پوشش زنده ما از اعتراضات سراسری ایران در روز جمعه به پایان میرسد.
با صفحه زنده آخرین تحولات وحواشی اعتراضات که وارد بیست و یکمین روز خود شده است. برایتان معتبرترین تصاویر و جزییات را گزارش خواهیم کرد.
شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
دادههای پایش اینترنت (نت بلاکس) نشان میدهد که بامداد شنبه، پس از گذشت بیش از ۲۰۰ ساعت از قطع گسترده و کامل اینترنت در ایران، اتصال کاربران بهطور بسیار جزئی افزایش یافته است. با این حال، سطح کلی دسترسی همچنان در حدود دو درصد شرایط عادی باقی مانده و نشانهای از بازگشت گسترده اینترنت مشاهده نمیشود. کارشناسان میگویند که این افزایش محدود تنها بخش کوچکی از زیرساختهای دولتی و شبکههای خاص را پوشش میدهد و دسترسی عمومی کاربران همچنان تقریبا مسدود است. قطع اینترنت ایران یکی از طولانیترین محدودیتهای ارتباطی سالهای اخیر است و نهادهای حقوق بشری و مدافع آزادی اینترنت را نگران کرده است.
پوشش زنده ما از اعتراضات سراسری ایران در روز جمعه به پایان میرسد.
با صفحه زنده آخرین تحولات وحواشی اعتراضات که وارد بیست و یکمین روز خود شده است. برایتان معتبرترین تصاویر و جزییات را گزارش خواهیم کرد.
دادههای پایش اینترنت (نت بلاکس) نشان میدهد که بامداد شنبه ۲۷ دی ماه، پس از گذشت بیش از ۲۰۰ ساعت از قطع گسترده و کامل اینترنت در ایران، اتصال کاربران بهطور بسیار جزئی افزایش یافته است.
با این حال، سطح کلی دسترسی همچنان در حدود ۲ درصد شرایط عادی باقی مانده و نشانهای از بازگشت گسترده اینترنت مشاهده نمیشود.
کارشناسان میگویند که این افزایش محدود تنها بخش کوچکی از زیرساختهای دولتی و شبکههای خاص را پوشش میدهد و دسترسی عمومی کاربران همچنان تقریبا مسدود است.
قطع اینترنت ایران یکی از طولانیترین محدودیتهای ارتباطی سالهای اخیر است و نهادهای حقوق بشری و مدافع آزادی اینترنت را نگران کرده است.
در همین حال برخی از کاربران داخلی ایران در شبکههای اجتماعی به صورت محدود فعال شدهاند.
راجر واترز، بنیانگذار گروه پینک فلوید، در گفتوگویی با پیرس مورگان، مجری معروف بریتانیایی، مواضع متناقضی درباره اعتراضات سراسری ایران بیان کرد.
این گفتوگو در برنامه «بدون سانسور با پیرس مورگان» و در میانه اعتراضات سراسری در ایران انجام شد؛ اعتراضاتی که با قطع بیش از ۲۰۰ ساعت اینترنت، سرکوب مرگبار و گزارشها از کشتهشدن معترضان همراه بوده است.
راجر واترز گفت از حق زنان برای انتخاب پوشش اختیاری حمایت میکند، اما تاکید کرد این اعتراضات به معنای خواست تغییر رژیم نیست.
او همچنین گفت ایرانیها بازگشت «پسر شاه» را نمیخواهند و او را «کمطرفدارترین گزینه» توصیف کرد.
راجر واترز در پاسخ به پرسش مستقیم آقای مورگان که آیا در حال حاضر از معترضان در ایران حمایت میکنید؟ گفت: «خب، اگر منظور کاسبانی باشند که میگویند «خدای من، تورم سر به فلک کشیده، بیایید کاری برایش بکنیم»، بله حتما، چرا نباید این را بگویند؟ و دولت هم همین کار را کرد.
او گفت: «دولت پلیس را فرستاد تا از آن کاسبان، صاحبان مشاغل و مردم عادی کارگر در ایران محافظت کند. اما آنها مورد حمله گروههایی از اراذل و اوباش مسلح قرار گرفتند که احتمالا سازماندهی شده توسط سازمانهای سیا و امآیسیکس، مردم را به قتل رساندند.»
این اظهارات واکنشهای زیادی درشبکههای اجتماعی برانگیخته است.
راجر واترز در اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱، با انتقاد از حکومت ایران، در مورد کشتهشدن مهسا/ژینا امینی در زمان بازداشت گشت ارشاد تهران، ابراز تاسف و همدردی کرده بود.
پلیس لندن اعلام کرده است که در تجمع شماری از ایرانیان مقابل سفارت جمهوری اسلامی در لندن، یک معترض بازداشت و چند مأمور پلیس مجروح شدهاند.
شامگاه ۱۶ ژانویه (۲۶ دیماه)، گروهی از ایرانیان مقیم بریتانیا در حمایت از اعتراضات سراسری در ایران مقابل سفارت جمهوری اسلامی در لندن تجمع کردند.
پلیس متروپولیتن لندن در بیانیهاش اعلام کرد که یکی از معترضان «غیرقانونی وارد ملک خصوصی شد و پس از عبور از چند بالکن به بام ساختمان سفارت رفت و پرچم را پایین کشید». به گفته پلیس، این فرد به ظن تخریب اموال، ورود غیرمجاز به اماکن دیپلماتیک و حمله به مأموران پلیس بازداشت شده است.
در این بیانیه آمده است که در پی درگیری معترضان با پلیس اشیایی به طرف مأموران پرتاب شد و چند پلیس مجروح شدند.
همزمان با اعتراضات سراسری در ایران، مخالفان جمهوری اسلامی در روزهای اخیر برای حمایت از معترضان در مقابل سفارتخانهها و کنسولگریهای ایران در لندن و دیگر شهرهای اروپایی تظاهرات برگزار کردهاند.
در حالی که مقامهای ایران میکوشند شدیدترین اعتراضات سراسری داخلی دهههای اخیر را مهار کنند، روایتهای عینی از داخل آن کشور، از دانشجویان خارجی محبوس در خوابگاهها تا معترضان در خیابانهای شهرهای کوچک و بزرگ، تصویری از خشونت گسترده، قطع ارتباطات، کشتهشدن شهروندان و گسترش بیم و امید ترسیم میکند.
دانشجویان پاکستانی که بهتازگی از ایران بازگشتهاند به خبرگزاری رویترز گفتهاند که در روزها و شبهایی که اجازه خروج از دانشگاه یا خوابگاه نداشتند، صدای تیراندازی از اطراف میشنیدند و از راه گفتوگو با شهروندان ایران، از گسترش خشونت در بیرون دانشگاه باخبر میشدند. این روایتها همزمان با گزارشهای متعدد از اعتراضات سراسری و سرکوب خونین در نقاط مختلف ایران منتشر شده است.
بیشتر بخوانید: روایتهای عینی از سرکوب مرگبار در اعتراض سراسری ایران
با گذشت ۲۰ روز از آغاز تازهترین دور اعتراضات در ایران، چند تن از هنرمندان بینالمللی نسبت به این اعتراضات واکنش نشان دادهاند و با معترضان ایرانی همدلی کردهاند از جی. کی. رولینگ، خالق مجموعه هری پاتر گرفته تا مدونا ستاره پاپ جهان.
اعتراضاتی که از هفتم دیماه ۱۴۰۴ با اعتصاب کسبه و بازاریان تهران و شعارهای معیشتی آغاز شد، اما بهسرعت در سراسر کشور گسترش یافت و به اعتراضات سیاسی علیه رهبر جمهوری اسلامی و ساختار حکومت تبدیل شد. این اعتراضات با سرکوبی گسترده و کمسابقه مواجه شده است.
بیشتر بخوانید: همدلی هنرمندان جهان با معترضان ایران
خبرگزاری رویترز در گزارشی میگوید ناآرامیهای اخیر ایران باعث شد مهندسان کمپانی اسپیس ایکس، مالک استارلینک، این هفته مقابل یک قدرت منطقهای مسلح به پارازیتاندازهای ماهوارهای و تاکتیکهای جعل سیگنال قرار بگیرند.
اسپیس ایکس هفته گذشته برای مقابله با قطع اینترنت در ایران در پی کشتار معترضان، اشتراک استارلینک را برای ایرانیها رایگان کرد.
در گزارش رویترز آمده است سرکوب مخالفان در ایران، به یکی از سختترین آزمایشهای امنیتی برای استارلینک ایلان ماسک تبدیل شده است. استارلینک از زمان کاربری آن در جنگ روسیه و اوکراین، به روشی موثر برای مقابله با قطع اینترنت به عنوان ابزار سرکوب حکومتها تبدیل شده است.
برای آمریکا هم نتیجه تفابل اسپیس ایکس با ایران برای اختلال در کارش، بسیار مهم است. نیروهای نظامی و سازمانهای اطلاعاتی آمریکا هم از استارلینک، و نوع نظامی آن استارشیلد، استفاده میکنند.
به گزارش رویترز چین هم مشتاقانه پیگیر نتیجه این مصاف خواهد بود چون که قرار است با منظومههای اینترنتی ماهوارهاییاش با استارلینک رقابت کند. رویترز همچنین از قول تحلیلگران نوشته است شاید روسیه هم، که برای مقابله با استارلینک در اوکراین بهشدت فعال است، منتظر نتیجه اثربخشی استارلینک در ایران باشد.
جان پلامب، رئیس پیشین بخش سیاست فضایی وزارت دفاع آمریکا در دوران ریاست جمهوری جو بایدن، به رویترز گفته است: «رژیمهای سرکوبگر فکر میکنند که هنوز میتوانند ارتباطات را خاموش کنند. اما روزی فرا میرسد که این کار غیرممکن باشد.»
شاهزاده رضا پهلوی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، با رد ادعای «عادی بودن» شرایط در ایران، حکومت جمهوری اسلامی را مسئول کشتار معترضان دانسته است.
او تاکید کرده است تا زمانی که علی خامنهای و ساختار حاکم کنار نروند و عاملان سرکوب مجازات نشوند، «هیچچیز در ایران عادی نیست».
آقای پهلوی همچنین با اشاره به بالا رفتن هزینه اعتراضات خیابانی، از شهروندان خواسته است از روشهایی مانند اعتصاب، نرفتن سر کار و سر دادن شعارهای شبانه برای ادامه اعتراض استفاده کنند.
او در پایان، از مردم خواسته است با «شعارهای ملی» صدای اعتراض خود را بلند کنند و گفته است جامعه جهانی این اعتراضات را دنبال میکند.
جمعی از هنرمندان، نویسندگان و کنشگران فرهنگی ایرانی در بیانیهای با محکوم کردن کشتار معترضان، از خطر اعدام بازداشتشدگان در ایران ابراز نگرانی کردهاند.
در بیانیه آنها از جمله آمده است: «نگرانی مضاعف آنجاست که بسیاری از بازداشتشدگان با اتهاماتی نظیر تروریسم، جاسوسی یا محاربه مواجه شوند که طبق قوانین جمهوری اسلامی میتواند به مجازات اعدام منجر شود، به ویژه در شرایطی که دسترسی به دادرسی عادلانه، محاکمه علنی و روندهای قضایی شفاف وجود ندارد.»
در میان امضاءکنندگان این بیانیه اسامی شهره آغداشلو، نوشابه امیری، مهناز افشار، نیلوفر بیضایی، جعفر پناهی، هوشنگ توزیع، حسین خندان، محمد رسولاف، هما سرشار، مژگان شجریان، مژده شمسایی و دهها چهره ادبی و هنری دیگر دیده میشود.
ابراز نگرانی آنها در حالی است که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا از رهبران ایران به خاطر آنچه که «لغو اعدام بیش از ۸۰۰ نفر خواند، تشکر کرد.»
آقای ترامپ همچنین گفت: «دیروز برنامه داشتند که بیش از ۸۰۰ نفر را اعدام کنند. آنها کسی را اعدام نکردند. آنها اعدامها را لغو کردند. خیلی تاثیرگذار بود.»
در بیانیه این گروه از کنشگران فرهنگی ایران همچنین از جامعه جهانی، نهادهای حقوق بشری، سازمانهای بینالمللی و رسانههای مستقل خواسته شده است که «با فوریت و مسئولیتپذیری» به این وضعیت واکنش نشان دهند.
آنها میگویند که هدف از این بیانیه «محکومیت صریح کشتار صورتگرفته» است و تلاش میکنند از «تداوم و گسترش یک فاجعه انسانی» جلوگیری شود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از رهبران ایران به خاطر آنچه که «لغو اعدام بیش از ۸۰۰ نفر» خواند، تشکر کرد.
او عصر روز جمعه ۲۶ دی ماه در شبکه تروث سوشال نوشت: «من خیلی به این واقعیت که تمام اعدامهای برنامهریزیشده که قرار بود دیروز انجام شوند (بیش از ۸۰۰ مورد از آنها)، توسط رهبری ایران لغو شده است، احترام میگذارم. متشکرم ! دونالد جی. ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا»
آقای ترامپ همچنین در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا اسرائیل و کشورهای عربی او را متقاعد کردند که به ایران حمله نکند، گفت: «کسی من را متقاعد نکرد. من خودم خودم را قانع کردم. دیروز برنامه داشتند که بیش از ۸۰۰ نفر را اعدام کنند. آنها کسی را اعدام نکردند. آنها اعدامها را لغو کردند. خیلی تاثیرگذار بود.»
انجمن قلم آمریکا از جامعه بینالمللی خواسته تا با اقدامی فوری جلو نقض حقوق بشر در ایران را بگیرد.
در بیانیه این انجمن در واکنش به سرکوب گسترده و خشونتبار اعتراضها در ایران، آمده است: «مدافعان حقوق بشر، روزنامهنگاران، نویسندگان، هنرمندان و کسانی که به دلیل تجمع و بیان نظرشان تحت پیگرد قانونی قرار گرفتهاند، در خط مقدم مبارزه مسالمتآمیز برای حقوق اولیه بشر قرار دارند. از آنها باید محافظت کرد و فوراً و بدون قید و شرط آزاد شوند. ما خواستار اقدامات فوری جامعه بینالمللی برای توقف نقض فزاینده حقوق بشر و انسانیت هستیم.»
این انجمن همچنین در بیانیه خود آورده: «در حالی که گزارشهای مربوط به دستگیریهای سراسری، قتلها و خشونتهای گسترده همچنان رو به افزایش است، ما با مردم ایران در مبارزه مشروعشان برای آزادیهای اساسی و حقوق دموکراتیک کاملاً همبستگی داریم. ما از جامعه بینالمللی میخواهیم اطمینان حاصل کند که ایران به تعهدات بینالمللی حقوق بشری خود عمل میکند.»
در نشست خبری شاهزاده رضا پهلوی، خشایار جنیدی، خبرنگار بیبیسی فارسی از او پرسید آیا هنوز از همه دعوت میکند سوار اتوبوس مجازی او شوند و پیامش برای قشر مذهبی یا بعضی از اقلیتها که ممکن است نگران باشند چیست.
آقای پهلوی پاسخ داد: البته. چهار شرط اصلی که بیان کردم، کسانی که تمامیت ارضی ایران، جدایی دین از حکومت، برابری شهروندان در برابر قانون و حقوق فردی، و حق انتخاب آزاد برای تعیین سرنوشت خودشان را قبول داشته باشند، مسافر این اتوبوس هستند. در کنفرانس مونیخ دیدیم که انواع و اقسام جریانات، چپ و راست و جمهوریخواه در آن حضور داشتند چون بر این اصول توافق داشتند.
ولیعهد پیشین ایران گفت که به عنوان مثال به مولوی عبدالحمید، امام جمعه سنیهای زاهدان، به عنوان یک رهبر مذهبی در ایران اشاره کرد که به این اصول باور دارد.
آقای پهلوی گفت جمهوری اسلامی بود که تبعیض قومی و مذهبی را آغاز کرد و ما قبلا چنین مشکلی نداشتیم.
او گفت هیچ نگرانیای برای از قافله عقب ماندن کسی ندارد.
آقای پهلوی گفت با رژیم ایران نمیتوان مذاکره دیپلماتیک کرد.
او گفت این در جهت منافع استراتژیک غرب است که یک بار برای همیشه از شر این رژیم خلاص شویم.
رضا پهلوی گفت به جای اینکه این بیثباتی در منطقه، آواره و پناهجو به اروپا بفرستد، میتواند امنیت انرژی اروپا را تامین کند؛ به جای اینکه کشورهای دیگری به جای تامین انرژی از شما در اروپا باجگیری کنند.
ولیعهد پیشین ایران گفت: به نظرم انتخاب خیلی روشن است. حالا دولت فرانسه و یا دولتهای دیگر اروپا، ایرانی آزاد به نفع آنهاست.
رضا پهلوی در نشست خبریاش با تکرار برنامهای که برای دوره گذار در ایران در نظر دارد، گفت: پس از تشکیل شورای قانون اساسی و پیشنهاد آن، وقتی قانون اساسی رای آورد، پارلمان تشکیل میشود.
آقای پهلوی در ادامه گفت: اگر حکومت بعدی جمهوری باشد، یک رئیسجمهور انتخاب میشود. اگر سلطنتی باشد ، یک نخستوزیر انتخاب میشود. نقش من رهبری این گذار است. که همه مولفهها را جمع کنم. از همان روز اول یکی باید زبالهها را جمع کند، قطارها باید به موقع حرکت کنند، خدمات اساسی باید ارائه شود. در این مرحله ما خواستار این هستیم که مشارکت حداکثری داشته باشیم و سریعترین گذار را داشته باشیم.
او در ادامه گفت: ابزارها همین الان هم وجود دارند. از مردم میخواهیم در شغل خودشان باقی بمانند و از جامعه جهانی هم کمک میگیریم که حقوق آنها را بدهیم. همه اینها به طور جزئی بررسی شده و در ۱۷۰ صفحه ارائه شده است.
رضا پهلوی در پاسخ به اینکه چه تعداد از نیروهای نظامی ایران از او حمایت میکنند، گفت: این کارزار ماهها پیش آغاز شد و از آن زمان دهها هزار نفر از افراد پلیس، نیروهای مسلح و سپاه به آن پاسخ دادهاند. ما یک استراتژی خروج به انها میدهیم. هر کس که دستش به خون مردم آلوده نیست، میتواند پس از تغییر رژیم هم باقی بماند.
او گفت: ما دنبال بعثیزدایی آنطور که در عراق بود یا روند مشابه در لیبی نیستیم. این نیروهای مسلح بخشی از راهحل هستند.
آقای پهلوی گفت چون بخشی از نیروهای مسلح ایران حاضر به مشارکت در سرکوب نشدهاند، رژیم مجبور شده است نیروهای نیابتیاش را از خارج کشور برای سرکوب بیاورد.
شاهزاده رضا پهلوی در نشست خبریاش در پاسخ به این سوال که از دولتهای اروپایی چه انتظاری برای حمایت از اعتراضات ایران دارد باز هم بر خواسته قبلیاش تاکید کرد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست گروهها و سازمانهای تروریستی قرار دهند.
او گفت که وقت اقدام است به جای حرف.
ولیعهد پیشین ایران گفت قراردادن سپاه در فهرست تروریستی یک اقدام عملی برای حمایت از مردم ایران است.
آقای پهلوی گفت ما منتظر اقدام جامعه جهانی نمیشویم ولی تصور کنید اگر شما هم حمایت کنید، چه جانهایی حفظ میشوند.
رضا پهلوی در پاسخ به اینکه آیا الان گفتوگوهای بیشتری با استیون ویتکاف، نماینده دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و دولت او دارد، گفت الان زمان حساسی است و نمیخواهد درباره جزییات گفتوگوهایش حرف بزند.
اما او اضافه کرد که حمایت قویای برای مردم ایران وجود دارد و رئیسجمهور ترامپ کسی است که به حرف خودش وفا میکند و در نهایت کنار مردم ایران خواهد ایستاد.
آقای پهلوی در پاسخ به سوال دیگری درباره اینکه منظورش از گروههایی از مردم ایران که خواستار کمک دونالد ترامپ شدهاند چیست، گفت: رئیسجمهور ترامپ گفت که اگر حکومت ایران مردم را به خاکوخون بکشد برایش پیامدهای جدی خواهد داشت. او به عنوان کسی که به وعدهاش عمل میکند، بر خلاف سلف او که به مردم ایران از پشت خنجر زد، به وعدهاش عمل خواهد کرد.
رضا پهلوی در نشست خبریاش در پاسخ به این سوال که چه پاسخی دارد به ایرانیانی که نگران باشند یک دیکتاتور جای یک دیکتاتور دیگر را بگیرد، گفت که بررسی تاریخ را به مورخان میسپارد.
او اضافه کرد: « مردمی که الان اسم مرا صدا میزنند به تعهد راسخ من به دموکراسی و حقوق بشر واقف هستند.»
رضا پهلوی در نشست خبریاش در واشنگتن گفت از جامعه جهانی شش خواسته دارد که با این اقدامات از مردم ایران حمایت کنند.
یک: حفاظت از مردم ایران با تضعیف قابلیت سرکوب رژیم، از جمله به هدفگرفتن رهبری سپاه و ساختارهای فرماندهی آن.
دو: فشار حداکثری علیه رژیم، مسدود کردن داراییهایشان در سراسر جهان و هدف گرفتن ناوگان سایه آن.
سه: مختلکردن حصر سایبری که رژیم علیه مردم اعمال کرده. از استارلینک و دیگر ابزارهای ارتباط امن استفاده کنید و با عملیات سایبری قابلیت رژیم را برای بستن اینترنت، مختل کنید.
چهار: رژیم را پاسخگو کنید، با اخراج دیپلماتهایش از کشورهایتان، و با اقدامات حقوقی علیه کسانی که در ایران جنایت کردهاند.
پنج: خواستار آزادی فوری همه زندانیان سیاسی شوید.
شش: آماده گذار دموکراتیک ایران شوید با متعهد شدن به رسمیت شناختن دولت مشروع انتقالی در لحظهای که فرا برسد.
رضا پهلوی در نشست خبریاش خطاب به جامعه جهانی گفت: حمایت از مردم ایران یک اقدام خیریه نیست. دخالت نامشروع نیست. ثبات جهانی به سقوط و حذف این رژیم بستگی دارد. این نیازمند فرستادن سرباز نیست. سربازان آن مردم ایران هستند که همین الان دارند برای آزادی خودشان هر روز میجنگند.