جنگ یمن؛ ائتلاف به رهبری عربستان دست داشتن در بمباران صعده را تکذیب کرد

در پی موج محکومیت بین‌المللی حملات اخیر یمن و کشته شدن دهها غیرنظامی، سخنگوی نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان، روز شنبه حمله هوایی به محل نگهداری مهاجران را در استان "صعده" در شمال یمن تکذیب کرد.

در جریان حمله بامداد جمعه به این محل که در برخی گزارش‌ها یک "زندان" توصیف شده، دستکم ۷۰ تن از جمله زنان و کودکان کشته شدند.

آنتونی گوترش، دبیرکل سازمان ملل این حمله را محکوم کرد و خواستار تحقیقات فوری درباره آن شد.

او گفت به هر دو طرف درگیر جنگ یمن یادآوری می‌کند که حمله به غیرنظامیان، نقض قوانین بین‌المللی است.

مونا جول، نماینده کشور نروژ در سازمان ملل نیز که در حاضر ریاست دوره‌ای شورای امنیت را برعهده دارد، روز جمعه با صدور بیانیه‌ای این حملات را "غیرقابل قبول" خواند.

همچنین آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا نیز روز جمعه با همتای سعودی خود تلفنی گفت‌وگو کرد و خواستار پایان خشونت‌ها شد.

به رغم هفت سال جنگ داخلی در یمن، همچنان برخی مهاجران از کشورهای آفریقایی به یمن می‌روند تا از طریق این کشور خود را به کشورهایی مانند عربستان یا دیگر کشورهای عربی حاشیه جنوبی خلیج فارس برسانند.

اما ترکی المالکی، سخنگوی نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان بعد از گذشت نزدیک به ۴۰ ساعت از این حمله گفت که گزارش‌ها درباره دست داشتن این نیروها در این حمله "بی‌اساس" هستند.

در عین حال روشن نیست که از نظر نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان، چه کسی این حملات را انجام داده است.

در حال حاضر برخی گزارش‌ها حاکی است ارتش یمن که عبدربه منصور هادی، نخست‌وزیر این کشور وفادار است، در استان «صعده» در حال پیشروی است.

عبدربه منصور هادی از آغاز جنگ داخلی یمن در ریاض زندگی می‌کند و نیروهای وابسته به او نیز با حمایت مالی و تسلیحاتی عربستان با گروه حوثی‌ها می‌جنگند.

در تصاویری که تلویزیون المسیره (وابسته به حوثی‌ها) از محل بمباران پخش کرده، امدادگران در حال بیرون کشیدن جنازه‌ها از زیر‌آوار دیده می‌شوند.

این محل در استان «صعده» قرار دارد که از استان‌های شمالی یمن و هم مرز با عربستان سعودی است.

هشت سازمان ارائه‌دهنده کمک‌های بشردوستانه که در یمن فعال هستند، با صدور بیانیه‌ای مشترک، وضعیت محل نگهداری مهاجران را بعد از بمباران «وحشتناک» توصیف کرده‌اند.

در این بیانیه تاکید شده که مهاجران بسیاری، از جمله زنان و کودکان، در این حمله کشته شده‌‌اند.

این بیانیه می‌افزاید که ابعاد حمله به شکلی بوده که مراکز درمانی و بیمارستان‌های اطراف این محل از پس مداوای مجروحان بر نمی‌آمدند.

احمد ماهات، رئیس دفتر سازمان پزشکان بدون مرز در یمن گفت که همچنان تعیین تعداد دقیق کشته‌شدگان غیرممکن است.

سازمان پزشکان بدون مرز در برآوردهای اولیه گفته بود که تعداد کشته‌شدگان بیش از ۸۰ نفر است. سازمان صلیب سرخ نیز تعداد کشته‌شدگان را بیش از ۱۰۰ نفر اعلام کرده بود.

حملات اخیر موجب شد تا گروهی از شهروندان یمنی در شهر صنعا پایتخت یمن در کنترل گروه حوثی‌هاست در خیابان دست به تظاهرات بزنند.

روز شنبه این حملات با محکومیت جمهوری اسلامی ایران نیز روبه‌رو شدند.

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت که چنین حملاتی کار رسیدن به صلح را در یمن دشوار می‌کند.

ایران متهم است که از گروه‌ حوثی‌ها (انصارالله) که از سال ۲۰۱۴ در جنگ داخلی در تلاش است دولت را سرنگون کند، حمایت تسلیحاتی می‌کند.

همزمان تهران و ریاض مشغول مذاکراتی هستند که مساله یمن، یکی از موضوعات محل اختلاف دو کشور است.

بمباران بندر حدیده

همزمان با حملات در استان «صعده»، بندر حدیده نیز بمباران شد که این حملات از سوی ترکی المالکی تکذیب نشد.

در جریان بمباران بندر حدیده، دستکم سه کودک کشته شدند و اینترنت در سراسر یمن قطع شد.

بر اساس گزارش سازمان «نت‌بلاکس»، قطعی اینترنت در یمن در روز شنبه نیز ادامه پیدا کرده است.

عدم دسترسی به اینترنت، کار امدادرسانی و همچنین اطلاع‌رسانی را در یمن بسیار دشوار کرده است.

بندر حدیده یکی از شاهرگ‌های حیاتی ورود کمک‌های بشردوستانه مانند غذا و دارو به یمن است که هر دو طرف درگیری در جنگ یمن به آن نیاز دارند.

در سال‌های آغازین جنگ یمن که نبرد بر سر کنترل این بندر کار آن را مختل کرده بود، یمن در چندین مورد با قحطی گسترده و کمبودهای اساسی روبه‌رو شد.

به همین دلیل با میانجیگری سازمان ملل دوطرف از حدود سه سال پیش توافق کردند که از حدیده عقب‌نشینی کنند.

گروه حوثی‌ها در سال ۲۰۲۱ این توافق را زیر پا گذاشتند و در نهایت در اواخر سال گذشته میلادی، کنترل کامل این بندر را به دست گرفتند.

نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان می‌گویند که حوثی‌ها از این بندر استفاده نظامی می‌کنند و سه هفته پیش نیز، عملیات توقیف یک کشتی اماراتی را از طریق این بندر انجام دادند.

دور تازه افزایش تنش نظامی در یمن

درگیری نظامی جنگ داخلی یمن در یک هفته اخیر به شکل قابل ملاحظه‌ای افزایش یافت.

در جریان تازه‌ترین خبرها، توقیف یک کشتی اماراتی در آب‌های دریای سرخ و سپس حمله گروه حوثی‌ها به امارات از دلایل اصلی افزایش درگیری خوانده می‌شوند.

کشتی اماراتی "روابی" روز سیزدهم ژانویه (سیزدهم دی‌ماه) توسط حوثی‌ها در نزدیکی بندر حدیده توقیف شد.

این گروه سپس تصاویری منتشر کرد که این کشتی را حامل تسلیحات و خودروهای نظامی نشان می‌داد.

اما امارات می‌گوید که این کشتی در اجاره یک شرکت عربستانی بوده و این شرکت نیز برای انتقال تجهیزات مورد نیاز در بیمارستان‌های صحرایی از آن استفاده می‌کرده است.

روز جمعه هفته گذشته، شورای امنیت سازمان ملل از حوثی‌ها خواست که فورا این کشتی و ۱۱ خدمه آن را آزاد کند.

وقتی این درخواست در روز شنبه از سوی گروه حوثی‌ها رد شد، نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان تهدید کردند که به بندر حدیده حمله خواهند کرد.

کمی بعد و پیش از آنکه نیروهای ائتلاف تهدید خود را عملی کنند، در روز دوشنبه گروه حوثی‌ها به تاسیسات نفتی امارات متحده عربی و فرودگاهی در ابوظبی حمله کردند.

در جریان این حمله که ترکیبی از پهپادهای مسلح و شلیک موشک بود، سه نفر کشته شدند. دو تن از قربانیان اهل کشور هند و نفر سوم پاکستانی بود. هر سه نفر در جریان انفجاری که در نزدیکی فرودگاه ابوظبی رخ داد، کشته شدند.

شورای امنیت سازمان ملل، روز جمعه این حملات را نیز محکوم کرد.

در پی این حملات، حکومت امارات برای نخستین بار تایید کرد که گروه‌ حوثی‌ها در داخل خاک این کشور به عملیاتی دست زده‌اند.

در فاصله چند ساعت بعد از حملات حوثی‌ها به امارات، نیروهای ائتلاف نیز در همان روز دوشنبه حملاتی به صنعا و برخی مناطق اطراف این شهر انجام دادند که در جریان آنها، دستکم ۲۰ تن کشته شدند.

پیش‌زمینه درگیری‌های اخیر

ریشه دور تازه تنش بین حوثی‌ها و امارات، به چند ماه عقب‌تر برمی‌گردد که حوثی‌ها، علاوه بر ورود به بندر حدیده و تسلط بر این بندر، در اطراف مارب در شرق صعنا و همچنین استان جنوبی و نفت‌خیز «شبوه» به موفقیت‌های نظامی دست پیدا کردند.

استان «شبوه» از آغاز جنگ داخلی این کشور، یکی از خطوط مقدم نبردهای حوثی‌ها و شبه‌نظامیانی بوده که از سوی امارات حمایت می‌شوند.

حوثی‌ها در آغاز جنگ موفق شدند تا بندر «بالحاف» را در این استان تصرف کنند که در خلیج عدن از ارزش استراتژیک بالایی برخوردار است.

اما گروهی به نام «نخبگان شبوانیه» که توسط امارات مسلح شده و آموزش دیده بودند، در سال ۲۰۱۷ موفق شدند که حوثی‌ها را از این منطقه بیرون کنند.

از آن زمان، نبردهای حوثی‌ها برای پیشروی در این استان همواره ادامه داشت، تا اینکه در اواخر سال گذشته میلادی و همزمان با پیشروی‌های حوثی‌ها در شمال، آنها موفق شدند در جنوب نیز در استان «شبوه» پیشروی کنند و کنترل برخی مناطق این استان را به دست بگیرند.

تا اینکه اخیرا، گروه «الوية العمالقة» (تیپ‌های عظیم) اعلام کرد که برای بیرون راندن حوثی‌ها از استان «شبوه» وارد این منطقه می‌شود.

این گروه از اهالی سنی استان «صعده» در شمال یمن هستند که بعد از ورود گروه حوثی‌ها، از آن منطقه فرار کردند و در جنوب یمن، علیه حوثی‌ها اسلحه به دست گرفتند. آنها که با همراهی برخی از قبایل سلفی جنوب یمن این گروه را تشکیل دادند، عموما در نبردهای حاشیه دریای سرخ با حوثی‌ها درگیر بودند.

این گروه نیز همانند بسیاری دیگر گروه‌های شبه‌نظامی جنوب یمن از حمایت تسلیحاتی و آموزشی امارات برخوردار است.

در نهایت در روز دوشنبه هفته گذشته، مقام‌های محلی استان «شبوه» اعلام کردند که حوثی‌ها از مناطقی که در سال گذشته به دست آورده بودند، بیرون رانده شده‌اند.

این اتفاق یک تحول بسیار مهم در جبهه‌های جنوبی جنگ یمن توصیف شد و شکستی قابل ملاحظه و جدی برای گروه حوثی‌ها محسوب می‌شود.

در واقع توقیف کشتی اماراتی که حدود دو هفته پیش رخ داد، همزمان با اوج‌گیری درگیری‌ها در این استان و شکست‌های متوالی حوثی‌ها از گروهی بود که از سوی امارات مسلح شده بود.