اسرائیل؛ تاخیر در روند انضمام بخش هایی از کرانه غربی

تازه ترین اظهارات بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، حکایت از آن دارد که روند انضمام بخش هایی از کرانه غربی رود اردن در موعدی که پیشتر تعیین شده بود، انجام نمی شود.

قرار بود دولت ائتلافی آقای نتانیاهو از روز چهارشنبه (یکم ژوئیه) بحث و بررسی لایحه جنجالی اعمال حاکمیت ملی اسرائیل به بخش هایی از سرزمین های اشغالی فلسطینان را آغاز کند، اما نخست وزیر اسرائیل پس از دیدار روز سه شنبه خود با دو مقام آمریکایی اعلام کرد که گفتگوها با واشنگتن در این خصوص طی روزهای آینده ادامه خواهد یافت.

بنیامین نتانیاهو که پس از دیدار با دیوید فریدمن، سفیر ایالات متحده در اسرائیل، و آوی برکویتز، نماینده ویژه آمریکا در امور صلح خاورمیانه، در بیت المقدس صحبت می کرد، گفت: «من درباره سوال حاکمیت صحبت کردم- که ما این روزها روی آن کار می کنیم و در روزهای‌ آینده نیز بر روی آن کار خواهیم کرد.»

بنی گانتس، وزیر دفاع اسرائیل، هم روز دوشنبه به فرستاده کاخ سفید گفته بود که موعد یکم ژوئیه در حالی که اسرائیل با بحران ویروس کرونا مواجه است «مقدس» و «فوری» نیست.

هفته گذشته کلی‌ان کانوی، از مشاوران ارشد دونالد ترامپ، گفته بود که روند مذاکرات با اسرائیل در خصوص برنامه الحاق یکجانبه به خوبی پیش می رود و رییس جمهوری آمریکا به زودی در این باره «یک خبر مهم را اعلام خواهد کرد» اما کاخ سفید سپس اعلام کرد که دو طرف به توافق نهایی دست پیدا نکرده اند.

روند انضمام

انتخابات اخیر اسرائیل به پیروزی قاطع هیچیک از احزاب منجر نشد اما دو حزب اصلی یعنی لیکود بنیامین نتانیاهو و و «آبی و سفید» بنی گانتس سرانجام پس از مذاکراتی فشرده بر سر تقسیم قدرت توافق کردند.

بنی گانتس بر اساس آن موافقتنامه پذیرفت نخست وزیر اسرائیل اجازه داشته باشد که «توافق خود با آمریکا بر سر اجرای طرح اعمال حاکمیت ملی اسرائیل بر کرانه غربی را از روز یکم ژوئیه ۲۰۲۰ به بعد برای تصویب به کابینه و سپس به پارلمان (کنست) ارایه کند.»

بنی گانتس و بنیامین نتانیاهو همچنین توافق کردند که اسرائیل برای ضمیمه کردن بخش هایی از کرانه غربی در چارچوب یک توافق کامل با آمریکا و در گفتمانی با جامعه بین المللی گام بردارد «از جمله در خصوص نقشه‌های (کرانه غربی).»

بنیامین نتانیاهو بارها برنامه‌اش برای اعمال حاکمیت ملی اسرائیل به دره رود اردن و شهرک‌های یهودی نشین ساخته شده در اراضی اشغالی فلسطینیان را یکی از مهم‌ترین اولویت‌های دولت جدید خود توصیف کرده و گفته است که این «فرصت تاریخی» را از دست نخواهد داد.

گبی اشکنازی، وزیر امور خارجه اسرائیل، روز چهارشنبه (۲۴ ژوئن) گفت که برنامه انضمام شامل حال دره اردن نخواهد شد.

در صورت تصویب لایحه یادشده، حدود ۳۰ درصد از اراضی کرانه غربی مشمول آن خواهد شد. این در حالیست که فلسطینیان خواهان ایجاد کشور خود در تمامی این اراضی هستند.

طرح ابتکاری دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا برای حل و فصل بحران خاورمیانه به منزله چراغ سبز برای انضمام شهرک‌های یهودی‌نشین است. آقای ترامپ این طرح را در ماه ژانویه اعلام کرد و هدف از آن پایان دادن به چندین دهه اختلاف و درگیری بین اسرائیل و فلسطینیان است. همه گروه‌های فلسطینی این طرح که معامله قرن شهرت یافته را رد کرده اند.

شکاف در کنگره آمریکا

هفته گذشته گروهی از نمایندگان دموکرات کنگره آمریکا به اسرائیل هشدار دادند که از ضمیمه کردن بخش‌های وسیعی از اراضی اشغالی فلسطینیان خودداری کند.

این ۱۸۹ عضو مجلس نمایندگان در نامه‌ای سرگشاده از برنامه دولت بنیامین نتانیاهو در این خصوص ابراز نگرانی جدی کردند: «ما به عنوان شرکای متعهد در حمایت و دفاع از روابط ویژه ایالات متحده و اسرائیل ابراز نگرانی عمیق خود را با قصد اعلام شده برای پیشبرد الحاق یکجانبه قلمروی کرانه غربی ابراز می کنیم و از دولت شما می خواهیم که در برنامه خود برای انجام این کار تجدیدنظر کند.»

این بیانیه می افزاید:‌ «الحاق یک جانبه می تواند با دوستان اروپایی و سایر شرکای خود در سراسر جهان برای اسرائیل مشکلات جدی ایجاد کند. برای ما معلوم نیست که چگونه چنین ریسکی جدی به منافع بلند مدت یک اسرائیل قوی و امن کمک می کند.»

مجلس نمایندگان در کنترل دموکرات هاست. در بین امضا کننندگان این نامه نام برخی از بزرگ‌ترین طرفداران اسرائیل از جمله تد دویتچ نماینده فلوریدا و براد اشنایدر نماینده ایلینویز دیده می شود.

هم زمان، گروهی از سناتورهای جمهوریخواه خواهان آن شدند که دونالد ترامپ از برنامه اسرائیل برای اعمال حاکمیت ملی خود در کرانه غربی حمایت کند.

آنها گفتند: «آقای رئیس جمهور، برای این رویکرد مبتنی بر واقعیت هیچ جایگزین دیگری وجود ندارد. تا زمانی که مخالفان اسرائیل و روابط ایالات متحده و اسرائیل به چیزی غیر از این اعتقاد داشته باشند، صلح حاصل نمی شود.»

واکنش های بین المللی

پیش از این، بیش از یک هزار تن از نمایندگان پارلمان‌های کشورهای مختلف اروپا در نامه‌ای سرگشاده قویا با هرگونه طرحی از سوی اسرائیل برای انضمام بخش‌هایی از کرانه باختری رود اردن مخالفت کردند.

آن ها در این نامه نگرانی عمیق خود را از چنین پیشنهادهایی ابراز داشته و خواهان "واکنش مناسب" به آن شدند.

آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد نیز این اقدام احتمالی اسرائیل را یکی از جدی‌ترین موارد نقض قوانین بین‌المللی توصیف کرد.

حدود ۵۰ کارشناس حقوق بشر سازمان ملل متحد طرح اسرائیل را محکوم کرده و آن را "نوعی آپارتاید قرن بیست و یکمی" توصیف کرده اند.

گروه‌های فلسطینی در کنار اتحادیه اروپا و بسیاری از کشورهای عرب هم این سیاست را محکوم کرده‌اند اما ‌آمریکا می گوید تصمیم نهایی در این خصوص بر عهده اسرائیل است. محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطینی، اخیرا اعلام کرده بود که تفاهم‌های گذشته با اسرائیل و آمریکا از جمله همکاری‌های امنیتی با آنها را به حالت تعلیق درآورده است.

مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا، در ماه‌ آوریل ۲۰۲۰ اعلام کرد که اسرائیل به تنهایی درباره اعمال حاکمیت ملی خود بر بخش‌هایی از کرانه غربی رود اردن تصمیم خواهد گرفت.

اسرائیل کرانه غربی رود اردن و غزه را در جریان جنگ‌ سال ۱۹۶۷ با شکست دادن ارتش‌های اردن و مصر تصرف کرد. چند صد هزار شهروند اسرائیل هم اکنون در شهرک هایی واقع در کرانه غربی زندگی می کنند.

دولت دونالد ترامپ در ماه نوامبر ۲۰۱۹ با تجدید نظر در موضع رسمی چند دهه گذشته آمریکا اعلام کرد که شهرک‌های اسرائیل در کرانه غربی را غیر قانونی نمی‌داند.

این در حالیست که مصوبات سازمان ملل متحد و اتحادیه اروپا ساخت شهرک‌های یهودی‌نشین را غیرقانونی می‌داند و این مناطق را تحت اشغال نظامی می داند.

بیشتر بخوانید: