تجارت جهانی توانست حضور خود را در بازارهای جهانی افزایش دهد و در مقابل ناگزیر است بر اساس مقرراتی مشابه با سایر کشورها وارد رقابت شود.
اما مناسبات چین با شرکای تجاریاش به خاطر حجم بالای صادرات این کشور و کپی کردن غیرقانونی آثار هنری یا فرهنگی در چین، همیشه مشکل آفرین بوده است. بسیاری از رقبای تجاری چین خواستار افزایش نرخ ارز آن کشورند تا از طریق گران شدن نرخ کالاهای ساخت این کشور برای خریداران خارجی، در عالم فرضیه، صادرات چین کاهش یابد.
برخی در چین نگرانند که که رشد اقتصاد خصوصی و کاهش تولیدات و کنترل دولتی، زیانهای اجتماعی وسیعی از جمله بیکاری و بی ثباتی را به دنبال بیاورد.
رشد اقتصادی سریع چین باعث شده که تقاضا برای انرژی در این کشور به شکلی سرسامآوری افزایش یابد.
چین بزرگترین تولید کننده و مصرف کننده ذغال سنگ و بعد از آمریکا بزرگترین مصرف کننده نفت در جهان است.
چین تاکنون میلیاردها دلار صرف دستیابی به منابع انرژی در خارج کرده و در عرصه تولید انرژی آبی، میلیاردها دلار سرمایهگذاری کرده است.
فاصله طبقاتی و نارضایتی عمومی
رشد اقتصادی نامتوازن موجب تمرکز ثروت در مناطق شهری و گسترش فقر در مناطق روستایی شده است. این اختلاف در چین از هر کشور دیگری درجهان بیشتر است.
بر اساس آمار رسمی تا اوایل ۲۰۱۲ جمعیت شهرنشینان برای اولین بار از جمعیت روستانشین بیشتر شده بود
بسیاری از ساکنان فقر زده روستاها به سوی شهرهای شرقی چین سرازیر میشوند که در حال حاضر مرکز ساخت و ساز پروژههای بزرگ هستند.
نارضایتیهای اجتماعی در چین خود را در شکل تظاهرات اعتراضی کارگران و کشاورزان نشان میدهد. سالانه دهها هزار نفر با رفتن به پکن شکایت خود را در مورد غصب اموالشان، اخراج ناعادلانه و یا فساد اداری به مقامات دولتی تسلیم میکنند.
از مشکلات بزرگ دیگر در چین فساد است که در تمام سطوح جامعه به چشم میخورد. شیوع ویروس اچ آی وی نیز رو به افزایش است.
از عوارض منفی دیگر رشد اقتصادی سریع چین افزایش آلودگی محیط زیست است. بسیاری از آلودهترین شهرهای جهان در چین قرار دارند.
وضع حقوق بشر
سازمانهای مدافع حقوق بشر چین را به واسطه استفاده از شکنجه و اجرای صدها مورد اعدام در سال و همچنین ادامه سرکوب افکار سیاسی و هنری، مورد انتقاد قرار میدهند.
حاکمیت چین بر تبت کماکان به صورت مسالهای بحثانگیز باقی مانده و سازمانهای مدافع حقوق بشر مقامات چین را متهم میکنند که در صددند فرهنگ بوداییهای تبت را نابود و وفاداران به دالای لاما رهبر تبعیدی آنها را سرکوب کنند.
چین میخواهد اسلامگرایان جداییطلب که عامل "ناآرامی" میداند را سرکوب کند.
اما اویغورهای استان سین کیانگ که اغلب مسلمان هستند، میگویند سیاستهای تبعیضآمیز دولت مرکزی علیه اقلیتها زمینهساز خشونت است.
چین، تایوان را جزو قلمرو خود به شمار میآورد و استراتژی اش الصاق تایوان به خاک چین است حتی اگر ناگزیر به کارگیری قدرت نظامی باشد. چین تهدید کرده است که در صورت اعلام استقلال از جانب تایوان، این جزیره را اشغال خواهد کرد.
در یک نگاه
نام کامل: جمهوری خلق چین
جمعیت: ۱,۳۵ میلیارد ( منبع: سازمان ملل متحده سال ۲۰۱۱)
پایتخت: پکن
بزرگترین شهر: شانگهای
وسعت: ۹,۶ میلیون کیلومتر مربع (۳.۷ میلیون مایل مربع)
زبان اصلی: ماندارین چین
مذاهب اصلی: بودیسم، مسیحیت، اسلام، تائوئیسم
امید به زندگی: مردان ۷۲ سال، زنان ۷۶ سال (منبع: سازمان ملل)
واحد پول: رنمینبی(یوان)
صادرات عمده: منسوجات، پوشاک، صنایع الکترونیک و تسلیحات
سرانه درآمد ناخالص ملی: ۴۹۴۰ دلار (منبع: بانک جهانی ۲۰۱۱)
نشانه اینترنتی: cn
کد بین المللی تلفن: ۹۸+
رهبران سیاسی
منبع تصویر، Getty
رئیس جمهور: شی جین پینگ
شی جین پینگ در نوامبر ۲۰۱۲ به مقام دبیر حزب کمونیست چین دست یافت و به این ترتیب به بالاترین مقام رهبری در کشور رسید.
آقای شی علاوه بر این به عنوان رئیس جدید کمیسیون مرکزی ارتش چین هم انتخاب شد تا آنکه در مارس ۲۰۱۳ رسما به جای هو جین تائو، عهده دار مقام رهبری چین شد.
شی جین پینگ، اولین سیاستمداری است که در دوران سلطه نظام کمونیستی به دنیا آمده و توانسته است به مقام رهبری این کشور دست یابد.
شی، متولد سال ۱۹۵۳ در پکن و فرزند شی ژونگ شان، یکی از انقلابیون کهنه کار و بنیانگذاران حزب کمونیست است.
شی ژونگ شان پیش از انقلاب فرهنگی در سال ۱۹۶۲ از پست معاونت نخست وزیر پاکسازی شد و نهایتا به زندان افتاد. اما پس از مرگ مائو تسه تونگ، بنیانگذار حزب کمونیست، به عنوان یکی از پایه گذاران اصلاحات اقتصادی و اجتماعی فعالیت خود را در استان گواندانگ آغاز کرد.
شی جین پنگ جوان هم مانند بسیاری دیگر از "روشنفکران جوان" آن دوران برای کار به نواحی روستایی فرستاده شد. او هم مانند پدر خود به مخالفت و مبارزه با فساد و ترویج توسعه اقتصادی شهرت یافت.
او همچنین به عنوان دبیر حزب در استان های فوجیان، چجیانگ و بعدها در شانگهای، از خود تسلط کامل در کنترل اهرم های قدرت نشان داد.
در اولین سخنرانی اش به عنوان رئیس جمهور نشان داد که در ایجاد دولتی منزه و فاقد فساد مواضع سرسختانه ای اتخاذ خواهد کرد و رشد اقتصادی و جذب سرمایه خارجی از اولویت های دولت او خواهد بود.
او در سال ۲۰۰۷ پس از آنکه چن لیانگ لو، دبیر قبلی حزب در شانگهای به علت فساد مالی از کار برکنار شد جای او را گرفت. مدت کوتاهی پس از آن به عضویت کمیته دائمی حزب درآمد و در سال ۲۰۰۸ معاون رئیس جمهور شد.
آقای شی برای چین و جهان خارج ، چهره ای نسبتا متجددتر ارائه می دهد و به صراحت لحجه شهرت دارد. اما یکی دیگر از دلایل شهرت او به خاطر همسرش، پنگ لی یوان، یک خواننده سرشناس است.
اما ترکیب دفتر سیاسی (پولیتبورو)، بالاترین نهاد تصمیمگیری در چین، شامل طیفی از نخبه گان محافظه کار افراطی است که در دوران ریاست جمهوری جیانگ زمین و به رهبری او ظهور پیدا کردند.
رسانهها
منبع تصویر، AFP
چین دارای بزرگترین بازار رسانهای در جهان است و دارای بیشترین شمار کاربران اینترنتی است.
بر اساس برآوردهای مرکز اطلاعاتی شبکه اینترنتی چین (CNNIC) این کشور با داشتن ۶۴۸ میلیون کاربر اینترنتی تا پایان سال ۲۰۱۴، در جهان در رتبه اول قرار دارد.
رسانههای چین به شدت تحت کنترل دستگاه رهبری این کشور قرار دارند و فضای نسبتا باز سالهای اخیر فقط شامل توزیع و تبلیغات میشود و هیچ تغییری در کنترل محتوایی محصولات رسانهای ایجاد نشده است.
از دسترسی به اخبار سایتها، رادیوها و تلوزیونهای خارجی، ازجمله بی بی سی، از طریق مسدود کردن آنها جلوگیری میشود. خوانندگان عادی در چین هیچ دسترسی به اخبار و روزنامههای خارجی ندارند.
هراس از اینکه رسانههای آزاد در هنگ کنگ پس از بازپسگیری کنترل این جزیره توسط چین از بین خواهد رفت به وقوع نپیوست و هنوز رسانههای هنگ کنگ از آزادی بیشتری برخوردار هستند، هر چند نگرانی از دخالت دولت بر جای خود باقی است.
مطبوعات چین مطالب مربوط به فساد و بی کفایتی مقامات و دستگاههای دولتی را پوشش میدهند اما از زیر سئوال بردن کنترل مطلق حزب کمونیست میپرهیزند.
هر شهری یک روزنامه دارد که قاعدتا توسط دولت محلی چاپ میشود و در کنار آن شعبه محلی حزب کمونیست هم ارگان خود را چاپ میکند.
چین در عین حال بازار بزرگی است برای کانالهای ماهواره ای ارزیابی می شود که تا سال ۲۰۱۰ قریب ۱۳۰ میلیون نفر با پرداخت اشتراک از این شبکه ها استفاده کنند.
تلویزیون دولتی چین در مجموع ۲۱۰۰ کانال مرکزی، منطقهای و ناحیهای دارد.
دسترسی به کانالهای تلویزیونی غیر بومی بسیار محدود است و دولت با امضا قرارداد به برخی از تلوزیونهای تجاری بینالمللی اجازه داده برخی از برنامههای خود را در مناطقی از چین از طریق کابل پخش کنند و در مقابل آنها باید برنامههای انگلیسی تلویزیون دولتی چین را درآمریکا و بریتانیا پخش کنند.
دولت چین میگوید فقط به آن نوع از برنامههای خارجی اجازه پخش میدهد که امنیت ملی و ثبات سیاسی کشور را به خطر نیاندازند. دولت توسط نهاد ویژه کنترل محصولات فرهنگی به تمام کانالهای داخلی دستور داده که برای هر فیلم یا برنامه تلوزیونی خارجی باید قبل از پخش جواز بگیرند.
با وجود کنترل سایتها میزان استفاده از اینترنت روز به روز افزایش مییابد. دولت به طور مستمر سایت گروههای مخالف، سازمانهای مدافع حقوق و آزادیهای مدنی و برخی از نهادهای خارجی را مسدود میکند. وبلاگها را که تعدادشان اندک است نیز تحت فشار قرار میدهد.
گزارشگران بدون مرز گروه مدافع خبرنگاران و آزاذی رسانه ها، چین را بزرگترین زندان روزنامه نگاران در جهان توصیف کرده است.
مطبوعات
جراید مهم چین همه دولتی هستند و عمده ترین آنها عبارتند از: روزنامه خلق چین ارگان حزب کمونیست، روزنامه انگلیسی زبان چین، روزنامه ارتش آزادیبخش خلق، روزنامه مناطق روستایی و ارگان مرکزی حزب کمونیست
تلویزیون
شبکه مرکزی چین (دولتی). این شبکه دارای ۱۰ کانال از جمله یک کانال انگلیسی زبان است.
رادیو
رادیو: رادیوی ملی چین (دولتی) رادیوی بین المللی چین (دولتی) : بخش جهانی متشکل از ۳۸ زبان خارجی است.
خبرگزاری
خبرگزاری "شین هوا" خبرگزاری دولتی "ژانگو شین ون شه": سرویس خبری چین برای چینی های مقیم خارج
