وزیر خارجه ایران می‌گوید مقدمات «بازگشایی سفارت‌خانه‌های تهران و ریاض» در حال انجام است

ایران عربستان

منبع تصویر، Oleksii Liskonih

حسین امیر‌عبداللهیان وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران از دیدار قریب‌الوقوع خود با وزیر خارجه عربستان خبر داده و گفته است دو طرف توافق کرده ‌اند که «هیئت‌های فنی از سفارتخانه‌ها و سرکنسولگری ها بازدید کنند» تا مقدمات عملی بازگشایی سفارتخانه ها فراهم شود.

وزیر خارجه ایران افزود دو ماه پیش توافق اولیه‌ای با میانجی‌گری عمان برای دیدار هیات‌های فنی ایران و بحرین از سفارتخانه‌های خود انجام شده اما کماکان موانعی برای بازگشت روابط عادی میان دو کشور وجود دارد.

وزیر خارجه جمهوری اسلامی در حالی از توافق با عربستان برای بازدید هیات های فنی دو کشور از سفارتخانه های متبوع خود خبر داده که علیرغم توافق مشابهی که دو ماه پیش میان ایران و بحرین صورت گرفته کماکان موانعی بر سر بازگشایی سفارتخانه های تهران و منامه و عادی سازی رابطه میان این دو کشور وجود دارد.

وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه گفت «سلطان عمان در جریان سفری که به منامه داشتند ایده بازگشت روابط دو کشور را به حالت طبیعی مطرح کردند. دو ماه پیش توافق اولیه‌ای از این طریق برای بازدید هیئت‌های فنی ایران و بحرین از سفارتخانه‌های هر طرف ایجاد شد. ما هیات فنی‌مان را به منامه اعزام کردیم که از سفارتخانه و اماکن دیپلماتیک ما بازدید کرد. هیات پارلمانی ما هم برای شرکت در اتحادیه بین‌المجالس جهانی سفر کرد.»

آقای امیرعبداللهیان درباره اینکه چرا هیئت بحرینی تا کنون به ایران سفر نکرده توضیحی نداد و تنها گفت «طبعا ما از بازگشت روابط عادی با کشورهای همسایه استقبال می کنیم و امیدواریم برخی موانعی که اکنون در این مسیر بین تهران و منامه وجود دارد از میان برداشته شود.»

 اولین بار آقای عبداللهیان هشت ماه پیش اعلام کرد که مقدمات تبادل هیات‌های فنی ایران و عربستان برای بازدید از سفارتخانه‌ها انجام شده اما به نظر می رسد هنوز از امیدواری تهران به عادی سازی روابطش با عربستان تا تبدیل این امید به واقعیت فاصله قابل توجهی باقی مانده است.

پیشتر محمد جمشیدی، معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهور ایران در توئیتی نوشته بود سلمان بن‌عبدالعزیز، پادشاه عربستان، از ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور، دعوت کرده تا به ریاض سفر کند. عربستان و منامه درباره این خبر هنوز اظهار نظر رسمی نکرده‌اند.

خبرگزاری رویترز نوشته عربستان هنوز درباره این خبر واکنشی نشان نداده است و رسانه‌های دولتی این کشور هم به چنین نامه‌ای اشاره‌ نکرده‌اند. معاون رئیسی جمهوری ایران، اما، می‌گوید آقای رئیسی از این دعوت «استقبال» کرده است.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، در نشست خبری روز یکشنبه گفت با پیشنهاد سه مکان برای برگزاری نشست وزرای خارجه ایران و عربستان موافقت شده است اما درباره این مکان‌ها توضیحی نداد.

روابط ایران و عربستان نزدیک به ۷ سال پیش از سوی مقام های سعودی پس از آن قطع شد که «طلاب و دانشجویان بسیجی و حزب‌الهی» در اعتراض به اعدام یک روحانی شیعه مخالف حکومت عربستان در این کشور، به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری آن در مشهد حمله کردند. در پی قطع رابطه ایران و عربستان تعدادی از کشورهای دیگر منطقه از جمله بحرین نیز با ایران قطع رابطه کردند.

در هفت سال گذشته تنش لفظی کم سابقه‌ای میان دو طرف برقرار بوده، اگرچه از سال ۲۰۲۱ زمانی که عراق اعلام کرد میزبان گفتگو میان تهران و ریاض خواهد بود، و با ادامه گفتگوها، این تنش به ویژه در ماه‌های اخیر تدریجا کمتر شده است.

ایران و عربستان ۱۹ اسفند ماه- دهم مارس- برای ازسرگیری روابط توافق کردند. این توافق با میانجیگری چین به‌دست آمد. در آن زمان گفته شد وزیران خارجه دو کشور برای بازگشایی سفارت‌ها به‌زودی با یکدیگر دیدار خواهند کرد.

حسین امیرعبداللهیان در جواب به سوالی درباره روند عادی‌سازی روابط ایران و عربستان و جزئیات گفت‌وگوهای دو کشور گفته «از طریق حافظ منافع خود یعنی سوئیس در ۱۰ روز گذشته پیام‌هایی را از عربستان دریافت و هم منتقل می‌کنیم».

آقای امیرعبداللهیان در این نشست خبری گفت «گفت‌وگوهای تهران و ریاض با تلاش دولت عراق آغاز شد. در بخش‌هایی از گفت‌وگوها نشست‌هایی را مقامات امنیتی ما در مسقط انجام دادند؛ پنج دور گفت‌وگو در عراق و سه دور در مسقط که ماهیت آن‌ها امنیتی بود. در سفر آقای شی به عربستان گفت‌وگوهایی در مورد نقش ایران مطرح می‌شود. با توجه به روابط نیرومندی که در آسیا پایه‌ریزی کرده‌ایم و همکاری بلند مدت دو کشور گام‌به‌گام در حال اجرا است، رئیس جمهوری چین تصمیم گرفت در تکمیل این فرایند ابتکاری را روی میز قرار بدهد که در جریان نتایج آن هستید».

رد شدن از پست X, 1
اجازه نشان دادن محتوای X را می دهید؟

این مطلب شامل محتوایی از X است. قبل از بارگیری این محتوا از شما اجازه می گیریم، زیرا ممکن است این سایت ها از کوکی ها و یا سایر انواع فن آوری استفاده کنند. می توانید سیاست X را درباره کوکی ها و سیاست مربوط به حفظ حریم خصوصی را پیش از موافقت بخوانید. برای دیدن این محتوا روی "موافقت و ادامه"‌کلیک کنید.

توضیح: محتوای مربوط به طرف ثالث ممکن است شامل آگهی باشد

پایان پست X, 1

همزمان حسن روحانی، رئیس جمهوری سابق ایران، هم با در وبسایت منتسب به او، به بازخوانی توافق‌نامه امنیتی ایران و عربستان پرداخته است.

این تفاهم‌نامه امنیتی، ۲۳ سال پیش، در سال ۱۳۷۸ و در سفر نایف بن‌عبدالعزیز آل‌سعود، وزیر وقت کشور عربستان، به تهران امضا شد.

با پیشبرد این مذاکرات توسط علی شمخانی، انتقادهایی به وزارت خارجه ایران مطرح شده بود. وزیر امور خارجه ایران در جواب گفته: «در سیاست خارجی هماهنگی وجود دارد. همه چیز در چارچوب نظام و زیر نظر رئیس‌جمهور است. دشمنان بدانند، اختلافی نیست.»

ایران و عربستان حدود ده روز پیش اعلام کردند به توافق برای از سرگیری روابط دست یافته‌اند؛ علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران نمایندگی کشورش را در این مذاکرات، که با میانجیگری چین انجام شد، برعهده داشت.

آمریکا با لحنی محتاطانه از این خبر استقبال کرده است.

در پی انتشار این خبر وزیر دارایی عربستان گفت در پی توافق تهران و ریاض، عربستان می‌تواند «خیلی زود» در ایران سرمایه‌گذاری‌‌های خود را آغاز کند؛ محمد جدعان گفته فرصت‌های زیادی برای سرمایه‌گذاری عربستان در ایران وجود دارد، تا زمانی که شرایط توافق رعایت شود، مانعی برای این امر نمی‌بیند.

گفتگو با حسین علیزاده دیپلمات پیشین ایران و پژوهشگر روابط بین‌الملل:

رد شدن از پست X, 2
اجازه نشان دادن محتوای X را می دهید؟

این مطلب شامل محتوایی از X است. قبل از بارگیری این محتوا از شما اجازه می گیریم، زیرا ممکن است این سایت ها از کوکی ها و یا سایر انواع فن آوری استفاده کنند. می توانید سیاست X را درباره کوکی ها و سیاست مربوط به حفظ حریم خصوصی را پیش از موافقت بخوانید. برای دیدن این محتوا روی "موافقت و ادامه"‌کلیک کنید.

توضیح: محتوای مربوط به طرف ثالث ممکن است شامل آگهی باشد

پایان پست X, 2

روابط ایران و عربستان