هزینه قطع کامل اینترنت در ایران چقدر است؟

    • نویسنده, بهرنگ تاج‌دین، خبرنگار اقتصادی بی‌بی‌سی

دست کم از هفته پیش بعضی از بازارها در ایران تعطیل شده‌اند و قطع اینترنت باعث شد که مردم و کسبه امکان پرداخت با کارت یا استعلام چک را نداشته باشند.

علاوه بر این، صدها هزار نفر کسب‌وکارهای کوچک و خانگی دارند و برای ارتباط با مشتری به پلتفرم‌هایی مثل اینستاگرام و تلگرام متکی هستند.

خیلی از آن‌‌ها زنانی در پایتخت یا شهرهای کوچک و حتی روستاهای ایران هستند که از این راه خرج زندگی‌شان را تامین می‌کنند.

قطع کامل اینترنت در کنار دیگر تدابیر امنیتی در شهرها، کسب‌وکارها را به تعطیلی کشانده است و درآمد افراد شاغل در این بخش‌ها را کم یا به کلی متوقف می‌کند.

برای برآورد میزان این آسیب، باید به تولید یا درآمد ناخالص داخلی ایران نگاه کرد که حدود روزی ۱۰۰ هزار میلیارد تومان است.

تخمین زده می‌شود که سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی بین ۴ تا ۱۲ درصد باشد. البته مشخص است بخش‌های دیگری از اقتصاد ایران هم از این وضعیت ضربه خورده‌اند.

اگر فرض کنیم که محدودیت‌های ارتباطی و امنیتی، ۱۰ درصد از فعالیت‌های اقتصادی را متوقف کرده باشد، می‌شود تخمین زد که اقتصاد ایران روزی ۱۰ هزار میلیارد تومان ضربه خورده باشد؛ رقمی که ممکن است حتی خیلی بیشتر از این باشد.

در این میان هم فقط بحث کاهش درآمد کسب‌وکارها و شرکت‌ها مطرح نیست چرا که بخش قابل توجهی از این خسارات مالی، درآمد از دست رفته افراد روزمزد یا خویش‌فرماست.

یعنی در این مدت کوتاه، احتمالا درآمد افراد و کسب‌وکارها در مجموع ده‌ها هزار میلیارد تومان کم شده باشد.

این رقم، ضربه‌ای اقتصادی است که تصمیم‌های سیاسی مثل قطع اینترنت و اعمال محدودیت‌های امنیتی در شهرها به مردم عادی و کسب‌وکارها در ایران تحمیل کرده است.

مقام‌های ایران از ضرر اقتصادی قطع اینترنت و مسدود کردن شبکه‌های اجتماعی پرکاربرد بی‌اطلاع نیستند.

در پی قطع پنج روزه اینترنت در آبان‌ماه ۱۳۹۸، عده‌ای از مدیران شرکت‌های اینترنتی ایران در جلسه‌ای در وزارت ارتباطات به مدیران این وزارتخانه گفتند که این کار درآمدشان را روزانه ۲ هزار میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان کم کرده است.

برآورد شرکت تاپ‌تن‌وی‌پی‌ان، که هر سال گزارشی درباره زیان مالی قطع و سانسور اینترنت در کشورهای مختلف جهان تهیه می‌کند، نشان می‌دهد که از سپتامبر ۲۰۲۲ تا پایان سال ۲۰۲۳ (شهریور ۱۴۰۱ تا دی ۱۴۰۲) اقتصاد ایران یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار از محدودیت‌ها خسارت دیده که یک میلیارد و ۲۶۰ میلیون دلار آن ناشی از فیلتر شدن اینستاگرام بوده است.