تیراندازی بوفالو؛ تئوری 'جایگزینی بزرگ' و انگیزه پشت حمله چه بود؟

بر اساس یک سند ۱۸۰ صفحه‌ای که ظاهرا مرد مظنون به کشتن ۱۰ و زخمی کردن ۳ نفر در یک سوپرمارکت در آمریکا منتشر کرده، این فرد خود را فاشیست و سفیدپوست برتری‌طلبتوصیف کرده است.

این جوان ۱۸ ساله غرق در تفکرات موسوم به "تئوری جایگزینی بزرگ"، هفته گذشته در یک سوپرمارکت در شهر بوفالو در ایالت نیویورک به مشتریان تیراندازی کرد و ۱۰ نفر را کشت که تقریبا همه سیاه‌‌پوست بودند.

مقام‌های شهر بوفالو در ایالت نیویورک می‌گویند پیتون گندرون، ۱۸ ساله، مخصوصا دنبال شهری با جمعیت بالای سیاه‌پوست بوده است. از میان ۱۳ نفری که به آنها شلیک کرد، ۱۱ نفر سیاه بودند.

به گفته پلیس، گندرون ۳۲۰ کیلومتر رانندگی کرد تا به شهر بوفالو برسد.

بایرون براون، شهردار بوفالو، می‌گوید مظنون با این نیت وارد شهر شد که " تا می‌تواند جان عده بیشتری از سیاهان را بگیرد."

این حمله تحت عنوان «جرایم ناشی از نفرت نژادی» در دست بررسی است.

به گفته یک مقام ارشد دولت آمریکا، گندرون مانیفست ۱۸۰ صفحه‌ای را منتشر کرده و در آن از سفیدها خواسته بوده علیه آمریکاییان آفریقایی‌تبار و یهودیان به‌پا خیزند و آنها را بکشند.

'جایگزینی بزرگ'

در صفحه ۱۶۵ زیر عنوان "دشمنان بلندپایه را بکشید"، نوشته صادق‌ خان، شهردار لندن، که فرزند یک خانواده مهاجر پاکستانی است، یکی از سه نفری‌ایست می‌خواهد بکشد.

او گفته است: "این مهاجر مسلمان پاکستانی حالا در جایگاه نماینده مردم لندن می‌نشیند. لوندینیوم [نام لاتین لندن کهن]، قلب جزیره بریتانیا."

شنبه‌شب، مقام‌های محلی سند را بررسی کردند؛ سندی که قدم‌به‌قدم همه مراحل برنامه کشتن هرچه بیشتر سیاهان را مشخص می‌کرد.

او درباره تفنگ نیمه خودکار بوشمستر که می‌خواست از آن استفاده کند، صحبت کرده؛ و همچنین جزئیات پارکینگ منطقه‌ای را که قصد داشت واردش شود، به علاوه شبکه‌ای که قرار بود تصاویر زنده حمله خشونت‌بارش را در آن پخش کند، توضیح داده است.

تمام ۱۸۰ صفحه پر از نظرات نژادپرستانه و ضدمهاجرت است. او استدلال می‌کند که آمریکایی‌های سفید در خطر جایگزینی با افراد رنگین‌پوست هستند. این ایدئولوژی مشترک گروه‌های راست افراطی است که به نام تئوری "جایگزینی بزرگ" نامیده می‌شود.

این نظریه‌ای است که در گذشته گروه‌های افراطی دیگر هم از آن الهام گرفته‌اند.

در سال ۲۰۱۹، برنتون ترنت، شهروند استرالیایی با تفکر راست افراطی، به مسجدی در شهر کرایست‌چرچ نیوزیلند حمله و تصاویر تیراندازی را زنده در شبکه‌های اجتماعی پخش کرد. او هم مانیفستی ۷۴ صفحه‌ای را با عنوان "جایگزینی بزرگ" در فیسبوک منتشر کرده بود.

در آن متن که او مکررا سوال‌هایی را طرح و خودش به آنها پاسخ داده، تلاش کرده بود جنایتش را توجیه کند. در کرایست‌چرچ ۵۰ نفر کشته شدند. فیسبوک حساب کاربری‌ای را که متن در آن منتشر شده بود، بسته است.

'نسل‌کشی سفید'

"جایگزینی بزرگ" نام جنبشی جهانی است که به‌سرعت در اینترنت در حال رشد است و ادعا دارد اروپایی‌ها از آنچه "نسل‌کشی سفید" خوانده می‌شود، آسیب می‌بینند.

برتا باربت، از اندیشکده مستقل پولیتیکون، می‌گوید: "این واکنش سفیدهایی است که احساس می‌کنند جهان، در مسیری در حال تغییر است که به نفع آنها نیست."

این کارشناس توضیح می‌دهد: "با پیشرفت جهان، آنان موقعیت‌شان را از دست می‌دهند و احساس می‌کنند افرادی بالای سر آنها و افرادی زیر دستشان هستند."

برتری‌جویان به‌وضوح اعلام می‌کنند که یک سلسله مراتب نژادی در جهان وجود دارد که بر اساس آن، آنها باید در رأس امور باشند.

دامینیک کاسیانی، خبرنگار بی‌بی‌سی، می‌گوید: "اصل اساسی این تئوری توطئه این است که 'مردم اروپا' منقرض می‌شوند و مهاجرانی با فرهنگ متفاوت، پست و خطرناک، 'جایگزین' آنها می‌شوند."

خاستگاه: فرانسه

ایده "جایگزینی بزرگ" از فرانسه برخاست.

در سال ۲۰۱۰ یک نویسنده راست افراطی به نام رنو کامو در کتابش به نام "جایگزینی بزرگ" این نظریه را مطرح کرد؛ از آن زمان سیاستمدارانی مانند اریک زمور، دارای تفکرات راست افراطی و نامزد سابق ریاست‌جمهوری فرانسه، از این فکر استفاده کرده‌اند.

کامو قبول ندارد که اظهاراتش باعث تحریک نفرت و اعمال خشونت می‌شود؛ اما شبکه اجتماعی توییتر پارسال حساب کاربری او را تعلیق کرد.

این نویسنده چند بار به علت انتشار یادداشت‌هایی که محتوای آن باعث تحریک نفرت نژادی تشخیص داده شده، در کشورش جریمه شده است.

اما بسیاری اعتقاد دارند که مفاهیم این نظریه حتی به یک قرن قبل در سال ۱۹۰۰ باز می‌گردد؛ زمانی که موریس باره، پدر ملی‌گرایی فرانسوی، از جمعیت تازه‌ای سخن گفت که قدرت را به دست می‌گیرند و "سرزمین پدری ما را ویران می‌کنند."

او در روزنامه‌ لو ژورنال نوشت: "نام فرانسه می‌تواند به‌خوبی زنده بماند. با این حال، شخصیت‌ ویژه کشور ما ممکن است نابود شود و افرادی که با نام ما در قلمرومان مستقر شده‌اند، به طرف مقاصدی مغایر با نیازهای سرزمین ما و نسل‌های گذشته حرکت کنند."

نرخ تولد و باروری هم نقش مهمی در این نظریه دارد.

ترنت، مهاجم مسجد نیوزیلند، در مانیفستش از نرخ پایین زاد و ولد در کشورهای غربی انتقاد و آن را با نقاط دیگر جهان مقایسه کرد. او این موضوع را دلیلی دیگر بر آنچه خواند که "تهاجم" توصیف می‌کند.

او نوشته بود: "مهاجرت گروهی و شمار بالای مهاجران باعث افزایش جمعیت آنها شده است. این باعث جایگزینی کامل فرهنگی و نژادی در اروپا خواهد شد."

سرزنش دولت

طرفداران نظریه "جایگزینی بزرگ" اغلب، دولت‌ها را مقصر می‌دانند.

دامینیک کاسیانی، خبرنگار بی‌بی‌سی، می‌گوید: "بخشی از تئوری این است که دولت‌ها و موسسات با افزایش مهاجرت و صرفا برای حفظ سرمایه‌داری جهانی باعث ترویج 'نسل‌کشی سفید' می‌شوند."

گاهی نظریه جایگزینی به تفکرات یهودستیزی و نئونازیسم گرایش می‌یابد و یهودیان را به خاطر نظام اقتصادی جهان سرزنش می‌کند.

برتا باربت توضیح می‌دهد: "این گروه‌ها، که معمولا مردان سفیدپوست عموما فاقد تحصیلات بالا هستند، در سیاست نادیده گرفته شده‌اند و فکر می‌کنند به مشکلات انسان‌های دیگر بیش از آنها پرداخته شده است."

دامینیک کاسیانی این‌طور ادامه می‌دهد: "تئوری توطئه نقطه ثقل گروه‌های اینترنتی رو‌به‌افزایش، به‌ویژه گروه‌های خصوصی و پنهان در فیسبوک و سایر شبکه‌های اجتماعی است."

او می‌گوید: "در این گروه‌هاست که معتقدان این تئوری، دور از واقعیت‌های موجود و بدون منابع موثق، اطلاعات و اخبار غلط را به‌اشتراک می‌گذارند و به هراس یکدیگر دامن می‌زنند."