وزارت خارجه بریتانیا برای نجات همکاران افغان هیچ تماسی نگرفت

در جریان افزایش انتقادها از دامینیک راب، وزیر خارجه بریتانیا، حالا مشخص شده تماس تلفنی که قرار بوده با مقام‌های افغانستان برقرار شود و آقای راب آن را به معاونش سپرده بوده، هیچ وقت اتفاق نیفتاده است.

دولت بریتانیا می‌گوید تماس فوری برای درخواست کمک برای خروج مترجمان همکار که جانشان در خطر بوده به آقای راب سپرده شده بوده که او هم به دلیل مشغله کاری تماس را به معاونش سپرده بوده است.

اما اکنون یکی از سخنگویان دولت بریتانیا اعلام کرده که برقراری تماس تلفنی قبل از سقوط دولت افغانستان "ممکن نبوده است."

آقای راب که در زمان سقوط کابل در تعطیلات در جزیره‌ای در یونان بوده، به خاطر نحوه مدیریت این بحران به شدت مورد انتقاد است.

بعد از آنکه مشخص شد در جریان پیشروی طالبان برای تصرف کابل آقای راب در تعطیلات برای تماس تلفنی در دسترس نبوده، احزاب مخالف از او خواستند استعفا کند.

روزنامه‌های چاپ لندن نوشتند که در روز یکشنبه که کابل تصرف شد آقای راب در ساحل جزیره‌ای در کرت یونان مشغول استراحت بود.

اعضای کابینه دولت محافظه‌کار بوریس جانسون از او که از استعفا خودداری کرده، حمایت می‌کنند هرچند بعضی از نمایندگان هم‌حزبی پارلمان از حزب محافظه‌کار از عملکرد آقای راب در قبال بحران افغانستان راضی نیستند.

پنج‌شنبه چه اتفاقی افتاده بود؟

روز پنج‌شنبه گذشته، سه روز پیش از تصرف کابل، گزارش شد که مقام‌های ارشد وزارت خارجه بریتانیا به آقای راب توصیه کردند که او باید با حنیف اتمر، وزیر خارجه افغانستان تماس بگیرد و برای خروج مترجمان افغان که با ارتش بریتانیا همکاری کرده و جانشان در خطر است، درخواست کمک فوری بکند.

به گفته مقام‌های ارشد وزارت خارجه این نکته مهم بود که خود وزیر خارجه با آقای اتمر تماس بگیرد تا آنکه یکی از معاونان رده‌پایین وزارت خارجه. اما گفته شد که آقای راب برای این تماس در دسترس نبوده است. گزارش شده که وزیر خارجه افغانستان هم از صحبت تلفنی با معاون آقای راب امتناع کرده و تماس را به فردای آن روز موکول کرده است.

حالا روزنامه دیلی‌میل گزارش داده که وزارت خارجه تایید کرده این تماس هیچ‌وقت برقرار نشده است.

یکی از سخنگویان دولت به بی‌بی‌سی گفت: "در موقعیتی که شرایط به سرعت در افغانستان تغییر می‌کرد این امکان نبود که قبل از سقوط دولت افغانستان بشود تماسی برقرار کرد."

"قصور نابخشودنی"

حزب کارگر بریتانیا ۱۸ سوال از آقای راب درباره سفرش به یونان در آن وضعیت و نحوه مدیریت این تماس تلفنی مطرح کرده است.

سوال‌ها درباره این است که آقای راب چه زمانی به سفر رفته و آیا او از مقام‌های ارشد توصیه داشته که باید همکاران ارتش بریتانیا را از افغانستان خارج کرد.

همچنین حزب کارگر از آقای راب پرسیده که آیا او زمانی که در سفر بوده با بوریس جانسون تماس تلفنی داشته و آیا نخست‌وزیر بریتانیا اجازه داده که او کشور را در آن شرایط ترک کند.

لیزا نندی، عضو حزب کارگر و وزیر خارجه کابینه سایه می‌گوید: "برای نخست‌وزیر و وزیر خارجه اینکه در بزرگ‌ترین بحران سیاست خارجی اخیر در سفر تفریحی باشد، یک خطای نابخشودنی مدیریتی است."

آقای راب گفته که با اعضای کابینه و همتایان خارجی خود ساعت به ساعت در تماس بوده و به محض آنکه شرایط بدتر شده به کشور بازگشته است.

جیمز هیپی، معاون نیروهای مسلح در وزارت دفاع بریتانیا به رادیو بی‌بی‌سی گفته نمی‌داند چرا این تماس گرفته نشده؛ اما اضافه کرده "واقعیت این است که تماس هیچ فردی نمی‌توانست واقعیات تراژدی را که با سرعت در حال اتفاق بود تغییر دهد، یا بر سرعت عملیات هوایی برای خروج افراد اضافه کند."

آقای هیپی می‌گوید روز پنج‌شنبه ۹۶۳ نفر از کابل بیرون آورده شدند و معاونان وزارت خارجه بریتانیا اطمینان داشتند که می‌توانستند در روزهای آینده همین تعداد را روزانه خارج کنند.

مجری بی‌بی‌سی از آقای هیپی پرسید که چرا تصاویری از هواپیماهای امداد منتشر شده که خالی کابل را ترک می‌کنند. او پاسخ داد که ظرفیت و زمان نشست و برخاست هواپیماها در فرودگاه کابل از پیش مشخص شده و محدود است. به گفته آقای هیپی ۹ هواپیمای بریتانیا به طور چرخشی مشغول خارج کردن افراد هستند و در زمان فرود کسانی را که در باند باشند خارج می‌کنند.

وضعیت فرودگاه کابل در چند روز گذشته بسیار آشفته بوده و بی‌نظمی به مرگ ده‌ها نفر منجر شده است.

دو روز پیش در روز چهارشنبه ۱۸ اوت، جلسه اضطراری پارلمان بریتانیا درباره تحولات افغانستان شاهد شدیدترین انتقادها از دولت بوریس جانسون بود که نمایندگان را برای تشکیل جلسه‌ای فوری فراخوانده بود.

کی‌یر استارمر، رهبر حزب مخالف کارگر، آقای جانسون را به "خیانت" به مردم افغانستان متهم کرد و ترزا می، نخست وزیر پیشین بریتانیا و هم‌حزبی آقای جانسون، از همراهی دولت این کشور با برنامه‌های خروج آمریکا از افغانستان به شدت انتقاد کرد و گفت دولت امیدوار بوده "یک‌شبه همه چیز روبراه شود."

ناکامی اطلاعاتی، غافلگیر شدن دولت از پیشروی سریع طالبان و نداشتن ارزیابی درست از قدرت دولت افغانستان و همین طور نداشتن برنامه مناسب برای خروج شهروندان بریتانیایی و افغان‌هایی که برای این کشور کار می‌کردند، از جمله مهم‌ترین انتقادها از دولت بوریس جانسون بعد از حدود دو دهه حضور نظامی بریتانیا در افغانستان بود.

آقای جانسون در دفاع از عملکرد دولت خود گفت که متحدان بریتانیا در ناتو هیچ تمایلی برای حفظ نیروهای خود در افغانستان بدون حمایت آمریکا نداشتند.