یونسکو سوپ برش اوکراین را به فهرست میراث فرهنگی در خطر افزود

یونسکو، نهاد فرهنگی سازمان ملل متحد، سوپ برش که معمولا با لبو و سیب‌زمینی در اوکراین تهیه می‌شود و از غذاهای معروف در شرق اروپا است را در فهرست میراث ناملموس فرهنگی که در خطر فراموشی‌اند قرار داد. اوکراین سال‌هاست که این سوپ را نماد ملی غذای خود معرفی می‌کند اما روسیه با رد چنین ادعایی برش را غذای سنتی خود می‌داند.

یونسکو اعلام کرده که جنگ اوکراین "تهدیدی" برای حفظ سنت پخت برش محسوب می‌شود.

اوکلساندر تکاچنکو، وزیر فرهنگ اوکراین ضمن استقبال از این تصمیم یونسکو گفته: «ما پیروز جنگ (سوپ) برش شدیم!»

وزارت خارجه روسیه در واکنشی تمسخرآمیز به این خبر گفته نوع روسی این سوپ هرگز به محاظت نیازی نخواهد داشت.

سوپ برش که در ایران و به ویژه استان‌های شمالی این کشور بسیار شناخته شده است معمولا با رنگ قرمز لبو - چغندر - شهرت دارد اما با چغندر سبز و سفید هم تهیه می‌شود.

اگر چه در اوکراین این سوپ غذای ملی نام گرفته اما در روسیه و کشورهای دیگر بلوک شرق سابق چون لهستان هم به صورت گسترده در فهرست غذاهای روزانه قرار دارد و به همین علت یافتن خاستگاه اصلی آن بسیار دشوار است.

از همین رو، مناقشه و مباحثه درباره این سوپ در اروپای شرقی همیشه داغ بوده است؛ حتی درباره نحوه نگارش نام آن یا این که آیا باید به آن گوشت افزود و یا این که باید با خامه صرف کرد، بحث‌های طولانی و جدل‌برانگیزی میان کارشناسان و طرفداران همواره در جریان بوده است.

اما در چند سال اخیر و به ویژه از زمان بالا گرفتن تنش میان اوکراین و روسیه این بحث‌ها رنگ و بو و وسعت تازه‌ای گرفته است و به ویژه در شبکه‌های اجتماعی به قدری میان دو طرف بر سر این سوپ مناقشه و منازعه درگرفته که لقب «جنگ برش» به آن داده‌اند و هر از گاهی از اخبار سراسری هم سر در می‌آورد.

یکی از پیامدهای این «جنگ» آن بود که اوکراین در سال ۲۰۲۰ رسما از یونسکو خواست سوپ برش را در فهرست میراث ناملموس فرهنگی بشر قرار دهد. یونسکو هم رسیدگی به این درخواست را در دستور کار خود قرار داده بود و سال ۲۰۲۳ را به عنوان موعد اعلام نتیجه تعیین کرده بود.

اما اکنون این نهاد سازمان ملل متحد می‌گوید حمله نظامی روسیه به اوکراین موجب «اثرات منفی» بر این سنت غذایی در اوکراین شده و به همین علت روند رسیدگی به این درخواست تسریع شده است.

«درگیری مسلحانه نه تنها زنده ماندن این سنت را تهدید کرده بلکه مردم دیگر قادر به زراعت محصولات کشاورزی مورد نیاز این سوپ نیستند و همچنین به علت جنگ مردم نمی‌توانند دور هم جمع شوند و از این طریق سنت و دستور تهیه این سوپ را به یکدیگر منتقل کنند»... و این عوامل موجب تضعیف موقعیت فرهنگی و اجتماعی آن شده است.

در واکنش به این بیانیه یونسکو، وزیر فرهنگ اوکراین گفته: «ما هم جنگ برش را بردیم و هم جنگ جاری را خواهیم برد».

اولکساندر تکاچنکو همچنین در اظهارنظری تمسخرآمیز گفته: «ما با کمال میل سوپ برش و نحوه تهیه آن را با کشورهای متمدن و حتی با آن غیرمتمدن‌ها به اشتراک خواهیم گذاشت تا آنها هم دست کم یک چیز خوب و خوشمزه و متعلق به اوکراین میل کنند».

در واکنش به این خبر و اظهارات وزیر فرهنگ اوکراین، ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه در تلگرام نوشته: «برش ما نیازی به محافظت در برابر نابودی ندارد هر چند بر همگان است که اگر در کاسه آن را دیدند ته آن را درآورند و نابودش کنند».