انتخابات اتریش؛ 'راست‌های خشمگین مقابل چپ‌های مستقل'

انتخابات ریاست جمهوری در اتریش بار دیگر توجه جهانی و به ویژه دولت‌ها و مردم اروپا را به خود جلب کرده است.

دو رقیب راست افراطی و چپ مستقل در رویارویی‌های انتخاباتی شکاف موجود در جامعه اتریش را آشکار کردند. این دو رقیب در سال میلادی جاری برای چهارمین بار در راه تصاحب مقام ریاست جمهوری وارد کارزار انتخاباتی شدند.

این چهارمین بار است که در طی یک سال دو نامزد کاملا متضاد مقام رئیس جمهوری وارد یک مبارزه بی سابقه انتخاباتی شده‌اند.

در سه دور قبلی هر بار به علتی نتیجه نامعلوم مانده و به تعویق افتاده و حالا در روز یکشنبه چهارم دسامبر بیش از ۶ میلیون رای دهنده در اتریش بپای صندوق‌های انتخابات می‌روند تا بگویند کدام نامزد را بر دیگری ترجیح می‌دهند به عبارت دیگر یک رویکرد بی سابقه به راست افراطی و یا گرایش معقول و متعادلی برای مقابله با مشکلات کنونی که اتریش و اصولا اروپا با آن درگیر است از خود بروز می‌دهند.

سنجش افکار، تا حدود ۲۴ ساعت مانده به اعلام نتیجه رسمی، کم و بیش نشان می دهد که هیچکدام از دو رقیب سرسخت، پیشتاز نیستند و بیشتر سر به سر بودن آرا پیش بینی شده است گرچه برخی دیگر از موئسسات نظرسنجی و تحلیگران معتقدند این بار نتیجه با اختلاف کم معلوم خواهد شد.

پیروزی حزب آزادی و تقویت مواضع پوپولیست‌های اروپا

اگر نوربرت هوفر، ۴۵ ساله نامزد حزب آزادی اتریش انتخاب شود او نخستین راستگرای تندرو است که در یک کشور اروپای غربی به مقام ریاست جمهوری دست می یابد و گرچه رئیس جمهور در اتریش بیشتر یک مقام تشریفاتی است ولی او رسما فرمانده کل قوا و نماینده کشور هم است و نمی توان تاثیر اورا در سطح ملی و بین المللی نادیده گرفت.

مهمتر از این، حزب او و دستیاران و هوادارانش فرصت خوبی خواهند داشت تا دامنه نفوذ سیاسی و اقتصادی و اجتماعی حزب خود را گسترش دهند و در انتخابات پارلمانی پیروزی‌های تازه‌ای به دست آورند. انتخابات پارلمانی سراسری اتریش در سال ۲۰۱۸ برگزار می‌شود و اگر اروپا همچنان با بی ثباتی روبرو باشد ممکن است حزب راست آزادی بالاترین مقام اجرایی کشوریعنی صدراعظمی را هم تصاحب کند.

در حال حاضر صدر اعظم از حزب سوسیال دمکرات است. سوسیال دمکرات‌ها در اتریش به طور سنتی به جز موارد استثنائی حزب اصلی حاکم هستند.

کارشناسان می‌گویند قطعی است که با پیروزی نوربرت هوفر، مواضع همه راستگرایان اروپا تقویت خواهد شد و این نتیجه در انتخابات پارلمانی اروپا، فرانسه، آلمان، هلند و چند کشور دیگر آشکار خواهد شد.

با این حال گرهارد بودا، روانشناس و جامعه شناس در وین معتقد است مبارزات انتخاباتی اخیر در آمریکا و موفقیت آقای ترامپ تاثیری در انتخابات اتریش ندارد و مسائل آمریکا با اروپا و اتریش خیلی متفاوت است.

آخرین مناظره دو نامزد ریاست جمهوری اتریش نشان داد که با وجود ستیزه بی سابقه، این دو با هم در مورد آمریکا هم‌نظر بودند و تا آخرین مرحله مبارزات انتخاباتی ثابت کردند که آنها توجهی به انتخابات آمریکا ندارند و معتقدند تاثیری در اتریش ندارد زیرا امور در اروپا روند دیگری دارد.

کارشناسان شکاف در جامعه اتریش را کاملا جدی می‌دانند و به طور کلی از دو طیف صحبت می‌کنند. این دو طیف از یکدیگر با کنایه از "خوب‌ها" و "خشمگین‌ها" و مفاهیمی از این دست صحبت می‌کنند اما عملا موضوع فراتر از این حرف ها است و این اصطلاحات در مبارزات انتخاباتی و موارد جدی دیگر به "دوست" و "دشمن" تبدیل شده است.

پوپولیست‌ها رهبری خشمگین‌ها یا ناراضی‌ها را به دست گرفته‌اند و میانه‌روها برای حفظ صلح و اصول دمکراسی در جوامع خود و همزمان اروپا فعالیت دارند؛ سوسیال دمکرات‌ها و احزاب چپ و راست میانه در این طیف قرار دارند و احزابی نظیر حزب آزادی اتریش در جهت خلاف حرکت می‌کنند، آنها نهایتا از دشمنان اتحادیه اروپا یا پذیرفتن پناهجویان و امثال آن به شمار می‌روند.

اعلام همدلی با پوتین و از میان برداشتن تحریم‌ها علیه روسیه نیز در سرلوحه شعارهای حزب ازادی اتریش است.

حزب آزادی اتریش به رهبری آقای هوفردر جریان مبارزات انتخاباتی همواره موضوع پناهجویان را به میان کشیده و می‌گوید در کنار مشکلات بی شمار، پناهندگان برای اتریش یک مسئله امنیتی هستند و در صورت موفقیت حزبش در کسب دولت بدون تامل بسیاری از آنها اخراج خواهند شد و مرزها تحت کنترل شدید قرار خواهند گرفت.

از این گذشته با گذراندن مقررات جدید همه کسانی که از اتریش برای مدتی به سوریه رفتند و با گروه‌های تروریستی همکاری یا ابراز همبستگی کردند و دوباره به اتریش بازگشتند اخراج خواهند شد و در صورتی که تابعیت اتریش را داشته باشند از آنها سلب تابعیت خواهد شد.

برخلاف رهبر حزب آزادی، آقای فان در بلن از جبهه مقابل می‌گوید که شهروندی یک ارزش والا است و حتی از یک قاتل هم نمی توان سلب تابعیت کرد.

اهمیت پیروزی نامزد مستقل ها

آلکساندر فان در بلن، ۷۲ ساله، پروفسور بازنشسته اقتصاد، از شخصیت‌های مطرح اتریش است که بیش از ده سال رهبری سبزها را بر عهده داشت و در انتخابات ریاست جمهوری به عنوان نامزد مستقل وارد صحنه شد ولی از حمایت بسیاری از شخصیت‌های فرهنگی و احزاب میانه رو اتریش برخوردار است.

او در برابر گسترش افراط گرایی یک عامل ثبات سیاسی و حفظ تعادل جامعه به شمار می رود که از حمایت احزاب حاکم نیز برخوردار است. دولت اتریش نیز اگر چه در انتخابات نامزد رسمی ندارد و دخالت نمی‌کند ولی مایل است که رئیس جمهور آینده کشور آقای فان در بلن باشد.

آقای فان در بلن بعد از آنکه دور اول انتخابات در ۲۴ آوریل پیروز قاطعی نداشت، در دور دوم که روز ۲۲ ماه می انجام شد در مصاف با آقای هوفر و با اکثریت کم ۳۱ هزار آرای بیشتر رئیس جمهور شد. آقای هوفر نیز نتیجه را پذیرفت ولی بعد از مدتی کوتاه بر اثر یافتن نقص در شمارش آرای پستی، دادگاه عالی قانون اساسی اتریش انتخابات را باطل اعلام کرد.

دور بعدی قراربود روز دوم اکتبر برگزار شود اما به سبب مشاهده نقص در چسبندگی پاکت آرای پستی، انجام انتخابات به روز چهارم دسامبر موکول شد.

تعویق مکرر انتخابات ریاست جمهوری اتریش فرصتی بود برای گسترش مبارزات دو قطب مهم سیاسی و بحث درباره مواضع متضاد آنها.

در این میان نامزد مستقل ها موفق شد در سایر کشورهای اروپایی نیز به ویژه در میان رهبران اتحادیه اروپا و همچنین روشنفکران در همه کشورهای اروپایی هواداران خود را بیابد و در خود اتریش یک جبهه مقاومت در برابرفعالیت گسترده راست‌گرایی شکل دهد.

پژوهش در باره علت گسترش راستگرایی

طولانی شدن جریان انتخابات ریاست جمهوری اتریش و در این میان مبارزات انتخاباتی آمریکا برای موسسات پژوهشی و جامعه شناسان این فرصت را به وجود آورد که در این مورد بیشتر تحقیق کنند.

علت رشد توجه به شعارهای راست افراطی و پرداختن برخی سیاست‌بازان خارج از دایره رسمی و سنتی سیاست به روش های عوامفریبانه و پوپولیستی چیست؟

بنیاد آلمانی برتلسمان، از بزرگترین سازمان‌های انتشاراتی و پژوهشی اخیرا این سوال را با ۱۵ هزار شهروند در ۹ کشور مهم عضو اتحادیه اروپا مطرح کرده است؛ نتیجه به طور کلی این است که پشت سر پوپولیست‌های راست در درجه اول نیروی ارزش های ملی و سنتی و در درجه دوم هراس از جهانگرایی قرار دارند.

مساله جهانگرایی حتی قاره اروپا را دچار شکاف عمیق کرده است زیرا ۴۵ درصد مردم اروپا یعنی حدود نیمی از آنها جهانگرایی را برای خود یک خطر و تهدید جدی تلقی می‌کنند. این مردم فکر می‌کنند که جهانگرایی با سرعتی که دارد آنها را به عقب رانده و کنار گذاشته است و سیاستمداران هم دیگر توجهی به آنها ندارند.

موج پناهجویان و جاکن شدن میلیون‌ها انسان از مسکن و ماوای خود و روی آوردن به اروپا هراس اروپایی‌ها را بیشتر کرده است.

بنا بر این تحقیق در اتریش و فرانسه میزان افرادی که ادغام بین المللی اقتصاد و رویکرد جهانی شدن را عامل فقر و گرفتاری آینده خود می دانند از ۵۵ درصد متجاوز است.

این مردم می گویند از روبرو شدن با بیکاری و فقر به شدت در هراس هستند و تحقیق نشان می دهد که همواره بیشتر این افراد حمایت از پوپولیست‌های راست را راه نجات خود می دانند.